V KO 49/24
Izba Karna2024-06-27
Skład orzekający: Anna Dziergawka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią i pełnił funkcje prezesa sądu, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności związane z wykonywaną przez oskarżonego pracą sędziego i prezesa sądu, z czego wynikają jego kontakty z orzekającymi tam sędziami, mogą w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. W związku z tym, na podstawie art. 37 k.p.k., sprawę należy przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, aby zapewnić dobro wymiaru sprawiedliwości i utrzymać przekonanie o bezstronności sądu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w T. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej K. D., oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 i 2 k.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku jest fakt, że oskarżony jest długoletnim sędzią i byłym prezesem Sądu Rejonowego w T., co może budzić wątpliwości co do bezstronności postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Płocku.Pełny tekst orzeczenia
V KO 49/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie K. D. oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 i 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 czerwca 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w T., zawartego w postanowieniu z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt II K 487/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Płocku [J.J.] UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w T., postanowieniem z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt II K 487/24, wystąpił o przekazanie sprawy K. G., oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 i 2 k.k. i in., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, podnosząc, że oskarżony jest długoletnim sędzią Sądu Rejonowego w T., kilkuletnim prezesem, a wcześniej wiceprezesem tegoż Sądu. Zdaniem wnioskującego Sądu, okoliczność ta mogłaby stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny.
V KO 49/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w T. zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu należy podkreślić, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienie SN z dnia 15 maja 2023 r., III KO 41/23; postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, postanowienie SN z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, postanowienie SN z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08). Nie ulega wątpliwości, że okoliczności wskazywane przez Sąd Rejonowy związane z wykonywanej przez oskarżonego pracy sędziego i prezesa w tym Sądzie, z czego wynikają jego kontakty z orzekającymi tam sędziami, mogą w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Zgodzić należy się z tezą, że jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie (zob. postanowienie SN z dnia 24 czerwca 2020 r., V KO 45/20). Należy podzielić argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego, że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., zasadnym jest przekazanie przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Pozostawienie tej sprawy do rozpoznania w sądzie właściwym, nie sprzyjałoby realizacji istotnego ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości celu, jakim jest potrzeba ukształtowania, w świadomości stron, jak i opinii publicznej, przekonania o bezstronności sądu rozpoznającego sprawę w zakresie czynu, do którego doszło w związku z pełnieniem przez oskarżonego obowiązków służbowych.
V KO 49/24 3 Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji, gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 15 listopada 2023 r., V KO 102/23). Uwzględniając wskazane okoliczności uznano, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Płocku, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od sądu miejscowo właściwego, ale jednocześnie mieszczącego się w innej apelacji. Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. [J.J.] (r.g.)
Powiązane orzeczenia
- V KO 10/24 2024-04-05Czy w sytuacji, gdy oskarżony pełnił funkcje związane z sądem miejscowo właściwym, a osoba zawiadamiająca o przestępstwie również miała powiązania z tym sądem, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równor…
- III KO 120/12 2013-02-07Czy w sytuacji, gdy oskarżonym jest sędzia sądu okręgowego w stanie spoczynku, który orzekał w tym sądzie i pełnił funkcję wiceprezesa, zachodzi potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro…
- III KO 121/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, a świadkami są inni sędziowie i prokuratorzy z tego samego okręgu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- V KO 56/14 2014-11-25Czy w sytuacji, gdy oskarżonym jest sędzia lub były pracownik sądu, zachodzi potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- III KO 4/19 2019-01-23Czy okoliczność, że oskarżony był wieloletnim ławnikiem orzekającym w danym sądzie, stanowi podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 212 § 1art. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy