Rw 130/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: płk K. Mioduski (sprawozdawca). Sędziowie: płk W. Sieracki, płk H. Kostrzewa.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk E. Kemparowa.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 1970 r. na rozprawie sprawy Stefana W., skazanego nieprawomocnie na podstawie art. 200 § 1 i 36 § 2 i 3 k.k. na 1 rok pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny, które to kary darowano mu w całości z mocy art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy z 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151), z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 15 stycznia 1970 r., na zasadzie art. 386 i 387 pkt 1 i 3 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i postępowanie w sprawie umorzył na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151), a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Zaskarżonym wyrokiem oskarżony Stefan W. uznany został za winnego, że w okresie od maja do września 1968 r. w N., pełniąc służbę w jednostce wojskowej, zagarnął na szkodę tej jednostki kwotę 6.022 zł, za ochronę której był odpowiedzialny z racji zajmowanego stanowiska płatnika, tj. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. Za ten czyn na mocy art. 200 § 1 i art. 36 § 3 k.k. oskarżony skazany został na 1 rok pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny, które to kary Sąd na zasadzie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii darował w całości. Ponadto Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz jednostki wojskowej odszkodowanie pieniężne w kwocie 422 zł ustalając, iż resztę szkody w wysokości 5.600 zł oskarżony wyrównał.Rewizja obrońcy zarzuca, że ustalenie, jakoby oskarżony zagarnął 6.022 zł, oparte jest tylko na przypuszczeniach wbrew zasługującemu na wiarę twierdzeniu oskarżonemu, że przywłaszczył sobie jedynie sumę 422 złote. Ponadto rewizja zarzuca, że Sąd I instancji powinien był w niniejszej sprawie postępowanie umorzyć na zasadzie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii, a nie ferować wyrok skazujący i stosować następnie art. 8 ust. 3 pkt 2 tej ustawy.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy popierającego złożoną rewizję oraz prokuratora, która to rewizja wnosiła o umorzenie postępowania w sprawie na zasadzie art. 5 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii, Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wysunięte w rewizji zarzuty są w przeważającej mierze zasadne. Oskarżony zgłosił się w prokuraturze w dniu 14 listopada 1969 r. i ujawnił, że w roku 1968 przywłaszczył sobie kwotę 1.022 zł. W toku dochodzenia, wszczętego w następstwie ujawnienia przez oskarżonego okoliczności czynu, wyszło na jaw, że w dniach 4 i 5 września 1968 r., gdy oskarżony przekazywał na polecenie przełożonych stan kasy swemu następcy, w kasie brakowało przeszło 5.000 zł. Brak ten został natychmiast wyrównany przez oskarżonego i jego żonę. Nie została odparta obrona oskarżonego, lecz przeciwnie, znalazła ona potwierdzenie w zeznaniach świadków, że manko kasowe w wysokości 5.000 zł mogło powstać np. wskutek przeliczenia się kasjera bankowego lub oskarżonego przy okazji pobierania pieniędzy z banku na potrzeby jednostki. Możliwość taka jest tym bardziej prawdopodobna, że obroty kasowe wyrażały się kwotami wielomilionowymi, a wypadki niewłaściwych wypłat (niedopłaty lub nadpłaty) ze strony banku stwierdzono w sposób niewątpliwy wtedy, gdy obowiązki płatnika przejął od oskarżonego świadek R. Tak więc, wbrew ustaleniom zaskarżonego wyroku, zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalałby na przyjęcie, że oskarżony zagarnął kwoty 252 zł, 170 zł i 600 zł, razem 1.022 zł, do czego oskarżony się przyznał w oświadczeniu złożonym w prokuraturze w dniu 14 listopada 1969 r. Sąd I instancji bez dostatecznej podstawy przyjął, że niedobór w kasie kwoty ca 5.000 zł świadczy o zagarnięciu tej kwoty przez oskarżonego.Trafny jest również zarzut mylnego zastosowania względem oskarżonego przepisów ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii. Jak wynika z akt sprawy, w roku 1968 jeden z oficerów jednostki prowadził na polecenie dowódcy jednostki dochodzenie w sprawie brakujących oskarżonemu w kasie 5.000 zł oraz 600 zł, jakie oskarżony przywłaszczył sobie na szkodę świadków H. i K. Oskarżony, jak o tym już była wyżej mowa, kwoty owe zwrócił i "postępowanie wyjaśniające" zakończyło się dyscyplinarnym ukaraniem oskarżonego Stefana W. W tej sytuacji Sąd Najwyższy wyraża następujący pogląd prawny:Jeżeli przełożony wojskowy zlecił podległemu oficerowi przeprowadzenie dochodzenia w sprawie przestępstwa przeciwko mieniu popełnionego przez podwładnego przed 15 lipca 1969 r. i po przeprowadzeniu tego dochodzenia oraz stwierdzeniu przestępstwa poprzestał na dyscyplinarnym ukaraniu sprawcy, nie zawiadamiając organów ścigania, to w razie wszczęcia przeciwko sprawcy po dniu 22 lipca 1969 r. postępowania karnego o tenże czyn nie stosuje się do takiego sprawcy wyłączenia przewidzianego w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151). Sprawca nie powinien bowiem tracić dobrodziejstwa przewidzianego w art. 3, 5 lub 6 wspomnianej ustawy z tej przyczyny, że przełożony wojskowy nie dopełnił swego obowiązku wynikającego z art. 153 k.w.p.k. (art. 256 § 2 k.p.k. z 1969 r.) Ustawa z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii, ograniczając w art. 8 ust. 1 zakres jej stosowania do sprawców nie znanych w dniu jej wejścia w życie organom powołanym do ścigania przestępstw, nie miała na uwadze sytuacji patologicznej, jaką jest niedopełnienie przez przełożonego wojskowego jego podstawowego obowiązku wynikającego z przepisów procedury karnej.Z tych zasad należał zaskarżony wyrok uchylić i postępowanie w sprawie umorzyć na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o amnestii z 21 lipca 1969 r., co jest dla oskarżonego korzystniejsze aniżeli stosowanie amnestii w sposób określony w zaskarżonym wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w przepisie art. 549 § 1 pkt 2 k.p.k.