III KK 63/19
WyrokIzba Karna2019-02-19
Skład orzekający: Przemysław Kalinowski, Jerzy Grubba, Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara ograniczenia wolności może być orzeczona za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które zagrożone jest jedynie karą grzywny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Ustawa ta przewiduje za to wykroczenie jedynie karę grzywny, a kara ograniczenia wolności jest niedopuszczalna, gdyż jest surowsza niż przewidziana przez ustawodawcę.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w N. uznał R. A. M. za winnego popełnienia wykroczenia polegającego na spożywaniu piwa w miejscu publicznym wbrew zakazowi. Na podstawie art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Sąd skazał go na karę 1 miesiąca ograniczenia wolności. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie kary nieprzewidzianej za to wykroczenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 63/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 19 lutego 2019 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. sprawy R. A. M., ukaranego z art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w N. z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II W […], uchyla zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 10 października 2018 r., w sprawie II W […], Sąd Rejonowy w N. uznał R. A. M. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości
2 i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2016 r., poz. 487 j.t. z późn. zm.), polegającego na tym, że „w dniu 19 lipca 2018 r. o godzinie 08.50 w miejscowości B. na ulicy R. woj. […], w miejscu publicznym objętym zakazem, spożywał napój alkoholowy w postaci piwa wbrew zakazowi”. Na podstawie art. 431 ust. 1 powołanej ustawy w zw. z art. 20 § 1 k.w. w zw. z art. 21 § 1 k.w., Sąd skazał tego obwinionego na karę 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnie kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin. Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron i uprawomocniło się z dniem 24 października 2018 r. Kasację od powyższego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, który na podstawie art. 111 k.p.s.w., art. 526 § 1 k.p.k i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w. zarzucił temu wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, polegające na orzeczeniu wobec ukaranego R. A. M. kary 1 miesiąca ograniczenia wolności, to jest kary nieprzewidzianej za popełnienie wskazanego wykroczenia, które zagrożone jest sankcją jedynie w postaci grzywny. Podnosząc powyższy zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwoliło rozpoznać ją w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W niniejszej sprawie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, trafnie wskazanego w kasacji. Słusznie skarżący podniósł, że zgodnie z treścią art. 431 ust. 1 tej ustawy, podlega karze grzywny sprawca, który „spożywa napoje alkoholowe wbrew zakazom określonym w art. 14 ust. 1 i 2a-6 albo nabywa lub spożywa napoje alkoholowe w miejscach nielegalnej sprzedaży, albo spożywa napoje alkoholowe przyniesione przez siebie lub inną osobę w miejscach wyznaczonych do ich sprzedaży lub podawania”. Z treści art. 14 ust. 2a tejże ustawy wynika, że zabrania
3 się spożywania napojów alkoholowych w miejscu publicznym, z wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w punktach sprzedaży tych napojów. Sąd Rejonowy w N. wymierzając R. M. w zaskarżonym wyroku karę ograniczenia wolności dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego, to jest, art. 431 ust. 1 w/w ustawy, gdyż kara taka nie została przewidziana za popełnienie przypisanego obwinionemu wykroczenia. W rezultacie tego uchybienia sprawcy wymierzono karę surowszą niż przewidział to ustawodawca. Kara grzywny jest rodzajowo łagodniejsza i mniej dolegliwa dla ukaranego, co wynika chociażby z systematyki kar zasadniczych przewidzianych za popełnienie wykroczeń, zawartej w art. 18 k.w. W tej sytuacji Sąd Najwyższy uwzględniając kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść ukaranego, na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- I KK 406/24 2024-12-17Czy sąd może wymierzyć karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jeśli przepis ten przewiduje jedynie karę grzywny?
- V KK 137/16 2016-06-21Czy art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dopuszcza orzeczenie kary ograniczenia wolności zamiast kary grzywny?
- III KK 607/24 2025-02-05Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, którego sankcja przewiduje jedynie karę grzywny, stanowi rażące naruszenie pr…
- III KK 747/18 2019-01-23Czy sąd pierwszej instancji może orzec karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podczas gdy przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzy…
- V KK 275/15 2015-09-03Czy sąd może wymierzyć karę ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 431 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jeśli przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzywny?
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 431 ust. 1art. 20 § 1art. 21 § 1art. 111 KPart. 526 § 1 KPkart. 537 § 1art. 112 KPart. 14 ust. 1art. 14 ust. 2art. 18art. 537 § 2 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy