I K 939/51
WyrokIzba Karna1952-03-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dyżurny ruchu, który polecił przestawienie pociągu bez wskazania toru i nie uprzedzając o zajętości toru, dopuścił się przestępstwa nie dopełnienia obowiązków służbowych na szkodę interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dyżurny ruchu, który polecił przestawienie składu pociągu bez wskazania konkretnego toru oraz nie uprzedzając o tym, że tor jest zajęty, a także nie wpisując polecenia do raportu z jazdy, nie dopełnił swoich obowiązków służbowych. Działanie to było sprzeczne z przepisami instrukcji kolejowych, które nakładają na dyżurnego ruchu obowiązek osobistego kierowania manewrami, sprawowania nadzoru i zapewnienia bezpieczeństwa. W związku z tym, odpowiedzialność za wypadek kolejowy ponosi dyżurny ruchu.Stan faktyczny
Oskarżony, jako dyżurny ruchu, polecił przestawienie pociągu na inny tor, nie informując kierownika pociągu o zajętości docelowego toru. W wyniku tego doszło do zderzenia dwóch pociągów, uszkodzenia taboru i straty Skarbu Państwa. Oskarżony kwestionował swoją odpowiedzialność, wskazując na odpowiedzialność brygady manewrowej i brak obowiązku wpisywania poleceń do raportu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję oskarżonego, uznając wyrok Sądu I instancji za słuszny.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla województwa warszawskiego wyrokiem z dnia 21 marca 1951 r. na zasadzie art. 286 § 1 k.k. skazał B.L. na... za to, że w dniu 10 X 1950 r. na stacji kolejowej w O., jako nadzorczy dyżurny ruchu, nie dopełniając obowiązków, działał na szkodę interesu publicznego przez to, że, wydając polecenie przestawienia pociągu osobowego nr 19413 z toru 3-go na 4-ty, nie uprzedził wbrew wymogom regulaminu stacyjnego kierownika pociągu nr 19413, że na torze nr 4 znajduje się już pociąg nr 19412, wskutek czego nastąpiło zderzenie pociągów i wykolejenie 5-ciu wagonów oraz parowozu i częściowe ich uszkodzenie, w wyniku czego Skarb Państwa poniósł stratę na sumę 8.021 zł.Rewizja oskarżonego, domagająca się uchylenia zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonego lub zmiany tego wyroku i zakwalifikowania czynu przypisanego oskarżonemu z art. 286 § 3 k.k. z zawieszeniem wykonania orzeczonej kary, zawiera zarzut błędnej oceny okoliczności sprawy, a w związku z tym obrazy art. 286 § 1 k.k., i zbytniej surowości kary.Zdaniem rewizji oskarżonego, Sąd I instancji błędnie ocenił okoliczności faktyczne, ujawnione w toku przewodu sądowego, nie rozważywszy, iż:a)brygada manewrowa ponosi odpowiedzialność za powyższy wypadek, gdyż, otrzymawszy polecenie od dyżurnego ruchu dokonania manewrów, powinna była zachować wszystkie środki ostrożności;b)wpisywanie do raportu zjazdu na stacja O. nie było praktykowane, a zgodnie z opinią biegłego oskarżony takiego obowiązku nie miał;c)przewód sądowy nie dostarczył dowodów winy umyślnej oskarżonego L., który, zleciwszy dokonanie manewrów doświadczonej brygadzie manewrowej, nie mógł przewidzieć, iż źle wykona swoje obowiązki;Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:1) Przewód sądowy wykazał, iż oskarżony, pełniąc krytycznego dnia obowiązki dyżurnego ruchu na stacji O., polecił konduktorowi Cz. w zastępstwie kierownika pociągu K., aby przestawił skład pociągu na drugą stronę stacji, nie wskazując, na którzy tor skład wagonów ma być przestawiony i że tor 4-ty zajęty jest przez inny pociąg, polecenia swego nie wpisał do raportu z jazdy.W myśl p. 4 § 26 Instrukcji nr R. I. - dyżurny ruchu osobiście kieruje manewrami. Przekazanie tej czynności kierownikowi pociągu winno być zaznaczone w raporcie z jazdy.Powierzenie kierownictwa manewrami kierownikowi pociągu nie zwalnia dyżurnego ruchu od obowiązku dozoru nad manewrami i wydania właściwych poleceń (§ 26 ust. 2 Instrukcji R. I.).Oskarżony, poleciwszy konduktorowi w zastępstwie kierownika pociągu przestawienie składu pociągu na drugą stronę stacji, nie wskazując, na który tor skład wagonów ma być przestawiony i że tor 4-ty jest zajęty, i nie wpisując poleceń w raporcie z jazdy, postąpił sprzecznie z § 24 Instrukcji nr 4 dla zawiadowców, zastępców zawiadowców stacji i dyżurnych ruchu. Powołany przepis wskazuje wyraźnie, iż dyżurny ruchu powinien dopilnować, aby przy manewrach przestrzegano ściśle zasad ostrożności i bezpieczeństwa w stosunku do taboru, pracowników i osób postronnych.Jeśli ponadto uwzględnić regulamin pracy manewrowej na stacji O. (k. 9), który stanowi w sposób kategoryczny, iż nadzór nad przestawieniem pociągów sprawuje dyżurny nadzorczy, to niewątpliwie słuszne są wnioski zaskarżonego wyroku, iż oskarżony nie dopełnił swoich obowiązków służbowych.2) Zarzut rewizji, iż dyżurny ruchu nie ma obowiązku wpisywania poleceń, dotyczących prowadzenia manewrów, do raportu z jazdy, jest bezprzedmiotowy, bo nie ma to znaczenia dla ustalenia przestępstwa przypisanego oskarżonemu.
Powiązane orzeczenia
- II KR 22/66 1966-05-04Czy dyżurny ruchu, który w wyniku niedbalstwa, polegającego na błędnym założeniu prawidłowości ustawienia zwrotnic, doprowadził do katastrofy kolejowej, popełnia przestępstwo umyślne z art. 286 § 1 k.k., czy też jego czy…
- I K 28/52 1952-07-25Czy dyżurny ruchu, który przyjął pociąg na zajęty tor, świadomie naruszając przepisy o bezpieczeństwie ruchu kolejowego i nie sprawdzając wolności toru, działał umyślnie w rozumieniu art. 215 § 1 k.k., nawet jeśli twierd…
- I K 390/52 1952-06-04Czy dyżurny ruchu, który świadomie niedbale wykonuje swoje obowiązki, odczytując telegram "mniej więcej" i odprawiając pociąg, godzi się na niebezpieczeństwo dla ruchu kolejowego, co uzasadnia przypisanie mu winy umyślne…
- 1 CR 154/56 1958-04-03Czy Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą w wyniku zderzenia pociągu z ciągnikiem na przejeździe kolejowym, jeśli nie można przypisać winy jej pracownikom?
- V KRN 850/65 1965-10-21Czy niedopełnienie przez dyżurnego ruchu obowiązku regulaminowego, które doprowadziło do zderzenia pociągów i szkody materialnej, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. (umyślne działanie na szkodę interesu…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 286 § 3 KK§ 1§ 3§ 26§ 26 ust. 2§ 24
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.