I K 606/51

SentencjaSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów Izby Karnej, przy udziale Prokuratora Gen. Prokuratury na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 1952 r., na postawione pytanie prawne: "Czy Sąd Najwyższy rozpoznając sprawę w trybie rewizji nadzwyczajnej może przeprowadzić ponowną rozprawę, uważając wezwanie za doręczone po myśli art. 191 k.p.k. w wypadku odroczenia poprzedniej rozprawy po doręczeniu oskarżonemu wezwania na tę rozprawę, a nie doręczenia mu wezwania na następną rozprawę na skutek zmiany miejsca zamieszkania bez zawiadomienia o tym Sądu Najwyższego?"postanowił odpowiedzieć następująco:"Sąd Najwyższy rozpoznając sprawę w trybie rewizji nadzwyczajnej może przeprowadzić ponowną rozprawę, uważając wezwanie za doręczone po myśli art. 191 k.p.k., - w wypadku odroczenia poprzedniej rozprawy po doręczeniu oskarżonemu wezwania na tę rozprawę, a nie doręczenia mu wezwania na następną rozprawę na skutek zmiany miejsca zamieszkania bez zawiadomienia o tym Sądu Najwyższego".Uzasadnienie faktycznePostawione pytanie dotyczy interpretacji art. 391 k.p.k. stanowiącego, iż o terminie rozprawy w sprawach w trybie rewizji nadzwyczajnej zawiadamia się strony, ich obrońców i pełnomocników oraz zawierającego drugie zdanie o brzmieniu kategorycznym:"Art. 191 nie stosuje się".Chodzi o to, czy i to zdanie, podobnie jak i pierwsze, dotyczy całego postępowania w trybie z rewizji nadzwyczajnej, czy też tylko pierwszej rozprawy w trybie tym wyznaczonej.Jaki jest cel tego przepisu?Chodzi o to, by strona, której sprawa została prawomocnie przez Sąd rozstrzygnięta, została zawiadomiona faktycznie o tym, iż w jej sprawie toczy się postępowanie w trybie rewizji nadzwyczajnej. Chodzi zwłaszcza o oskarżonego, który musi o tym wiedzieć, by móc się należycie bronić. Oskarżony pozostający na wolności, obowiązany jest stawić się na każde wezwanie Sądu lub prowadzącego śledztwo i zawiadomić o każdej zmianie miejsca zamieszkania (art. 75 k.p.k.). Obowiązek ten zawiadomienia o każdej zmianie miejsca zamieszkania spoczywa na oskarżonym. Musi on jednakowoż wiedzieć, że jest oskarżonym, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne że wobec tego taki obowiązek na nim spoczywa. Nie wie on o tym, z chwilą prawomocnego zakończenia sprawy, - tak samo jak nie może on mieć tego obowiązku z chwilą wypuszczenia go na wolność na skutek wyroku uniewinniającego (art. 336 k.p.k.). Dlatego też w wypadku, gdy prokurator założy rewizję od wyroku uniewinniającego należy zawiadomić oskarżonego o przyjęciu rewizji, gdyż oskarżony nie miał obowiązku po wypuszczeniu go na wolność na skutek wyroku uniewinniającego zawiadomienia Sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania (art. 369 § 2 p.k.p.) - i z tego powodu przepis art. 191 nie ma w tym wypadku zastosowania. Podobna jest sytuacja i przy rewizji nadzwyczajnej.Z chwilą jednak, gdy oskarżony dowiedział się, na skutek zawiadomienia go przez Sąd, iż oskarżyciel założył rewizję od wyroku uniewinniającego (art. 369 § 2 k.p.k.), - albo też dowiedział się o założeniu przez osoby uprawnione rewizji nadzwyczajnej i o toczącym się wobec tego w sprawie przeciwko niemu postępowaniu karnym - to ma po myśli art. 75 § 1 k.p.k., obowiązek zawiadomienia Sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania. Gdy zaś oskarżony, zawiadomiony należycie o pierwszej rozprawie, która została potem odroczona nie zawiadamia Sądu o zmianie swego miejsca zamieszkania, to wysłane pod ostatnim znanym adresem wezwanie sądowe uważa się po myśli art. 191 za doręczone i do tego wypadku nie odnosi się zawarty w art. 399 k.p.k. zakaz stosowania art. 191 k.p.k. Wobec powyższego wniosek wstępny jest w całej pełni uzasadniony.