I K 632/53
WyrokIzba Karna1953-11-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie o umieszczeniu oskarżonego w zakładzie dla psychicznie chorych może zapaść bez opinii biegłych psychiatrów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie o umieszczeniu oskarżonego w zamkniętym zakładzie dla psychicznie chorych, na podstawie art. 80 k.k., wymaga stwierdzenia przez biegłych niebezpieczeństwa dla porządku prawnego, które zaistniałoby przy pozostawieniu oskarżonego na wolności. Brak takiej opinii przed wydaniem wyroku stanowi obrazę prawa materialnego.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy skazał Aleksandra G. za paserstwo i orzekł jego umieszczenie w zamkniętym zakładzie dla psychicznie chorych. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa materialnego i procesowego, w tym brak opinii biegłych przy orzekaniu o umieszczeniu w zakładzie. Sąd Najwyższy stwierdził, że w aktach sprawy brakowało ustaleń potwierdzających potrzebę takiego środka, a opinia biegłych wydana w toku postępowania wykonawczego wykazała, że oskarżony nie jest niebezpieczny dla porządku prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie o umieszczeniu oskarżonego Aleksandra G. w zakładzie dla psychicznie chorych.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Aleksandra G., osk. z art. 160 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego dla dzielnicy Warszawa-Śródmieście z dnia 8 grudnia 1951 r., na podstawie art. 384 pkt 2, art. 394-396, 400 § 1 i 4 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie o umieszczeniu oskarżonego Aleksandra G. w zakładzie dla psychicznie chorych w Tworkach (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy dla Dzielnicy Warszawa-Śródmieście w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 grudnia 1951 r. uznał Aleksandra G. za winnego tego, że nabył na ulicy od Bronisława P. buty filcowe, marynarkę i walizkę za sumę 190 zł wiedząc, że rzeczy te pochodzą z przestępstwa i za czyn ten na podstawie art. 160 k.k. skazał go na karę 2 lat więzienia i 100 zł grzywny z zamianą w razie nieściągalności na 5 dni więzienia, orzekając jednocześnie umieszczenie oskarżonego w zamkniętym zakładzie dla psychicznie chorych.Od tego wyroku wniósł rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 80 k.k. i prawa procesowego, a mianowicie art. 117 k.p.k., polegającą na uznaniu oskarżonego Aleksandra G. za niebezpiecznego dla porządku prawnego i umieszczeniu go w zamkniętym zakładzie bez opinii biegłych w tym przedmiocie. Rewizja w oparciu o przepis art. 383 pkt 2 i 3 k.p.k. wnosi o uchylenie wyroku Sądu Powiatowego w Warszawie w części dotyczącej orzeczenia co do umieszczenia oskarżonego w zamkniętym zakładzie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzja Sądu Powiatowego umieszczenia oskarżonego w zamkniętym zakładzie była spowodowana zachowaniem się oskarżonego, jak przytacza to Sąd Powiatowy, w "sposób zdradzający objawy choroby psychicznej".W aktach sprawy brak jakichkolwiek ustaleń w tym kierunku, a w szczególności brak przed wydaniem wyroku opinii biegłych psychiatrów.W tym stanie rzeczy Sąd orzekający obraził przepis art. 80 k.k., gdyż jedyną podstawą do orzeczenia w trybie art. 80 względnie 79 k.k. może być stwierdzone przez biegłych niebezpieczeństwo dla porządku prawnego, które by zaistniało przy pozostawieniu oskarżonego na wolności.W toku postępowania wykonawczego, Sąd poddał oskarżonego G. badaniu przez biegłych psychiatrów, którzy orzekli, że nie jest on niebezpieczny dla porządku prawnego.
Powiązane orzeczenia
- III KK 32/19 2020-02-06Czy sąd odwoławczy prawidłowo oddalił wniosek dowodowy o przeprowadzenie ponownych badań psychiatrycznych oskarżonego, mimo przedstawienia nowej opinii biegłych wskazującej na podejrzenie choroby psychicznej?
- IV K 580/58 1958-07-25Czy odmowa skierowania oskarżonego na obserwację psychiatryczną w zakładzie leczniczym, w sytuacji gdy opinia biegłych nie wyjaśnia w sposób należyty wątpliwości co do stanu poczytalności oskarżonego, stanowi obrazę prze…
- IV KR 87/68 1968-04-04Czy opinia biegłych psychiatrów, wydana po pobieżnym kontakcie z oskarżonym i bez uwzględnienia całokształtu zebranego materiału dowodowego, może stanowić podstawę do skazania?
- II KZ 13/56 1956-03-24Czy naruszenie prawa do obrony oskarżonego poprzez niezawiadomienie obrońcy o terminach kluczowych posiedzeń i badań, a także umorzenie postępowania przed rozprawą na podstawie opinii biegłych psychiatrów bez przeprowadz…
- IV KR 145/67 1967-09-27Czy istnieją podstawy do umieszczenia niepoczytalnego sprawcy czynu zabronionego w zamkniętym zakładzie dla psychicznie chorych, jeśli jego pozostawanie na wolności nie zagraża aktualnie porządkowi prawnemu?
Powołane przepisy
art. 160 KKart. 384 pkt 2art. 394art. 80 KKart. 117 KPKart. 383 pkt 2art. 80§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.