I K 1158/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Dąb; Sędziowie: J. Dorsz (sprawozdawca), J. Majewski; Prokurator: Z. Pyrzakowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Eugeniusza I. osk. z art. 286 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 29 stycznia 1951 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, art. 388 k. p. k. uchylił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego Eugeniusza I. i tegoż oskarżonego uznał za winnego tego, że, wiedząc o zakazie sprzedaży towarów tekstylnych w związku z ustawą o zmianie systemu pieniężnego, skłonił kierownika sklepu spółdzielczego do przekroczenia władzy przez sprzedaż mu towarów tekstylnych w walucie i po cenach obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o zmianie systemu pieniężnego i za ten czyn z mocy art. 286 § 2 w związku z art. 18 i 293 k.k. skazał oskarżonego Eugeniusza I. na karę dwóch lat więzienia.Uzasadnienie faktyczneOskarżony Eugeniusz I. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 29 stycznia 1951 r. został skazany z mocy art. 286 § 2 k.k. w związku z art. 6 i art. 1 pkt b) dekretu z dnia 16.XI 1945 r. w brzmieniu obwieszczenia Min. Sprawiedliwości z dnia 18.V 1949 r. (Dz. U. R. P. Nr 33, poz. 244) i art. 18 k.k. na karę 2 lat więzienia za to, że w dniu 29.X 1950 r. w W. jako referent handlowy Spółdzielni P.S.S., nie dopełniając swego obowiązku postępowania zgodnie z instrukcjami władz przełożonych w związku z ustawą o zmianie systemu pieniężnego, a zarazem działając na szkodę interesu publicznego, w celu osiągnięcia dla siebie korzyści majątkowej, nabył w sklepie tejże spółdzielni w walucie i po cenach dotychczas obowiązujących towary tekstylne i galanteryjne za kwotę około 320.000 zł.Rewizja oskarżonego zarzuca między innymi: obrazę art. 286 § 2 k.k. przez skazanie oskarżonego z mocy tego przepisu, jakkolwiek działanie oskarżonego, polegające na zwróceniu się oskarżonego do kierownika sklepu spółdzielni z prośbą o sprzedaż towaru, a następnie na nabyciu przez niego towaru, nie zawiera znamion przestępstwa przewidzianego w art. 286 § 2 k.k., skoro oskarżony nie dopuścił się nadużycia władzy, gdyż towary nie znajdowały się w jego władztwie, i skoro prośba oskarżonego, jako nie zawierająca nacisku na wolę kierownika sklepu, nie może być uważana za nakłanianie go do popełnienia przestępstwa w rozumieniu art. 26 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Wbrew poglądom rewizji środkiem podżegania w rozumieniu art. 26 k.k. jest wszelkie działanie, a więc nie tylko namowa, ale propozycja, prośba itp., mogąca wywołać w innej osobie zamiar popełnienia przestępstwa, przy czym do istoty podżegania należy zły zamiar podżegacza. Podżegacz chce nakłonić inną osobę do popełnienia przestępstwa lub godzi się na to, że działaniem swym może wzbudzić w niej wolę popełnienia przestępstwa.Skoro ustalono, że oskarżony wiedząc - w związku z ustawą o zmianie systemu pieniężnego - o zakazie sprzedaży towarów skłonił w dniu 29.X 1950 r. kierownika sklepu spółdzielczego P.S.S. w W. do nadużycia władzy przez sprzedaż mu towarów na łączną kwotę 320.000 zł w walucie i po cenach obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o zmianie systemu pieniężnego, to takie jego działanie zawiera znamiona przestępstwa przewidzianego w art. 293, 286 § 2 k.k.; słuszny jest przeto pogląd rewizji, iż kwalifikacja przypisanego oskarżonemu czynu w tej postaci, w jakiej jest on ujęty w sentencji zaskarżonego wyroku, nie jest trafna, skoro wynikami przewodu sądowego nie wykazano, by oskarżony przekroczył bądź zakres swoich uprawnień, bądź nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, w warunkach przewidzianych w art. 286 § 1 k.k.