I KO 21/20

Izba Karna2020-07-23

Skład orzekający: Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu udział w postępowaniu przed sądem właściwym miejscowo, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako realizacja konstytucyjnego i konwencyjnego prawa do rzetelnego procesu, obejmuje również interes w szybkim rozpoznaniu sprawy. Zły stan zdrowia oskarżonego lub jego kalectwo, uniemożliwiające stawienie się na rozprawę w sądzie właściwym, ale nie stanowiące przeszkody do udziału w postępowaniu przed sądem położonym w okręgu jego stałego zamieszkania, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.
Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Garnizonowy w P. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy oskarżonego płk. rez. C. B. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem był zły stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwiał rozpoczęcie procesu w P., ale pozwalał na udział w postępowaniu w miejscu jego zamieszkania w W. Stan zdrowia oskarżonego, urodzonego w 1930 r., obejmował schorzenia otępienne, ograniczenie mobilności i znaczny niedosłuch, potwierdzone opinią biegłych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę oskarżonego płk. rez. C. B. do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w W.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KO 21/20 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie płk. rez. C. B. oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 i 248 § 2 w zw. z art. 36 Rozporządzenia Prezydenta RP z 11 lipca 1932 r. Kodeks karny w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 lipca 2020 r. wniosku Wojskowego Sądu Garnizonowego w P. zawartego w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt Sg (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę oskarżonego płk. rez. C. B. do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w W. . UZASADNIENIE Wojskowy Sąd Garnizonowy w P., postanowieniem z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt Sg (…), zwrócił się – na podstawie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu Uzasadniając przedmiotowe wystąpienie Wojskowy Sąd Garnizonowy podniósł, że stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia rozpoczęcie procesu na rozprawie w P.. C. B. urodził się w 1930 r., zamieszkuje w W.. Jak wynika z opinii 2 biegłych lekarzy, u oskarżonego stwierdzono, związane z zaawansowanym wiekiem, schorzenia otępienne adekwatne do wieku, ograniczenie mobilności adekwatne do wieku, znacznego stopnia niedosłuch. Okoliczności te nie stanowią bezwzględnego przeciwskazania do udziału w czynnościach procesowych, jednak ze względu na stan zdrowia oskarżonego i ograniczenie poruszania się, wskazane jest przeprowadzenie czynności procesowych w miejscu jego zamieszkania. Również w postępowaniu przygotowawczym C. B. był przesłuchiwany w W.. Powołane wyżej okoliczności, zdaniem występującego Sądu, dają podstawę do skorzystania przez Sąd Najwyższy z uprawnienia określonego w art. 37 k.p.k. i przekazania sprawy do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w W.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wystąpienie zasługiwało na uwzględnienie. Pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, którego zagrożenie jest warunkiem skorzystania przez Sąd Najwyższy ze szczególnego uprawnienia z art. 37 k.p.k. odnosi się także do potrzeby realizacji konstytucyjnego i konwencyjnego prawa do rzetelnego procesu. Jedną z jego gwarancji jest rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności). Również Kodeks postępowania karnego zawiera dyrektywę nakazującą dążenie do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie (art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k.). Z tych powodów przez pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości należy też rozumieć interes wymiaru sprawiedliwości w szybkim rozpoznaniu sprawy. Dlatego zakresem przedmiotowym przepisu art. 37 k.p.k. objęto także okoliczności dotyczące złego stanu zdrowia oskarżonego czy jego kalectwa, które uniemożliwiają stawienie się na rozprawę w sądzie właściwym, ale nie stanowią przeszkody do udziału w 3 postępowaniu przed sądem położonym w okręgu, w którym oskarżony stale przebywa, jeżeli daje to realne szanse jego udziału w rozprawie przed tym sądem. Sytuacja taka może stanowić podstawę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu (zob. D. Świecki, [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz do art. 37, Warszawa 2019, teza 4 oraz m.in. postanowienia SN: z 15 grudnia 2010 r., II KO 100/10, OSNwSK 2010, poz. 2520; z 21 lipca 2011 r., III KO 51/11; z 14 grudnia 2011 r., IV KO 106/11, OSNwSK 2011, poz. 2374; z 26 września 2012 r., II KO 49/12; z 11 września 2012 r., IV KO 54/12; z 29 sierpnia 2012 r., II KO 45/12). Stan zdrowia oskarżonego został w niniejszej sprawie potwierdzony opinią sądowo-lekarską. Potwierdzone zostały także pozostałe okoliczności nakazujące uznać, że stan zdrowia C. B. uniemożliwia mu udział w postępowaniu przed Sądem miejscowo właściwym, zaś realne jest przeprowadzenie procesu przed sądem równorzędnym –Wojskowym Sądem Garnizonowym w W., właściwym ze względu na miejsce zamieszkania oskarżonego. Z tych wszystkich względów, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1art. 36art. 2 ust. 1art. 3art. 37 KPKart. 45 ust. 1art. 6 ust. 1art. 2 § 1 pkt 4 KPKart. 37§ 1§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy