I KO 77/23

I KO 77/23 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie z zażalenia A. K. i J. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań-Grunwald w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt 4241-13.Ds. […] o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 listopada 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jarocinie. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej Poznań-Grunwald w Poznaniu postanowieniem z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt 4241-13.Ds. […], na podstawie art. 305 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 307 k.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie „przekroczenia, w dniu 2 marca 2023 r. w P. przez funkcjonariusza publicznego – Sędziego Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu uprawnień poprzez stronnicze, nieuczciwe, nierzetelne i z rażącym naruszeniem Kodeksu karnego rozpoznanie zażalenia A. K. i J. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań-Grunwald w Poznaniu z I KO 77/23 2 dnia 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt 4241-13.Ds. […], o odmowie wszczęcia śledztwa i wydanie postanowienia o sygn. VIII Kp 792/22 o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, czym działał na szkodę interesu prywatnego A. K. i J. K., tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 231 § 1 k.k. – z uwagi na to, że czyn ten nie zawiera ustawowych znamion czynu zabronionego”. A. K. i J. K. wnieśli na to postanowienie zażalenie, do którego prokurator się nie przychylił i z wnioskiem o nieuwzględnienie zażalenia przekazał je do rozpoznania właściwemu miejscowo Sądowi Rejonowemu Poznań -Grunwald i Jeżyce w Poznaniu. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt III Kp 669/23, Sąd ten na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazał, że w sytuacji, gdy w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa, jak i w zażaleniu jego autorzy konsekwentnie twierdzą, że przestępstwa dopuściła się sędzia orzekająca w Sądzie Rejonowym Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, to „zasadnym byłoby przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w celu wykluczenia obaw o bezstronność” tego Sądu. Nadto Sąd powołał wydane na gruncie art. 37 k.p.k. jedno z orzeczeń Sądu Najwyższego (postanowienie z dnia 14 lutego 2007 r., III KO 3/07), w którym wskazano, że za oczywistą uznać należy konieczność odstąpienia od ogólnej zasady właściwości sądu w wypadku, w którym sąd właściwy miałby rozpoznawać kwestię zasadności umorzenia postępowania przygotowawczego w sprawie dotyczącej zachowania sędziego wykonującego czynności w tym sądzie. W takim bowiem wypadku zarówno w odczuciu stron postępowania, a zwłaszcza żalącego, jak i w opinii miejscowej społeczności, mogłaby zaistnieć wątpliwość co do istnienia warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. I KO 77/23 3 Akcentowano również, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie tego przepisu może nastąpić m.in. wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie i w odbiorze społecznym rodzić wątpliwości co do tego, że sprawa zostanie bezstronnie rozpoznana (zob. np. postanowienia SN: z dnia 25 czerwca 2013 r., V KO 38/13; z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). W niniejszej sprawie zachodzi okoliczność skłaniająca do uznania, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, rozpoznając zażalenie A. K. i J. K., musiałby bowiem ocenić prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sugerowanego przez autorów zażalenia popełnienia przestępstwa przez sędziego właśnie tego Sądu. W takim wypadku jest wysoce prawdopodobne, że pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego prowadziłoby do pojawienia się, ze szkodą dla dobra wymiaru sprawiedliwości, mających cechę racjonalności głosów, w pierwszej kolejności autorów zażalenia, podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. W przypadku autorów zażalenia, których pisma wskazują na daleko posuniętą ich nieufność do organów wymiaru sprawiedliwości, graniczy z pewnością, że w razie, czego nie można przecież wykluczyć, utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia prokuratora, niezależnie od treści uzasadnienia zapadłej decyzji, pozostawaliby oni w przekonaniu, że rzutowały na nią nie tylko względy merytoryczne. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania położonemu poza okręgiem poznańskim Sądowi Rejonowemu w Jarocinie. [K.K.] [ms] I KO 77/23 4