I KO 32/20
Izba Karna2020-09-23
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności związane z zawodową i prywatną przeszłością oskarżonego, który był prokuratorem i utrzymywał kontakty z sędziami sądu właściwego miejscowo, mogą uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której oskarżony jest wieloletnim prokuratorem, który współpracował z sądem właściwym do rozpoznania jego sprawy i zna osobiście większość sędziów, może rodzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego sądu. Nawet jeśli sędziowie są niezawiśli, takie okoliczności mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co przemawia za przekazaniem jej innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko W. K. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżony jest wieloletnim prokuratorem, który współpracował z sędziami Sądu Rejonowego w B. i utrzymuje z nimi kontakty prywatne. Sąd Rejonowy wskazał, że te okoliczności mogą wzbudzić wątpliwości co do bezstronności sądu miejscowo właściwego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KO 32/20 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie W. K. oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. i art. 233 § 1 i § 6 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 23 września 2020 r., wniosku Sądu Rejonowego w B. z dnia 24 sierpnia 2020 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy W. K. oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. i art. 233 § 1 i § 6 k.k. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że orzekanie w sprawie przez sąd miejscowo właściwy, wobec oskarżonego – wieloletniego prokuratora Prokuratury Rejonowej w B., następnie Prokuratury Rejonowej w B., a obecnie prokuratora IPN Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w B., powiązanego zawodowo z racji pełnionej funkcji i prywatnie z sędziami sądu miejscowo właściwego, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości, co do bezstronności tego sądu.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie, gdyż powołano w nim takie okoliczności, które dają podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości, co do zdolności sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sytuacja, w której właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd, z którym od lat współpracował oskarżony jako prokurator, znany osobiście większości sędziów orzekających w tym sądzie, co potwierdzają ich wnioski o wyłączenie od udziału w sprawie rozpoznane pozytywnie, a z niektórymi z nich utrzymujący bliskie kontakty prywatne, może rodzić wskazane wyżej wątpliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego uznaje się, że „sprawowanie przez oskarżonego od lat funkcji prokuratora utrzymującego kontakty służbowe z sądem właściwym do rozpoznania jego sprawy stanowi okoliczność, która może wywierać wpływ na swobodę orzekania tegoż sądu, a nadto stwarzać (racjonalne w tych okolicznościach) przekonanie (także u postronnych obserwatorów) o braku warunków do rozpoznania w tym sądzie sprawy w sposób w pełni obiektywny” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2009 r., III KO 58/09). Podzielając ten pogląd wskazać również trzeba, że wprawdzie sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości, ale nawet taka „zależność" może być powodem powstania w opinii publicznej i odbiorze społecznym przeświadczenia o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, a to z kolei rodzi ryzyko negatywnej oceny i kwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu spoza apelacji [...], czyli w tym wypadku Sądowi Rejonowemu w O. Z tych względów, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KO 8/23 2023-03-01Czy w sytuacji, gdy jeden z oskarżonych jest prokuratorem utrzymującym kontakty służbowe i koleżeńskie z sędziami sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu…
- V KO 10/24 2024-04-05Czy w sytuacji, gdy oskarżony pełnił funkcje związane z sądem miejscowo właściwym, a osoba zawiadamiająca o przestępstwie również miała powiązania z tym sądem, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równor…
- IV KO 75/12 2012-10-29Czy fakt, że jeden z oskarżonych jest miejscowym adwokatem, który wykonywał zawód przed sądami w danej miejscowości, stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wy…
- III KO 121/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, a świadkami są inni sędziowie i prokuratorzy z tego samego okręgu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- V KO 49/24 2024-06-27Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią i pełnił funkcje prezesa sądu, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 233 § 1art. 37 KPK§ 1§ 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy