III KK 747/18
WyrokIzba Karna2019-01-23
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk, Małgorzata Wąsek-Wiaderek, Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji może orzec karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podczas gdy przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzywny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest zagrożone wyłącznie karą grzywny. Orzeczenie kary ograniczenia wolności za ten czyn stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ jest to kara surowsza i nieprzewidziana w sankcji tego przepisu. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, uznając B. B. za winnego spożywania alkoholu w miejscu publicznym wbrew zakazowi. Za popełnione wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, obwiniony został ukarany karą miesiąca ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść ukaranego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie kary ograniczenia wolności, podczas gdy przepis przewiduje wyłącznie karę grzywny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 747/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek SSN Paweł Wiliński w sprawie B. B. ukaranego z art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 23 stycznia 2019 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego w części dotyczącej orzeczenia o karze, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w N. z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II W […], p o s t a n o w i ł uchyla wyrok w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II W […], Sąd Rejonowy w N. obwinionego B. B. uznał za winnego tego, że „„w dniu 4 kwietnia 2018 r. o godzinie 19.10 w miejscowości S. gmina B., woj. […], przed sklepem spożywczym, w miejscu publicznym objętym zakazem, spożywał napój alkoholowy w postaci piwa puszkowego marki „K.” wbrew zakazowi””, tj. popełnienia wykroczenia określonego w art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj.: Dz. U. 2016, poz. 487, obecnie Dz. U. 2018, poz. 2137 tj.) i za to ukarał go karą miesiąca ograniczenia wolności polegającą na wykonaniu 20 godzin nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. Wyrok ten wobec ukaranego uprawomocnił się w dniu 19 maja 2018 r. (k. 19). Kasację na korzyść B. B. – w części dotyczącej orzeczenia o karze – wniósł Prokurator Generalny. Zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj.: Dz. U. 2016, poz. 487 ze zm.), polegające na wymierzeniu za powyższe wykroczenie obwinionemu B. B. kary 1 (jednego) miesiąca ograniczenia wolności, podczas gdy popełnienie powyższego czynu zagrożone jest wyłącznie sankcją w postaci grzywny”, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wobec oczywistej zasadności kasacji wniesionej na korzyść obwinionego możliwe było jej uwzględnienie w całości na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. Wykroczenie stypizowane w art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zagrożone jest wyłącznie karą zasadniczą grzywny. Ustawodawca nie przewidział natomiast orzeczenia za taki czyn bez wątpienia surowszej kary jaką jest kara ograniczenia wolności (zob. systematyka art. 18 k.w.). Zgodzić należy się w związku z tym z autorem nadzwyczajnego środka zaskarżenia, że rozstrzygając w sposób
3 wskazany w zaskarżonym wyroku, a więc wymierzając obwinionemu karę ograniczenia wolności, Sąd Rejonowy bezspornie w sposób rażący naruszył prawo materialne i było to naruszenie o istotnym wpływie na orzeczenie o karze skutkujące wobec ukaranego surowszą formą represji, nieprzewidzianą w sankcji powołanego wyżej przepisu. Obligowało to Sąd Najwyższy do uchylenia wyroku w zaskarżonej przez Prokuratora Generalnego części i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania sądowi meriti. Procedując powtórnie, w zakresie w jakim nastąpiło przekazanie, Sąd ten orzeknie ponownie o karze za przypisany obwinionemu czyn bacząc, aby nie powtórzyć stwierdzonego uchybienia oraz mając na uwadze kierunek wniesionej kasacji.
Powiązane orzeczenia
- I KK 405/24 2025-02-20Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podczas gdy ustawa przewiduje jedynie karę grzywny, stanowi rażące naruszenie…
- I KK 406/24 2024-12-17Czy sąd może wymierzyć karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jeśli przepis ten przewiduje jedynie karę grzywny?
- III KK 733/18 2019-01-08Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podczas gdy sankcja tego przepisu przewiduje jedynie grzywnę, stanowi rażące n…
- III KK 63/19 2019-02-19Czy kara ograniczenia wolności może być orzeczona za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które zagrożone jest jedynie karą grzywny?
- III KK 47/15 2015-03-11Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które przewiduje jedynie karę grzywny, stanowi rażące naruszenie prawa materia…
Powołane przepisy
art. 431 ust. 1art. 535 § 5 KPKart. 112 KPart. 18§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy