I K 132/53
WyrokIzba Karna1953-05-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie oskarżonego z surowszego przepisu prawa karnego, bez uprzedzenia go o możliwości takiej kwalifikacji czynu, stanowi obrazę przepisów postępowania karnego, która uzasadnia uchylenie wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skazanie oskarżonego z surowszego przepisu karnego (art. 290 § 2 k.k. w związku z art. 293 k.k.) bez uprzedzenia go o możliwości zastosowania takiej kwalifikacji stanowi obrazę art. 324 § 2 k.p.k. Niedopełnienie tego obowiązku narusza prawa obrony oskarżonego, uniemożliwiając mu przedstawienie dowodów mogących wpłynąć na ocenę winy i kary.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Tadeusza L. za udzielenie pomocy urzędnikowi państwowemu do popełnienia przestępstwa polegającego na przyjęciu łapówki w zamian za odroczenie uspołecznienia wytwórni. Oskarżony został skazany na podstawie art. 290 § 2 k.k. w zw. z art. 293 k.k. na trzy lata więzienia. Rewizja oskarżonego zarzuciła m.in. obrazę art. 324 § 2 k.p.k. poprzez skazanie z surowszego przepisu bez uprzedzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza L., osk. z art. 293 k.k. w zw. z art. 290 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 30 stycznia 1953 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 oraz art. 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 30 stycznia 1953 r. uznał Tadeusza L. za winnego tego, że udzielił Tadeuszowi J., urzędnikowi państwowemu, pomocy do popełnienia przestępstwa w ten sposób, że za pośrednictwem Stanisława W. wręczył mu w związku z jego urzędowaniem kwotę 3.000 zł, przy czym pieniądze te były doręczone J. za obietnicę odroczenia lub odstąpienia od uspołecznienia wytwórni oskarżonego. Za ten czyn oskarżony został skazany na podstawie art. 290 § 2 k.k. w zw. z art. 47 § 1 k.k. na trzy lata więzienia (...).Rewizja oskarżonego zarzuca, między innymi, obrazę art. 324 § 2 k.p.k. wskutek skazania oskarżonego z surowszego przepisu prawa bez uprzedzenia go o możliwości przejścia na surowszą kwalifikację prawną zarzuconego mu czynu, które to uchybienie miało istotny, a niekorzystny dla oskarżonego wpływ na wymiar kary, albowiem oskarżony wobec treści zarzutu zawartego w konkluzji aktu oskarżenia, nie zaofiarował dowodów, które mogłyby przekonać Sąd, iż kwalifikacja z art. 293 w związku z art. 290 § 2 k.k. nie jest trafna.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zarzut obrazy art. 324 § 2 k.p.k., której dopuścił się sąd wyrokujący, skazując oskarżonego z art. 290 § 2 k.k. w związku z art. 293 k.k., bez uprzedzenia oskarżonego o możliwości zastosowania surowszej kwalifikacji jest słuszny.Wprawdzie uzasadnienie aktu oskarżenia wskazuje na to, że w czasie śledztwa była mowa o przestępstwie z art. 293 w związku z art. 290 § 2 k.k., jednakże konkluzja aktu oskarżenia zarzuciła oskarżonemu czyn polegający na udzieleniu pomocy urzędnikowi do przyjęcia w związku z urzędowaniem sumy pieniężnej, a więc przestępstwo z art. 290 § 1 k.k., za które ustawa przewiduje łagodniejszą karę niż za przestępstwo przewidziane w § 2 art. 290 k.k.Skoro sąd wyrokujący na podstawie okoliczności sprawy doszedł do wniosku, że czyn oskarżonego należało zakwalifikować pod surowszy przepis karny, w danym przypadku jako przestępstwo przewidziane w art. 290 § 2 k.k., to mógł to uczynić przy dopełnieniu warunków przewidzianych w § 2 art. 324 k.p.k. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi pogwałcenie praw obrony oskarżonego, powodujące konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem należy oskarżonemu umożliwić złożenie dowodów mogących mieć wpływ na orzeczenie zarówno w zakresie winy, jak i kary.
Powiązane orzeczenia
- III KK 262/22 2022-07-12Czy skazanie oskarżonego za czyn, który nie był objęty aktem oskarżenia, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, skutkujące koniecznością uchylenia wyroku i umorzenia postępowania?
- V KRN 66/69 1969-02-27Czy sąd może skazać oskarżonego za czyn, który nie został mu zarzucony w akcie oskarżenia, jednocześnie pozostawiając bez rozstrzygnięcia czyn, który był przedmiotem oskarżenia?
- I K 462/52 1952-11-11Czy pominięcie przez sąd rozważenia obrony oskarżonego, w tym jego wyjaśnień, stanowi obrazę przepisów postępowania karnego, która może skutkować uchyleniem wyroku?
- IV K 626/56 1956-10-23Czy skazanie oskarżonego z surowszego przepisu prawnego niż ten, z którego był pierwotnie oskarżony, bez uprzedniego poinformowania stron o możliwości takiej zmiany i przeprowadzenia ponownego przewodu sądowego, narusza…
- V KK 47/14 2014-03-11Czy sąd orzekający w trybie art. 387 k.p.k. może orzec karę surowszą niż zaproponowana przez oskarżonych we wniosku o dobrowolne poddanie się karze, w szczególności w zakresie okresu próby przy warunkowym zawieszeniu wyk…
Powołane przepisy
art. 293 KKart. 290 § 2 KKart. 375art. 388 § 1 KPKart. 47 § 1 KKart. 324 § 2 KPKart. 293art. 290 § 1 KKart. 290 KKart. 324 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.