I K 361/52

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury PRL po rozpoznaniu na rozprawie rewizyjnej w dniu 30 sierpnia 1952 r. sprawy M. oskarżonego z art. 215 § 1 k.k. z powodu rewizji założonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego... z dnia 15 lutego 1952 r. sygn. akt. IV. K. 14/52 - na podstawie art. 375, 459 k.p.k. i art. 4 dekretu o o.s.k., utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, zwalnia oskarżonego od kosztów postępowania rewizyjnego i opłaty sądowej w Sądzie Najwyższym.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem oskarżony uznany został za winnego tego, że dnia 18 listopada 1951 r. na terenie... ... sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji samochodowej przez to, że jako kierowca samochodu GMCA 30-395, prowadząc w stanie nietrzeźwym samochód z pasażerami, wbrew przepisom o ruchu kołowym nie skierował samochodu w prawo i nie zmniejszył szybkości przy wymijaniu jadącego w przeciwnym kierunku autobusu PKS, uderzył karoserią prowadzonego samochodu o karoserię autobusu, przy czym jadący na stopniu za jego wiedzą K. odrzucony siłą wstrząsu zderzenia, wpadł pod samochód doznając złamania obu podudzi, pęknięcia czaszki połączonego ze wstrząsem pourazowym, w następstwie czego zmarł; za czyn ten oskarżony skazany został na podstawie art. 215 §1 k.k. na karę...Rewizja oskarżonego zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bądź uznanie oskarżonego za winnego jedynie przestępstwa z art. 242 § 3 k.k. i wymierzenie właściwej kary.Rewizja zarzuca zaskarżonemu wyrokowi:1) obrazę art. 320, 339 § 1 k.k. w związku z art. 215 § 1 i 230 § 1 k.k. przez dowolne i bezpodstawne przypisanie oskarżonemu winy spowodowania katastrofy komunikacyjnej i śmierci K.: a) wskutek pominięcia okoliczności, zeznanej przez biegłego G. i wynikającej z odczytanej na rozprawie notatki służbowej (k. 29), że resor był już nadpęknięty, a całkowite zerwanie jego nastąpiło w chwili zderzenia, co spowodowało w rezultacie przechylenie się samochodu i niemożność opanowania go przez oskarżonego i w rezultacie katastrofę, przy czym o fakcie uprzedniego nadpęknięcia resoru oskarżony nie mógł wiedzieć i nie wiedział, przeto przed odpowiedzialnością za spowodowanie katastrofy chroni oskarżonego przepis art. 15 § 2 k.k.b) wskutek pominięcia okoliczności, zeznanej przez tegoż biegłego, iż oskarżony człowieka stojącego na stopniu samochodu mógł nie widzieć, tudzież zeznań świadka P., z których wynika, że świadek ten mógł. zabrać K. na własną odpowiedzialność.2. obrazę art. 320, 339 § 1 k.p.k. przez pominięcie i nierozważenie przy dokonaniu ustaleń o stanie zamroczenia alkoholowego zastrzeżenia zawartego w pisemnej analizie, że mocz nadesłano do analizy w butelce od wódki i że należałoby sprawdzić, czy butelka była uprzednio należycie wypłukana.3. obrazę tychże przepisów prawnych przez dowodne ustalenie, że samochód, kierowany przez oskarżonego, był "przeładowany" pasażerami.4. Obrazę art. 320, 339 § 1 k.p.k. w związku z art. 14 § 1 i art. 215 § 1 k.k. przez pominięcie okoliczności, iż razem z oskarżonym w szoferce samochodu, jechała jego 4-letnia córka, wobec czego wykluczyć należy nawet zamiar ewentualny spowodowania przestępstwa mu przypisanego.5. Obrazę art. 320, 339 § 1 k.p.k. w związku z art. 54 k.k. przez pominięcie i nierozważenia przy wymiarze kary sytuacji rodzinnej oskarżonego i wyjątkowo chlubnej opinii oskarżonego, wystawionej mu przez jego pracodawcę.