IV K 626/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia S.N. dr K. Dobesz, Sędziowie S.N.: dr E. Merz, M. Barciszewski (sprawozdawca). Prokurator: T. Krukowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana M., osk. z art. 286 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 7 czerwca 1956 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania przekazał.Sąd Wojewódzki w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 czerwca 1956 r. oskarżonego Jana M. uznał za winnego tego, że od maja 1952 r. do 16 lutego 1953 r. w Sz., jako nieetatowy pracownik Zarządu Okręgowego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, działając wspólnie z Jerzym S. jako głównym księgowym tejże instytucji, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wypełnił 20 czeków na sumę ponad 196.000 zł oraz 4 przelewy na rachunek bankowy nr 142 na sumę 73.654 zł; po zrealizowaniu tychże czeków i przelewów wpłacił do kasy T.P.D. tylko kwotę ponad 19.000 zł, a pozostałą kwotę w sumie około 270.000 zł przywłaszczył sobie, dzieląc się z tymże Jerzym S., a ponadto w dniu 13 i 20 marca 1953 r. w Sz. Jan M., działając częściowo w tym samym charakterze wspólnie z Jerzym S. jako głównym księgowym T.P.D., wypełnił 2 czeki na kwotę 23.244,74 zł, a po zrealizowaniu tych czeków wpłacił do kasy T.P.D. tylko kwotę 1.109,90 zł figurującą na grzbiecie tychże czeków, a pozostałą sumę 22.134.84 zł zagarnął sobie, dzieląc się z tymże Jerzym S.Przyjmując działanie jako przestępstwo ciągłe na podstawie art. 1 § 4 dekretu z dnia 4.III.1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. Nr 17, poz. 68 ze zmianą Dz. U z 1954 r. Nr 57, poz. 283), skazał go na karę pozbawienia wolności w rozmiarze 9 lat więzienia z zaliczeniem na poczet orzeczonej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 6 marca 1956 r.Rewizja oskarżonego wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając:I.obrazę przepisów proceduralnych, a mianowicie:I. art. 324 § 2 k.p.k. przez skazanie oskarżonego Jana M. z art. 1 § 4 dekretu z dnia 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz, 68), mimo że Jan M. oskarżony był z art. 286 § 2 k.k. bez uprzedniego uprzedzenia o tym stron, czym naruszył prawo oskarżonego do obrony,II. art. 8 i 260 k.p.k. przez nieprzeprowadzenie dowodu z biegłego grafologa co do okoliczności, które podpisy na dokumentach podrobił oskarżony Jan M., a które świadek S.,II.błędną ocenę okoliczności faktycznych wyrażającą się w uznaniu, że oskarżony Jan M. przywłaszczył sobie kwotę 292.000 zł, pomimo iż przyznał się do zagarnięcia tylko 90.000 zł,III.obrazę prawa materialnego, polegającą na zakwalifikowaniu czynów przypisanych oskarżonemu z art. 1 § 4 dekretu z dnia 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), których dopuścił się przed 23 marca 1953 r., mimo że cytowany dekret wszedł w życie z dniem ogłoszenia, a więc w dniu 23.III.1953 r.,IV.rażąco surowy wymiar kary w stosunku do szkodliwości społecznej przypisanego oskarżonemu czynu.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Wniosek rewizji o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest trafny. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że dyspozycja art. 324 § 2 k.p.k. jest przepisem bezwzględnie wiążącym sąd i wkładającym nań obowiązek wznowienia przewodu sądowego w wypadku dojścia sądu do przekonania, że zachodzi możność zakwalifikowania czynu zarzuconego oskarżonemu pod surowszy przepis. Niedopełnienie przez sąd tego obowiązku narusza prawo oskarżonego do obrony i powoduje uchylenie wyroku.Niezależnie od tego uchybienia sąd I instancji, co słusznie zarzuca rewizja, wadliwie zastosował względem oskarżonego przepisy dekretu z dnia 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), który wszedł w życie z dniem ogłoszenia, tj. 23 marca 1953 r. Skoro przypisanych oskarżonemu czynów w sentencji wyroku dopuścił się oskarżony przed dniem wejścia w życie cytowanego dekretu, zatem ocena prawna czynu oskarżonego powinna być przeprowadzona na płaszczyźnie przepisu art. 286 k.k. Nie jest rzeczą także obojętną dla oceny winy oskarżonego przeprowadzenie ekspertyzy grafologicznej co do okoliczności, jakie podpisy na dokumentacji podrobił oskarżony Jan M., a jakie świadek S. oraz który z nich i jakie dokumenty (czeki, przelewy) wypełniał.Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Wojewódzki powinien także przeprowadzić dowód z grafologa na powyżej wskazaną okoliczność.Wobec uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania bezprzedmiotowe staje się rozważenie zarzutu błędnej oceny okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku oraz zarzutu zbytniej surowości wymierzonej oskarżonemu kary.Z tych przyczyn należało orzec jak w sentencji.