IV KO 56/59
UchwałaIzba Karna1959-04-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowe podanie nieletniemu napoju alkoholowego w ilości powodującej odurzenie alkoholowe stanowi rozpijanie w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu?Ratio decidendi
Rozpijaniem nieletniego, w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu, jest sprawienie, że nieletni zaczyna pić alkohol, co może nastąpić poprzez dostarczenie mu napojów alkoholowych lub ułatwienie ich spożywania. Nawet jednorazowe podanie nieletniemu alkoholu, ze świadomością, że może to spowodować jego zamiłowanie do picia, wystarcza do przypisania sprawcy przestępstwa rozpijania.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Szczecinie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą interpretacji art. 11 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu. Dotyczyła ona tego, czy jednorazowe podanie nieletniemu alkoholu w ilości powodującej odurzenie jest rozpijaniem. Sprawa dotyczyła oskarżonego Witolda S., któremu zarzucono popełnienie przestępstwa z art. 11 tej ustawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że jednorazowe podanie nieletniemu napoju alkoholowego w ilości powodującej odurzenie alkoholowe stanowi rozpijanie w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Witolda S. oskarżonego z art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. z 1956 r. Nr 12, poz. 62), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k. uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Szczecinie kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy jednorazowe podanie nieletniemu napoju alkoholowego w ilości powodującej odurzenie alkoholowe stanowi rozpijanie w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. z 1956 r. Nr 12, poz. 62)"?Uzasadnienie faktyczneRozpijaniem drugiej osoby jest sprawienie, iż ona się rozpija, tj. - zasmakuje w pijaństwie trafi na drogę nałogowego picia (por. Słownik języka polskiego Karłowicza, Kryńskiego i Niedźwiedzkiego, 1912). Wedle art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizm, rozpijania nieletniego dopuścić się można "dostarczając mu napojów alkoholowych lub ułatwiając mu ich spożywanie." Te słowa ustawy wskazują, że nawet jednorazowe uraczenie nieletniego napojem alkoholowym ze świadomością i - co najmniej - godzeniem się, że z uwagi m ilość i rodzaj tego napoju oraz cały zespół konkretnych okoliczności towarzyszących temu uraczeniu, nieletni zasmakuje w piciu alkoholu i może oddać się pijaństwu, wystarcza do przypisania sprawcy dostarczenia nieletniemu napoju alkoholowego przestępstwa rozpijania, o którym stanowi art. 11 wymienionej ustawy.Wobec treści wspomnianego przepisu rozpijaniem tym jest również wszelkie umyślne (art. 14 § 1 k.p.k.) ułatwianie nieletniemu spożywania napojów alkoholowych, do którego już on sam wykazuje skłonność.Kwestię zdolności rozpicia nieletniego przez jednorazowe działanie i kwestię umyślności tego działania rozstrzyga sąd stosownie do okoliczności faktycznych rozpoznawanego przypadku.Z tych względów Sąd Najwyższy uchwalił jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- VI KO 56/59 1959-04-16Czy jednorazowe podanie nieletniemu napoju alkoholowego w ilości powodującej odurzenie alkoholowe stanowi rozpijanie w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu?
- VI KZP 53/65 1965-11-05Czy jednorazowe podanie napoju zawierającego alkohol niepełnoletniemu do lat 18 wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 24 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu?
- I K 406/60 1961-11-09Czy jednorazowe poczęstowanie nieletniego niewielką ilością wina stanowi przestępstwo rozpijania osoby nieletniej w rozumieniu ustawy o zwalczaniu alkoholizmu?
- II KK 77/14 2014-04-17Czy jednorazowe podanie alkoholu małoletniemu wyczerpuje znamiona przestępstwa rozpijania małoletniego z art. 208 k.k. i czy stan nietrzeźwości kierującego pojazdem może być ustalony na podstawie innych dowodów niż badan…
- III KK 421/21 2021-12-08Czy podanie alkoholu małoletniej poniżej 15 roku życia, która zna skutki działania alkoholu, wyczerpuje znamiona podstępu w rozumieniu art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w sytuacji, gdy sprawca dopuścił się czynu w ciągu 5 lat po o…
Powołane przepisy
art. 11art. 390 KPKart. 14 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.