I KO 74/21

Izba Karna2021-12-14

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, a bezpośredni przełożony sędziego referenta jest jednocześnie prezesem sądu, który ma rozpoznać sprawę?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy istnieje uzasadniona obawa braku obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Sytuacja, w której bezpośredni przełożony sędziego referenta jest jednocześnie prezesem sądu, a sprawa dotyczy jego potencjalnych działań, może rodzić wątpliwości co do bezstronności sądu.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na zarządzenie prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Sprawa dotyczyła czynu z art. 231 § 1 k.k., a skarżący wskazał, że bezpośredni przełożony sędziego referenta – Prezes Sądu Rejonowego w O. – miał dopuścić się tego czynu. Sąd Rejonowy uznał, że taka sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KO 74/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia P. J. na zarządzenie prokuratora delegowanego do Prokuratury Krajowej z dnia 6 października 2021 r. o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny z art. 231 § 1 k.k. i inne, sygn. akt PK XIV Ds. (…) w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 grudnia 2021 r., wniosku Sądu Rejonowego w O. zawartego w postanowieniu z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt II Kp (..) o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt II Kp (...), Sąd Rejonowy w O., na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia P. J. na zarządzenie prokuratora delegowanego do Prokuratury Krajowej z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt PK XIV Ds. (…), o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny m. in. z art. 231 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Wnioskujący Sąd wskazał, że zaskarżone przez P. J. zarządzenie dotyczy odmowy przyjęcia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 231 § 1 k.k., którego miał w ocenie skarżącego 2 dopuścić się bezpośredni przełożony sędziego referenta – Prezes Sądu Rejonowego w O. sędzia M. N.. W ocenie wnioskującego Sądu tego rodzaju sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w O. w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w O. jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. W niniejszej sprawie, istotnie, sprawa dotyczy sędziego, który jest służbowo przełożonym sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w O., a także osobą znaną z relacji prywatnych i koleżeńskich. Zostało to szczegółowo przedstawione w przedmiotowym wystąpieniu – wniosku. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką orzeczniczą Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w B.. Pozostaje on w stosunkowo bliskiej odległości od O., a jednocześnie znajduje się poza obszarem właściwości Sądu Rejonowego w O.. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1 KKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy