I KR 22/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Cieślak.Sędziowie SN: E. Jełowicka (spr.), J. Mikos.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna, przy udziale prokuratora w Ministerstwie Sprawiedliwości J. C., po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 1990 r. sprawy J. G. i Z. J., oskarżonych z art. 201 k.k. i art. 208 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w R. z dnia 30 listopada 1989 r., sygn. (...)I. zmienia zaskarżony wyrok w części orzeczenia o karze w ten sposób, że:1.uwzględniając treść art. 1 ust. 8 ustawy z dnia 23 lutego 1990 r. o zmianie kodeksu karnego i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 14, poz. 84) orzeczone wobec oskarżonych J. G. i Z. J. kary pozbawienia wolności łagodzi do 3 (trzech) lat w stosunku do każdego z nich;2. za podstawę orzeczonych wobec oskarżonych kar dodatkowych pozbawienia praw publicznych przyjmuje przepis art. 40 § 2 k.k.;II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;III. zwalnia oskarżonych od ponoszenia opłat i kosztów postępowania rewizyjnego;IV.zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Zespołu Adwokackiego Nr (...) w W. kwotę 12.000 zł tytułem należności za obronę z urzędu oskarżonego Z. J. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w R. z dnia 30 listopada 1989 r., sygn. (...), oskarżeni J. G. i Z. J. zostali uznani winnymi tego, że w nocy na 4 czerwca 1989 r. w R., działając wspólnie i w porozumieniu, po uprzednim włamaniu się do magazynu nr (...) Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni "S.", dokonali kradzieży artykułów przemysłowych o wartości nie mniejszej niż 4.402.903 zł.Za czyn ten uznany za przestępstwo z art. 201 k.k. i 208 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k., wymierzono obu oskarżonym na podstawie art. 201 k.k. w zw. z art. 10 § 3 k.k. oraz art. 36 § 1 i 2 k.k. - kary po 5 lat pozbawienia wolności i po 200.000 zł grzywny każdemu z nich. Ponadto w oparciu o przepis art. 40 § 1 k.k. orzeczono wobec obu oskarżonych kary dodatkowe pozbawienia praw publicznych na okres trzech lat, a na zasadzie art. 363 § 1 k.p.k. zasądzono na rzecz poszkodowanej instytucji stosowne odszkodowanie.Od powyższego wyroku rewizję wnieśli obrońcy obu oskarżonych.Obrońca oskarżonego J. G. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi obrazę prawa procesowego, a to wobec oparcia wyroku skazującego na niepełnym i dowolnie ocenionym materiale dowodowym, a ponadto błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mających wpływ na jego treść, a polegający na niesłusznym przyjęciu, że wartość zagarniętego mienia przekracza półtora miliona złotych. W szczególności skarżący podnosi, że wyliczenie wartości zagarniętego mienia winno opierać się na wiarygodnych wyjaśnieniach oskarżonego i szacunkowej wartości mienia znajdującego się w odnalezionych workach. Oparcie wyliczeń na wynikach remanentu jest wysoce dla oskarżonego krzywdzące i nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Podnosząc nadto, że wymiar orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności jest rażąco surowy, skarżący wnosi w konkluzji o zmianę przyjętej kwalifikacji prawnej, uznanie oskarżonego winnym czynu z art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 208 k.k. i wydatne złagodzenie kary pozbawienia wolności, a jako wniosek ewentualny postuluje uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.W skardze rewizyjnej wniesionej na korzyść Z. J. obrońca również kwestionuje prawidłowość ustaleń Sądu Wojewódzkiego w zakresie wartości zagarniętego mienia, twierdząc, że zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na przyjęcie, iż wartość tego mienia przekracza półtora miliona złotych. Końcowy wniosek rewizyjny postuluje zmianę kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu i wymierzenie