III KK 733/18
WyrokIzba Karna2019-01-08
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk, Piotr Mirek, Andrzej Siuchniński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podczas gdy sankcja tego przepisu przewiduje jedynie grzywnę, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Przepis ten przewiduje bowiem jako karę zasadniczą wyłącznie grzywnę, nie dopuszczając orzeczenia surowszej kary ograniczenia wolności. Takie naruszenie miało istotny wpływ na treść wyroku, skutkując zastosowaniem represji nieprzewidzianej w sankcji przepisu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym ukarał G. S. karą miesiąca ograniczenia wolności za spożywanie alkoholu w miejscu publicznym objętym zakazem. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, gdyż przepis przewidujący odpowiedzialność za to wykroczenie dopuszcza jedynie karę grzywny, a nie karę ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 733/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Piotr Mirek SSN Andrzej Siuchniński w sprawie G. S. ukaranego za czyn z art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 487), po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 8 stycznia 2019 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego w części dotyczącej orzeczenia o karze od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w N. z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt II W […], p o s t a n o w i ł uchyla wyrok w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt II W […], Sąd Rejonowy w N. obwinionego G. S. uznał za winnego tego, że „w dniu 20 stycznia 2018 r. o godzinie 22.00 w N. na ul. O. w obrębie „pomnika pomordowanych” w miejscu publicznym objętym zakazem spożywał napój alkoholowy w postaci piwa wbrew zakazowi”, tj. popełnienia wykroczenia określonego w art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj.: Dz. U. 2016, poz. 487) i za to ukarał go karą miesiąca ograniczenia wolności polegającą na wykonaniu 20 godzin nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. Wyrok ten wobec ukaranego G. S. (objęty był nim również M. M. ukarany za czyny z art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz z art. 141 k.w.) uprawomocnił się w dniu 12 kwietnia 2018 r. (k. 25). Powyższy wyrok zaskarżył wniesioną na korzyść ukaranego G. S. kasacją – w części dotyczącej orzeczenia o karze – Prokurator Generalny. Zarzucił w niej „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj.: Dz. U. 2016, poz. 487 ze zm.), polegające na orzeczeniu wobec obwinionego G. S., na podstawie tego przepisu, kary ograniczenia wolności, mimo że w sankcji przewidziano jedynie możliwość wymierzenia grzywny”, wnosząc o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wobec oczywistej zasadności kasacji wniesionej na korzyść obwinionego możliwe było jej uwzględnienie w całości na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. Racje przyznać należy autorowi nadzwyczajnego środka zaskarżenia, że poddany kontroli kasacyjnej wyrok nakazowy, w części dotyczącej orzeczenia o karze, którą wymierzono G. S., w rażący sposób naruszył przepis art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (obecnie tj.: Dz. U. 2018, poz. 2137 ze. zm.).
3 Stypizowane w tym przepisie wykroczenie zagrożone jest wyłącznie karą zasadniczą grzywny. Ustawodawca nie przewidział natomiast orzeczenia za taki czyn niewątpliwe surowszej kary jaką jest kara ograniczenia wolności. Rozstrzygając w sposób wskazany w zaskarżonym wyroku Sąd Rejonowy bez wątpienia w sposób rażący naruszył prawo materialne i było to naruszenie o istotnym wpływie na orzeczenie o karze skutkując wobec ukaranego surowszą formą represji, nieprzewidzianą w sankcji powołanego wyżej przepisu. Skutkować musiało to uchyleniem wyroku w zaskarżonej przez Prokuratora Generalnego części i przekazaniem w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi meriti. Procedując powtórnie w zakresie w jakim nastąpiło przekazanie Sąd ten uniknie powtórzenia stwierdzonego uchybienia, bacząc na kierunek wniesionej kasacji.
Powiązane orzeczenia
- I KK 405/24 2025-02-20Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podczas gdy ustawa przewiduje jedynie karę grzywny, stanowi rażące naruszenie…
- III KK 47/15 2015-03-11Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które przewiduje jedynie karę grzywny, stanowi rażące naruszenie prawa materia…
- III KK 747/18 2019-01-23Czy sąd pierwszej instancji może orzec karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podczas gdy przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzy…
- I KK 406/24 2024-12-17Czy sąd może wymierzyć karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jeśli przepis ten przewiduje jedynie karę grzywny?
- III KK 607/24 2025-02-05Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, którego sankcja przewiduje jedynie karę grzywny, stanowi rażące naruszenie pr…
Powołane przepisy
art. 431 ust. 1art. 535 § 5 KPKart. 141art. 112 KP§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy