I KK 406/24

I KK 406/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie P.W. ukaranego za wykroczenie z art. art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 17 grudnia 2024 r. kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 9 sierpnia 2024 r., sygn. akt II W 522/24, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i sprawę przekazuje w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania. Małgorzata Gierszon Jarosław Matras Eugeniusz Wildowicz UZASADNIENIE W dniu 29 maja 2024 r. do Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze wpłynął wniosek Komendanta Straży Miejskiej w J. o ukaranie P.W. obwinionego o to, że w dniu 20 maja 2024 r. około godziny 16:05 w J. w Parku [...] spożywał alkohol w postaci piwa marki [...] w miejscu zabronionym ustawą tj. siedząc na I KK 406/24 2 ogólnodostępnej ławce, to jest za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U.2023.2151). Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem nakazowym z dnia 9 sierpnia 2024 r., sygn. akt II W 522/24, uznał obwinionego P.W. za winnego popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku, to jest wykroczenia z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i za to na podstawie art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i wymierzył mu karę 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin. Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 11 września 2024 r. (k.l2v). Kasację od tego wyroku wniósł na korzyść ukaranego Prokurator Generalny, który zaskarżył wymieniony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze zawartego w punkcie 1. W kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U.2023.2151 t.j.), polegające na wymierzeniu obwinionemu P.W. na podstawie tego przepisu kary 1 miesiąca ograniczenia wolności mimo, iż w jego sankcji przewidziano jedynie możliwość wymierzenia kary grzywny. W związku z tym zarzutem Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka została uwzględniona w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa karnego materialnego, opisanym w zarzucie kasacji. I KK 406/24 3 Sąd Rejonowy wymierzając obwinionemu za przypisane mu wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U.2023.2151 j.t.), na podstawie tego przepisu, karę 1 miesiąca ograniczenia wolności, dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego, ponieważ przepis ten przewiduje jedynie możliwość wymierzenia kary grzywny - w wysokości od 20 zł do 5.000 zł. Zgodnie bowiem z treścią art. 24 § 1 k.w. grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5.000 złotych, chyba że ustawa stanowi inaczej. To uchybienie nie tylko było rażące, ale miało też istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż ukaranemu Sąd Rejonowy wymierzył karę surowszą, od tej, którą przewidział ustawodawca. Kara grzywny jest bowiem karą rodzajowo łagodniejszą dla ukaranego od wymierzonej mu – wbrew obowiązującemu prawu - kary ograniczenia wolności, co też wynika chociażby z systematyki kar zasadniczych, przewidzianych za popełnienie wykroczeń, zawartej w art. 18 k.w. Stąd też należało uznać kasację Prokuratora Generalnego za oczywiście zasadną i w konsekwencji, uchylić w części dotyczącej kary, zaskarżony wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, który przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie miał na względzie powyższe wnioski i spostrzeżenia. Z tych to względów orzeczono jak w sentencji. Małgorzata Gierszon Jarosław Matras Eugeniusz Wildowicz [WB] [a.ł.]]