K 595/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty; Sędziowie: J. Dorsz, A. Bachrach (sprawozdawca); Prokurator: T. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława R. i Stanisława M., osk. z art. 286 § 2 k.k., po rozpoznaniu rewizji Prokuratora Sądu Apelacyjnego w Kielcach, od wyroku tegoż Sądu z dnia 6 marca 1950 r., na podstawie art. 395, 403 pkt 2 i 3, 404 ust. 2, 408 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok, uznał oskarżonego Władysława R. za winnego przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., popełnionego przez to, że oskarżony jako magazynier gminnej spółdzielni Samopomocy Chłopskiej, nie dopełniwszy swego obowiązku należytego prowadzenia magazynu Spółdzielni, działał na szkodę interesu publicznego, na mocy art. 286 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 58 k.k., skazał za przypisane czyny osk. Stanisława N. na karę dwóch lat więzienia, a osk. Władysława R. na karę jednego roku więzienia.Uzasadnienie faktyczneSkarga rewizyjna Prokuratora Sądu Apelacyjnego w Kielcach zarzuca zaskarżonemu wyrokowi obrazę art. 54 k.k. co do oskarżonego M., polegającą na pominięciu okoliczności obciążających, i wymierzeniu temuż oskarżonemu kary rażąco łagodnej.Co do oskarżonego R. skarga zarzuca obrazę art. 329 k.p.k., która spowodowała błędne zastosowanie prawa materialnego, polegającą na pominięciu tego, iż oskarżony godził się na przestępne działanie na szkodę Spółdzielni, której był magazynierem, a więc czyn swój popełnił w warunkach określonych art. 14 § 1 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny.Obaj oskarżeni - M. jako przewodniczący i kierownik zakupów, R. jako magazynier - pracując na stanowiskach gospodarczych w gminnej Spółdzielni Samopomocy Chłopskiej dopuścili się wykroczeń, których uniknięcie nie wymaga żadnej specjalnej wiedzy fachowej, zwykłe zaś doświadczenie życiowe każdego z nich mogło przy dobrej woli i należytej staranności uchronić mienie społeczne przed stratami.Nie do pomyślenia jest, by oskarżeni nie mieli świadomości tego, iż ustalony trafnie przez Sąd Apelacyjny sposób dostarczania i przyjmowania towarów do magazynu Spółdzielni (bez faktur, kontroli w czasie transportu, ważenia i liczenia przy odbiorze) musi spowodować braki i straty materialne.Oskarżeni nie wykazali staranności nie tylko takiej, jaką obowiązany jest okazać zarządca powierzonego sobie mienia, lecz nawet odnieśli się do majątku społecznego z troską mniejszą, niż odniósłby się każdy z nich do majątku własnego.Tym swoim postępowaniem oskarżeni w ciągu krótkiego czasu narazili Spółdzielnię na znaczne szkody materialne, szkód tych nie mogli przy swym postępowaniu nie przewidzieć, a postępując w sposób opisany w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego, na szkody te oczywiście godzili się.Bez znaczenia jest tu kwestia starań osk. R. o zwolnienie go ze stanowiska magazyniera. Nie mając kwalifikacji do prawidłowego prowadzenia dokumentacji magazynowej, oskarżony, skoro uprzednio był prezesem Spółdzielni, a następnie został wyznaczony i objął funkcję magazyniera - niezawodnie posiadał umiejętność uczciwego prowadzenia zapisów ruchu towarów, choćby w sposób "gospodarski" i nie odpowiadający wymogom formalnym. Takie postępowanie oskarżonego spowodować mogłoby co najwyżej powikłania w zakresie księgowości, lecz nie spowodowałoby efektywnego braku towarowego, który w sprawie został ustalony i za który oskarżony odpowiada.Powyższe uzasadnia zmianę kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu R. z art. 286 § 3 na art. 286 § 1 k.k.Przechodząc do wymiaru kary Sąd Najwyższy zastosował wobec oskarżonych łagodną - choć znacznie surowszą niż Sąd Apelacyjny - represję karną, mając na uwadze te same okoliczności łagodzące, które przyjął Sąd Apelacyjny, z tą jednak różnicą, iż w gwałtownej obronie oskarżonych przez środowisko, mimo strat na jakie narazili oni chłopskie mienie społeczne, upatruje i cechy "kumoterstwa", któremu posłuchu nie daje.