I KK 270/26

I KK 270/26 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie J.M. skazanego z art. 207 § 1 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 października 2026 r., wniosku pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. art. 636 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. w zw. z § 1 pkt 2, § 11 ust. 2 pkt 6 w zw. z § 12 ust. 1 oraz § 15 ust. 1 i 3 pkt 1 i 4 oraz § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie p o s t a n o w i ł zasądzić od skazanego J.M. na rzecz oskarżycielki posiłkowej A.M. zwrot kosztów zastępstwa procesowego za sporządzenie odpowiedzi na kasację w wysokości 300 zł (trzysta złotych). UZASADNIENIE W toku postępowania kasacyjnego adw. M.L. jako ustanowiony z wyboru pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej A.M. sporządził i wniósł w jej imieniu odpowiedź na kasację wniesioną przez obrońcę J.M. Kasacja została oddalona przez Sąd Najwyższy jako oczywiście bezzasadna na posiedzeniu w dniu 11 sierpnia 2026 r. w trybie z art. 535 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. I KK 270/26 2 Wniosek o przyznanie poniesionych kosztów związanych z ustanowieniem przez oskarżyciela prywatnego pełnomocnika z wyboru co do zasady okazał się zasadny, gdyż zgodnie z art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wobec tego odpowiednie zastosowanie w tej kwestii znalazł art. 636 § 1 i 3 k.p.k., przewidujący obciążenie skazanego kosztami procesu za postępowanie odwoławcze, jeżeli środek odwoławczy pochodzi od obrońcy i nie został uwzględniony, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. Do kosztów procesu niewątpliwie należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego pełnomocnika (art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.). Wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z wyboru odbywa się w granicach dopuszczalnej, szerokiej autonomii (art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze). Zasada umowności ustalania opłat za czynności adwokackie, uwzględniająca prawa rynku, obowiązuje jednak tylko między stronami zawartej umowy. W przypadku ustalania przez sąd wysokości zwrotu poniesionych kosztów pomocy prawnej, sytuacja przedstawia się inaczej, gdyż zwrot ten limitowany jest określonymi stawkami, regulowanymi przepisami prawa. Wysokość przysługującego zwrotu poniesionych kosztów pomocy prawnej z wyboru określona jest Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. Zgodnie z jego przepisami, w sytuacji nieuwzględnienia środka zaskarżenia wniesionego przez stronę przeciwną, procesowemu rywalowi przysługuje zwrot poniesionych kosztów ustanowienia jednego pełnomocnika z wyboru, jednak nie za sam fakt ustanowienia pełnomocnika i podjęcia się pomocy prawnej, a za podjęte konkretne działania. Może to być przykładowo: uczestnictwo w rozprawie sądowej, sporządzenie i wniesienie kasacji czy też dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego. W przedmiotowym postępowaniu zrealizowane na zewnątrz (a więc niejako widoczne dla Sądu Najwyższego) czynności związane z pomocą prawną polegały wyłącznie na złożeniu odpowiedzi na kasację obrońcy. Ponieważ rozporządzenie nie przewiduje wprost opłaty za tego rodzaju czynność, Sąd Najwyższy przyjmuje, że doszło do tej ostatniej spośród wymienionych wyżej aktywności, a zatem do dokonania określonej czynności procesowej w toku postępowania kasacyjnego. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, stawka minimalna I KK 270/26 3 za tego rodzaju działanie wynosi 25% stawki minimalnej przewidzianej za obronę w sprawie, w której owa czynność ma być dokonana. Stosownie zaś do § 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, stawka minimalna za obronę przed Sądem Najwyższym wynosi 1.200 zł, a zatem w konsekwencji należną co do zasady na rzecz oskarżyciela prywatnego opłatą jest 300 zł. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w postanowieniu. Adam Roch [WB] [a.ł]