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Oskarżony został skazany wyrokiem Sądu I instancji za sprowadzenie "niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji w rozumieniu art. 215 § 1 k.k. przez nieprzepisową jazdę, w stanie, nietrzeźwym i spowodowanie w ten sposób uderzenia prowadzonego przez niego samochodu o mijający go samochód PKS. Te ustalenia wyczerpują znamiona przypisanego mu przestępstwa, skoro dla bytu tego przestępstwa nie potrzeba ustalenia, by katastrofa rzeczywiście nastąpiła, jak również nie potrzeba ustalenia, by w wyniku katastrofy ktoś poniósł śmierć czy uszkodzenie ciała.Rewizja formułując swe zarzuty, zapoznała częściowo istotę przestępstwa z art. 215 § 1 k.k.W danym wypadku nie może być mowy o błędnym zastosowaniu przez Sąd art. 215 § 1 k.k. i o pominięciu przepisu art. 15 k. k., skoro fakt, że w wyniku umyślnego sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy nastąpiła rzeczywiście katastrofa i śmierć jednego człowieka, nie stanowi następstwa czynu, od którego zależy wyższa karalność tego przestępstwa w rozumieniu art. 15 § 2 k.k. (tzw. przedmiotowe warunki wyższej karalności). Jeżeli bowiem następstwem działania sprawcy przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. jest katastrofa i jako jej wynik śmierć człowieka zachodzi zbieg przepisów art. 215 § 1 k.k. z przepisem art. 230 § 1 k.k., w takim wypadku zastosować należy przepis art. 36 k.k., według którego czyn ulegnie kwalifikacji z art. 215 § 1 k.k.W sprawie niniejszej zastosował Sąd Wojewódzki poprawnie zatem przepis art. 215 § 1 k.k. jakkolwiek w wyroku brak wzmianki o art. 36 k.k.Przyjmując, że resor był istotnie nadpęknięty, o czym oskarżony nie wiedział, to jednak zawinione przez oskarżonego zderzenie spowodowało jako dalsze następstwa zupełne zerwanie resoru i stoczenie się samochodu do rowu.Odrębnego przestępstwa z art. 230 § 1 k.k. Sąd Wojewódzki, wbrew twierdzeniom rewizji, oskarżonemu nie przypisał, śmierć zaś K. w wyniku katastrofy uznał jedynie jako okoliczność obciążająca przy wymiarze kary, przyjmując, że oskarżony wiedział, iż K. jedzie na stopniu.Zarzut rewizji pod 1b) jest również niezasadny.Ustalenie zaskarżonego wyroku, że oskarżony wiedział, iż K. jedzie na stopniu szoferki, a więc wbrew odnośnym przepisom jazdy i w pozycji, w której jadący jest w każdej chwili narażony na utratę życia, a co najmniej zdrowia, jest bezbłędne. Wprawdzie z zeznań świadków K. (k. 33) i biegłego (k. 35), wynika, iż istniała teoretycznie możliwość, iż oskarżony nie widział jadącego na stopniu K., niemniej z zeznań świadka S. (k. 32 v akt sąd i k. 23 akt śl.) wynika, że oskarżony o jeździe K. na stopniu swego samochodu wiedział.2. Niezasadny jest zarzut drugi. Sąd Wojewódzki nie pominął faktu, że mocz oskarżonego przesłany został do analizy w butelce od wódki i że mogły się w niej znajdować resztki wódki (str. 3 uzasadnienia wyroku). Ustalenie, że oskarżony był w każdym razie w stanie nietrzeźwym po spożyciu pewnej ilości alkoholu znajduje jednak swe oparcie w zeznaniach świadków S. i K., poza tym rewizja oskarżonego wcale nie kwestionuje faktu, że oskarżony bądź co bądź pił wódkę podczas jazdy, uznając okoliczność tę za "nie budzącą żadnych wątpliwości". Notoryjną jest rzeczą, iż już stosunkowo niewielka ilość wódki zmniejsza u człowieka zdolność spostrzegawczą i szybkość reakcji na zdarzenia, a więc dwie właściwości nieodzowne, potrzebne kierowcy samochodu.3. Ustalenie, że samochód był przeładowany pasażerami było nieistotne dla oceny winy wymiaru kary, jako nie pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem.4. Zarzut ten jest również niezasadny, co wynika z wywodów pod 1, skoro dla bytu przypisanego oskarżonemu przestępstwa nie jest potrzebny zamiar wywołania katastrofy.5. Niezasadny jest i ostatni zarzut.Kary wymierzanej oskarżonemu nawet przy uwzględnieniu bardzo dobrej opinii, jaką oskarżony cieszył się w Zjednoczeniu, w którym pracował, za rażąco surowej i niewspółmiernej u-znać nie można. Szkodliwość społeczna czynu i ciężkie skutki przestępstwa przemawiają, mimo dotychczasowej niekaralności oskarżonego i jego bardzo dobrej opinii, za słusznością orzeczonej kary.Z tych zasad Sąd Najwyższy utrzymaj w mocy zaskarżony wyrok.