I KO 88/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Cyprian (sprawozdawca); Sędziowie: E. Merz, J. Haber; Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Eustachego N. i in., oskarżonych z art. 286 § 2 i 3 k.k., po rozpoznaniu rewizji Prokuratora Sądu Apelacyjnego w Krakowie i oskarżonych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26 października 1949 r., na podstawce art. 375, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego Eustachego N. i uniewinnił go z zarzutu, że jako nadleśniczy lasów państwowych Nadleśnictwa K. zaniedbał należytej kontroli działalności podlegającego mu leśniczego Stefana K., umożliwiając mu przez to popełnianie nadużyć przy sprzedaży drzewa na podstawie niezgodnie z przepisami wystawionych przez K. a przez oskarżonego N. podpisanych asygnat.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego Eustachego N. zarzuciła, między innymi, obrazę art. 320 i 339 k.p.k. przez dowolne przyjęcie, iż oskarżony mógł i powinien był przewidzieć możliwość dokonywania nadużyć w podległym mu Leśnictwie B., jak również mógł i powinien był przewidzieć potrzebę kontroli w tym Leśnictwie, a nadto przez nierozważenie, że wysoce zadowalające w ogólności wyniki gospodarki tego Leśnictwa nakazywały wprost oskarżonemu, wśród jego niewspółmiernie rozległych zadań na stanowisku nadleśniczego, skierować uwagę na inne odcinki pracy, wymagające bardziej jego ingerencji, czujniejszej kontroli i poświęcenia na to większej ilości czasu oraz nierozważenie, że wykrycie nadużyć wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku drogą "sprawdzenia któregokolwiek wykazu odbiorczego, fikcyjnie opiewającego na drewno opałowe ze stanem drewna na miejscu", zależne było albo od sprawdzenia wszystkich wykazów, co było fizyczną niemożliwością albo - od przypadkowego natrafienia przy sprawdzeniu wyrywkowym na taki właśnie fikcyjny wykaz.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny.Sąd Najwyższy podziela pogląd rewizji, iż oskarżony jako nadleśniczy, obarczony pracą administracyjną, dotycząca całości powierzonego mu nadleśnictwa, mógł w dużej mierze zaufać cieszącemu się również pełnym zaufaniem Dyrekcji Lasów Państwowych swemu zastępcy leśniczemu K., że skieruje czynności kontrolne w kierunku młodszych i mniej doświadczonych leśniczych.Poza tym nawet dokonywanie sporadycznych kontroli w terenie nie doprowadziłoby do wykrycia nadużyć, skoro w tym celu trzebaby sprawdzać identyczność fikcyjnych nabywców na asygnatach i spędzać całe dni w terenie na kontrolowaniu ilości wydawanego przez gajowych drzewa i uprawnień odbiorców.Te czynności nie mogą obciążać nadleśniczego, gdyż byłoby to z uszczerbkiem dla jego właściwych zajęć, obejmujących planowanie wyrębu, zalesienia i całokształt administracji leśnej.Odpowiedzialność za nadużycia podwładnych obciąża zwierzchników, którzy zaniedbują należytej kontroli, rzeczą sądu jednak jest zważyć, w jakich granicach i jak daleko kontrola ta może sięgać bez szkody dla innych powierzonych im zadań.Mechaniczne uznanie kierowników za odpowiedzialnych za takie działania podwładnych, w które oni w normalnym toku swej pracy nie ingerują mając od tego organa pośrednie, nie da się pogodzić z zasadami prawidłowego prowadzenia gospodarki, która wymaga hierarchii zadań, obowiązków i odpowiedzialności.Okoliczności powyższe wskazują na to, że oskarżony N. nie może być uznany za winnego występku z art. 286 § 3 k.k., popełnionego przez brak kontroli nad działaniem K., wobec czego Sąd Najwyższy, uchylając zaskarżony wyrok, oskarżonego uniewinnił.