I K 104/52

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa; Sędziowie: E. Merz (sprawozdawca), W. Bryl; Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Dominika J. i innych oskarżonych z art. 286 § 1 i 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 1951 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, art. 384 pkt 2, art. 388 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego Dominika J., uznał oskarżonego Dominika J. za winnego, że jako magazynier Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska", a następnie jako pracownik tejże Spółdzielni, działał na szkodę interesu publicznego przez to:a)że nie dopełniając swych obowiązków należytej dbałości o stan powierzonego mu magazynu dopuścił do znacznego chaosu w księgowości i ewidencji towarowej magazynu przez ukrywanie spisu remanentu magazynu, niewypełnianie należycie kartoteki towarowej oraz dowodów przesyłkowych towarów i utrudnianie, a częściowo uniemożliwianie prowadzenia kontroli przychodu i rozchodu towarów do magazynu i poszczególnych sklepów filialnych, przeszkadzając w ten sposób w ścisłym ustaleniu wysokości spowodowanego manka towarowego;b)że wbrew swemu obowiązkowi oddawania wszystkich towarów do sklepów filialnych sprzedawał z powierzonego mu magazynu różne towary, obciążając nimi sklepy filialne spółdzielni, za co z mocy art. 286 § 1 k.k. skazał oskarżonego Dominika J. na karę 4 (czterech) lat więzienia. (...)Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego Dominika J. zarzuca, między innymi, błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, w szczególności:nieuwzględnienie co do zarzuconego oskarżonemu spowodowania niedoboru towarów, że opinia biegłych, stwierdzających niedobór w magazynie, nie może być uznana za miarodajną, gdyż opiera się na wątpliwych, sprzecznych ze sobą wyjaśnieniach oskarżonych i zeznaniach świadka oraz na przypuszczeniach, wypowiedzi zaś biegłego Ignacego M. obalają całkowicie opinię pozostałych biegłych, oraz nieuwzględnienie co do zarzuconej oskarżonemu sprzedaży towarów z magazynu, że zebrany na przewodzie sądowym materiał dowodowy umożliwia jedynie przypisanie oskarżonemu odosobnionych przypadków takiej sprzedaży i to z wiedzą przełożonych, tak że oskarżony mógł sądzić, iż wspomniana sprzedaż jest w ogóle dopuszczalna, wreszcie nieuwzględnienie co do zarzuconego oskarżonemu wadliwego prowadzenia kartoteki, że materiał dowodowy, zebrany na przewodzie sądowym, nie upoważnia do przyjęcia, iż oskarżony miał świadomość owej nieprawidłowości.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:O ile chodzi o osk. Dominika J. to zarzuty jego rewizji są tylko częściowo zasadne. Okoliczność, iż ścisłe ustalenie wysokości manka, napotyka duże trudności, jest wynikiem niedopełnienia przez oskarżonego J. obowiązku należytego prowadzenia ewidencji powierzonego mu magazynu oraz wadliwego wypełniania kartoteki towarowej i dowodów przesyłkowych; to doprowadziło do chaosu w księgowości i ewidencji towarowej magazynu. Dlatego też Sąd Najwyższy dopatrzył się w tym zaniechaniu oskarżonego znamion przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., oskarżony bowiem działał na szkodę interesu publicznego.Czyn przypisany oskarżonemu w ust. b) wyroku stanowi przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. o tyle, o ile w tym czynie mieści się działanie lub zaniechanie, polegające na sprzedawaniu w magazynie towarów i obciążaniu na własną rękę sklepów filialnych, co doprowadzało do chaosu w ewidencji, jednakowoż czyn ten wykazuje inne jeszcze cechy charakterystyczne, a mianowicie niedoprowadzenie towarów drogą normalnej sprzedaży w sklepie detalicznym do konsumenta i umożliwienie przez to kumoterstwa. Działalność tego rodzaju jest szczególnie szkodliwą, utrudniając zwłaszcza normalne zaopatrzenie wsi w tzw. towary "chodliwe", przede wszystkim zaś w towary tak bardzo poszukiwane na wsi i dla wsi tak ważne, jak rowery, radioodbiorniki itp., jak to miało miejsce w niniejszym przypadku. Rozsprzedawanie ich wprost z magazynu osobom wybranym i znajomym, "po kumotersku" - doprowadza do tego, iż chłop, który nie posiada stosunków i znajomości z członkami zarządu lub z magazynierem, z trudnością tylko może zaopatrzyć się w niektóre bardzo mu potrzebne i dla niego ważne artykuły przemysłowe. Działalność tego rodzaju jest szczególnie szkodliwa i utrudnia normalne zaopatrzenie wsi w artykuły przemysłowe, które to zaopatrzenie stanowi istotę wymiany między miastem a wsią w państwie typu socjalistycznego.