III KK 47/15

WyrokIzba Karna2015-03-11

Skład orzekający: Michał Laskowski, Rafał Malarski, Józef Szewczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które przewiduje jedynie karę grzywny, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które przewiduje jedynie karę grzywny, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść orzeczenia. Orzeczenie kary nieprzewidzianej przez ustawę implikuje dalsze uchybienia, w tym określenie obowiązku wykonania pracy na cele społeczne.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w B. wyrokiem nakazowym uznał K. S. za winnego wykroczenia z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art. 145 k.w. Wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ przepis art. 431 ust. 1 ustawy przewiduje jedynie karę grzywny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 47/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka w sprawie K. S. skazanego z art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U.z 2012r. poz.1356 j.t.) i art. 145 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 11 marca 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 października 2014 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w B. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w B. wyrokiem nakazowym z dnia 23 października 2014 r. uznał obwinionego K. S. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012r. poz.1356 j.t.) i art. 145 k.w. i za to w 2 myśl art. 9 § 1 k.w. na mocy ww. przepisu w zw. z art. 20 § 1 i 2 k.w. i art. 21 § 1 k.w. wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin. Od powyższego orzeczenia nie złożono w ustawowym terminie sprzeciwu, wobec czego uprawomocniło się w dniu 20 listopada 2014 r. Kasację na korzyść od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, polegające na orzeczeniu wobec obwinionego za popełnienie wykroczenia określonego w tym przepisie kary miesiąca ograniczenia wolności w sytuacji, gdy czyn ten zagrożony jest jedynie karą grzywny. Podnosząc ten zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co zważywszy na jej kierunek skutkowało jej uwzględnieniem w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma skarżący, gdy wskazuje, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącą obrazą przepisu prawa materialnego, tj. art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, mającą istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd Rejonowy, uznając K. S. za winnego popełnienia wskazanego powyższej wykroczenia, wymierzył mu karę ograniczenia wolności, podczas gdy przepis powyższy tego rodzaju kary nie przewiduje. Wykroczenie w nim statuowane zagrożone jest tylko i wyłącznie karą grzywny. Ponadto orzeczenie kary nieprzewidzianej przez ustawę za dane wykroczenie implikowało dalsze uchybienia wyroku nakazowego, polegające na określeniu z mocy art. 21 § 1 k.w. obowiązku, o którym mowa w art. 20 § 2 pkt 2 k.w. Trafnie również zauważa autor kasacji innego rodzaju uchybienie, jakim dotknięty jest zaskarżony wyrok nakazowy. W podstawie prawnej ukarania 3 powołano bowiem nie tylko stosowny przepis ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, lecz również art. 145 k.w., notabene także nie przewidujący orzeczonej przez Sąd Rejonowy kary, bez uzupełnienia opisu czynu o ustalenie, że sprawca zaśmiecał miejsce publiczne. Przytoczenie art. 9 § 1 k.w. wskazuje na przyjęcie, iż w sprawie zachodzi zbieg przepisów. Ta treść rozstrzygnięcia nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy i wykracza poza zakres przedmiotowy wniosku o ukaranie. Z tych powodów konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi meriti, który uwzględni zaprezentowane powyżej rozważania i ukształtuje orzeczenie w sposób wolny od stwierdzonych w następstwie rozpoznania kasacji naruszeń prawa materialnego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 431 ust. 1art. 145art. 535 § 5 KPKart. 9 § 1art. 20 § 1art. 21 § 1art. 20 § 2 pkt 2§ 5§ 1§ 2 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy