I KK 407/22

WyrokIzba Karna2023-04-07

Skład orzekający: Marek Motuk, Małgorzaty Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy znajomość sędziego z prokuratorem, z którym utrzymuje kontakty towarzyskie, uzasadnia wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, jeśli sędzia deklaruje obiektywizm?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał żądanie wyłączenia sędziego za niezasadne. Stwierdzono, że kontakty towarzyskie sędziego z prokuratorem, który podpisał kasację, mogą co najwyżej uruchomić procedurę wyłączenia na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w odniesieniu do sędziów, z którymi relacje mają charakter pozazawodowy. Hipotetyczna obawa przed niekorzystnymi opiniami społecznymi, niepoparta konkretnymi faktami, nie powinna uzasadniać uchylania się od rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożyła żądanie wyłączenia od udziału w sprawie kasacyjnej z uwagi na znajomość z Zastępcą Prokuratora Generalnego, który podpisał kasację. Sędzia utrzymuje z nim kontakty towarzyskie od około 20 lat. Sędzia zapewniła jednak, że jest w stanie rozpoznać sprawę obiektywnie i bezstronnie. Sąd Najwyższy rozpoznał żądanie wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić żądania sędziego Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek wyłączenia jej od udziału w rozpoznaniu sprawy.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 407/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie M. W. skazanego z art. 107 § 1 i 3 k.k.s. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 kwietnia 2023 r. żądania sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie w związku z kasacją Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt VII Kz 413/21 utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt II K 1039/20 na podstawie art. 41a k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić żądania sędziego Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek wyłączenia jej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I K.K. 407/22. UZASADNIENIE Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z kasacją Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt VII Kz 413/21 utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt II K 1039/20. Kasacja została przed Sądem Najwyższym zarejestrowana pod sygn. akt I KK 407/22 i przydzielona sędziemu Sądu Najwyższego Małgorzacie Bednarek. W dniu 24 marca 2023 r. sędzia sprawozdawca wystąpiła z żądaniem wyłączenia jej od udziału w powyższej sprawie w trybie art. 41 § 1 k.p.k. I KK 407/22 2 Z treści przedłożonego przez nią oświadczenia wynika, iż kasację w niniejszej sprawie podpisał Zastępca Prokuratora Generalnego R. H., z którym pracowała w Prokuraturze Okręgowej i Apelacyjnej w […] oraz w Prokuraturze Krajowej. Ponadto zna go od około 20 lat i utrzymuje kontakty towarzyskie. Okoliczność powyższa w ocenie SSN Małgorzaty Bednarek może wywołać w odbiorze społecznym i po stronie skazanego uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności. Jednocześnie autorka oświadczenia zapewniła, iż jest w stanie rozpoznać sprawę w sposób obiektywny i bezstronny mimo podniesionej wyżej okoliczności znajomości z autorem kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Żądanie wyłączenia złożone w trybie art. 42 § 1 k.pk., należy uznać za niezasadne, co skutkować musiało jego nieuwzględnieniem. Zgodzić się należy z prezentowanym w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, iż kontakty między sędziami czy też między sędziami a prokuratorami wynikają z istoty sprawowanych urzędów i o ile mają wyłącznie służbowy charakter, nie mogą uzasadniać wystąpienia wątpliwości co do bezstronności całego sądu, godzących w autorytet wymiaru sprawiedliwości. Jeżeli relacje te miały charakter prywatny, wówczas istnieje możliwość skorzystania z instytucji wyłączenia sędziego, określonej w art. 41 § 1 k.p.k. Powoływanie się na okoliczność, że sędzia sądu właściwego i prokurator znani są sędziom tegoż sądu, a niektórzy z nich (a więc nie wszyscy) pozostają z tym sędzią i prokuratorem w relacjach koleżeńskich, może co najwyżej może skutkować uruchomieniem regulacji z art. 41 § 1 k.p.k. w odniesieniu do tych sędziów, co do których te relacje mają charakter również pozazawodowy (postanowienie SN z dnia 11.01.2023 r., III KO 123/22, LEX nr 3507394). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest też pogląd, że hipotetyczna obawa przed przyszłymi niekorzystnymi społecznymi opiniami, nie mająca żadnych realnych podstaw, nie powinna uzasadniać uchylania się przez sąd właściwy I KK 407/22 3 od rozpoznania sprawy (zob. np. postanowienie SN z dnia 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010, z. 2, poz. 20). W realiach niniejszej sprawy obawa co oceny i odbioru społecznego podniesionej przez sędziego sprawozdawcę okoliczności ma w istocie hipotetyczny i subiektywny charakter, albowiem nie jest poparta żadnymi konkretnymi faktami. Natomiast wszelkie wątpliwości w tym zakresie mogą stanowić podstawę do ewentualnego skierowania wniosku o wyłączenie w trybie art. 41 § 1 k.p.k. W związku z tym, iż w ujęciu subiektywnym sędzia sprawozdawca podkreśliła, iż w sprawie nie występują żadne okoliczności, które podważyłyby jej bezstronność i obiektywizm przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, brak jest podstaw do uwzględnienia żądania. Mając powyższe na względzie należało postanowić, jak na wstępie. [SOP] [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 107 § 1art. 41a KPKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 k.pk.§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy