I K 406/60
WyrokIzba Karna1961-11-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowe poczęstowanie nieletniego niewielką ilością wina stanowi przestępstwo rozpijania osoby nieletniej w rozumieniu ustawy o zwalczaniu alkoholizmu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jednorazowe poczęstowanie nieletniego niewielką ilością wina nie wypełnia znamion przestępstwa rozpijania osoby nieletniej w rozumieniu ustawy o zwalczaniu alkoholizmu. Przepis ten wymaga dla bytu przestępstwa wielokrotnego lub częstotliwego rozpijania, co nie miało miejsca w analizowanym przypadku. Ponadto, Sąd Najwyższy uwzględnił psychodegradację oskarżonej na tle alkoholizmu jako okoliczność łagodzącą, która stanowiła podstawę do złagodzenia kar.Stan faktyczny
Stanisława T. została skazana przez Sąd Wojewódzki za trzy przestępstwa: czerpanie zysków z prostytucji, publiczne znieważenie przedmiotu czci religijnej oraz poczęstowanie nieletniego winem. Obrońca oskarżonej złożył rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kar i wnosząc o ich złagodzenie. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję, uchylając wyrok w części dotyczącej kary łącznej i czynu z ustawy antyalkoholowej, a także zmieniając wyrok w części dotyczącej kar za pozostałe czyny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej oraz w części skazującej oskarżoną z art. 11 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, uniewinnił ją od tego zarzutu, zmienił wyrok w części dotyczącej kar za pozostałe czyny i wymierzył karę łączną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dorsz.Sędziowie: J. Tyszka, L. Chmielewski (sprawozdawca).Prokurator: M. Warman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisławy T. oskarżonej z art. 209 k.k. i po rozpoznaniu założonej przez oskarżoną rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 26 marca 1961 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 384 pkt 2, 388 § 1 k.p.k.:1) uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej oraz w części skazującej oskarżoną z art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 12, poz. 62);2) oskarżoną Stanisławę T. z zarzutu popełnienia przestępstwa wymienionego pod pkt 1 niniejszej sentencji uniewinnił;3) zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kar za czyny z art. 209 k.k. i art. 5 dekretu z dnia 5 sierpnia 1949 r. o ochronie wolności sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 45, poz. 334) w ten sposób, że za każdy z powyższych czynów wymierzył oskarżonej kary po 2 (dwa) lata więzienia;4) na podstawie art. 31 k.k. wymierzył oskarżonej karę łączną 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy więzienia, na poczet której zaliczył okres tymczasowego aresztowania od dnia 4 lipca 1959 r. (...).Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy wyrokiem z dnia 25 marca 1960 r. uznał Stanisławę T. za winną trzech przestępstw, a mianowicie tego, że:I. czerpała zyski z prostytucji uprawianej przez Paulinę M., pobierając od niej pieniądze za użyczanie mieszkania do uprawiania nierządu,II. publicznie znieważyła słowami obelżywymi przedmiot czci religijnej,III. dała do wypicia szklankę wina nieletniemu Tadeuszowi O.i za powyższe czyny wymierzył oskarżonej: za czyn I - na podstawie art. 209 k.k. - 3 lata więzienia, za czyn II - na podstawie art. 5 dekretu z dnia 5 sierpnia 1949 r. o ochronie wolności sumienia i wyznania - 3 lata więzienia i za czyn III - na podstawie art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu - 1 rok więzienia, łącznie zaś 4 lata więzienia.Wyrok powyższy zaskarżył obrońca oskarżonej, zarzucając rażącą niewspółmierność kar w wyniku niedostatecznego uwzględnienia okoliczności łagodzących, do których zalicza przede wszystkim psychodegradację oskarżonej na tle przewlekłego alkoholizmu, wymagającą, jak wynika z opinii biegłych, leczenia oskarżonej w zamkniętym zakładzie po odbyciu przez nią kary.W konkluzji rewizja wnosi o zmianę wyroku przez złagodzenie poszczególnych kar, wymierzenie nowej kary łącznej w granicach do 2 lat więzienia i zawieszenie wykonania kary.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rozważając przede wszystkim kwestię winy, podkreślić należy, że materiał dowodowy sprawy nie uzasadniał przypisania oskarżonej popełnienia przestępstwa z art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu. Przepis ten (bądź obowiązujący w dacie wyrokowania w sądzie I instancji art. 24 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu), wymaga dla bytu tego przestępstwa rozpijania przez sprawcę osoby nieletniej (niepełnoletniej), na co wskazuje użyty do określenia czynności wykonawczej sprawcy zwrot "kto rozpija". Skoro zaś zwrot ten oznacza oczywiście czynność wielokrotną, częstotliwie powtarzaną, to działanie oskarżonej polegające na jednorazowym poczęstowaniu nieletniego winem w nieznacznej ilości nie stanowi przestępstwa. Z tych względów należało oskarżoną od zarzutu popełnienia przestępstwa z ustawy antyalkoholowej uniewinnić.Co do pozostałych przypisanych oskarżonej czynów, to Sąd Najwyższy uznał rewizję kwestionującą wymierzoną karę za słuszną. Sąd Wojewódzki nie uwzględnił bowiem przy wymiarze kary, że oskarżona jest dotknięta psychodegradacją na tle alkoholicznym i że zgodnie z opinią psychiatrów powinna ona być po odbyciu kary skierowana na przymusowe leczenie w zakładzie zamkniętym. Ta okoliczność, świadcząca ponadto o zmniejszonej odpowiedzialności oskarżonej, stanowiła dla Sądu Najwyższego podstawę do złagodzenia kar poszczególnych i kary łącznej w rozmiarze przyjętym w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- VI KO 56/59 1959-04-16Czy jednorazowe podanie nieletniemu napoju alkoholowego w ilości powodującej odurzenie alkoholowe stanowi rozpijanie w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu?
- IV KO 56/59 1959-04-16Czy jednorazowe podanie nieletniemu napoju alkoholowego w ilości powodującej odurzenie alkoholowe stanowi rozpijanie w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu?
- VI KZP 53/65 1965-11-05Czy jednorazowe podanie napoju zawierającego alkohol niepełnoletniemu do lat 18 wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 24 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu?
- III KK 421/21 2021-12-08Czy podanie alkoholu małoletniej poniżej 15 roku życia, która zna skutki działania alkoholu, wyczerpuje znamiona podstępu w rozumieniu art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w sytuacji, gdy sprawca dopuścił się czynu w ciągu 5 lat po o…
- II KK 77/14 2014-04-17Czy jednorazowe podanie alkoholu małoletniemu wyczerpuje znamiona przestępstwa rozpijania małoletniego z art. 208 k.k. i czy stan nietrzeźwości kierującego pojazdem może być ustalony na podstawie innych dowodów niż badan…
Powołane przepisy
art. 209 KKart. 375art. 11art. 5art. 31 KKart. 24§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.