mu - na podstawie art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 208 k.k. - znacznie łagodniejszej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizje obrońców, o ile kwestionują prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji - nie są zasadne i na uwzględnienie nie zasługują.Podstawowy zarzut obu rewizji sprowadza się w istocie do kwestionowania wartości zagarniętego mienia, którą to wartość Sąd Wojewódzki ustalił w oparciu o przeprowadzone remanenty i opinię biegłego weryfikującego wyliczenia inwentaryzacyjne.Zarzut ten nie jest słuszny, bowiem taki właśnie sposób ustalenia wartości zagarniętego mienia jest ogólnie praktykowaną metodą. Metoda ta może być skutecznie podważona jedynie w przypadku, gdy z innych obiektywnych dowodów wynika jednoznacznie, że remanent nie został przeprowadzony w sposób rzetelny lub że wykazane na jego podstawie braki towarowe powstały nie na skutek działania sprawców włamania, ale w wyniku innych przyczyn, do których najczęściej należeć będzie przestępcze działanie osób trzecich.W niniejszej sprawie podobna sytuacja nie miała miejsca. Niezwłocznie po zauważeniu śladów włamania zostały powiadomione stosowne władze i organy dochodzeniowe, a wyliczenia inwentaryzacyjne zostały skorygowane przez biegłego w ten sposób, że przyjął on najkorzystniejszy dla oskarżonych sposób kompensowania braków i nadwyżek. Nic też nie wskazuje na to, aby przed dokonaniem włamania przez oskarżonych G. i J. w magazynie nr (...) należącym do WZGS "S." w R. istniały niedobory.Reasumując, ustalenia Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie wartości zagarniętego mienia są prawidłowe, ocena dowodów w tym zakresie nie wykracza poza ramy zakreślone art. 4 k.p.k., a stanowisko sądu zostało przekonywująco uzasadnione. Natomiast nie można podzielić poglądu wyrażonego w skargach rewizyjnych i propozycji oparcia wyliczeń co do wartości zagarniętego mienia na danych wynikających z zawartości dwóch odzyskanych worków zawierających skradziony towar. Mając na względzie, że oskarżeni nie zagarnęli przecież towarów jednorodzajowych, których ilość byłaby łatwa do obliczenia przy sprawdzeniu pojemności worków, ale że łupem ich padły towary różnego rodzaju i różnej wartości - proponowana metoda wyliczenia zaistniałych braków byłaby oczywiście niedopuszczalną dowolnością. Dodatkowym argumentem w tym względzie jest nie do końca wyjaśniona okoliczność zaginięcia części skradzionych towarów, co miało mieć miejsce podczas snu oskarżonego Z. J., a także wzajemnych rozrachunków obu oskarżonych. Odzyskanie kurtki skórzanej o wartości 149.000 zł przeczy tezie, jakoby łupem kradzieży padały jedynie towary małowartościowe.Zasadne są natomiast wnioski obrońców oskarżonych w zakresie wymiaru orzeczonych kar. Ustawa z dnia 23 lutego 1990 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 84) o zmianie kodeksu karnego i niektórych innych ustaw, w art. 1 ust. 8 stanowi, że przestępstwo z art. 201 k.k. zagrożone jest karą od roku do 10 lat pozbawienia wolności. Zatem - stosownie do treści art. 2 § 1 k.k. - w tych granicach należało wobec obu oskarżonych orzec kary pozbawienia wolności. Mając powyższe na uwadze, a także podzielając zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu I-szej instancji rozważania w przedmiocie okoliczności łagodzących i obciążających odnoszących się do J. G. i Z. J., Sąd Najwyższy uznał za adekwatne do ciężaru gatunkowego i stopnia szkodliwości społecznej przypisanych im czynów, kary po 3 lata pozbawienia wolności.Skoro przypisany oskarżonym czyn nie jest obecnie już zbrodnią w rozumieniu art. 5 § 2 k.k., to podstawę prawną słusznie orzeczonej przez Sąd Wojewódzki kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych winien stanowić przepis art. 40 § 2 k.k.Orzeczenie o kosztach oparto na zasadzie art. 556 k.p.k., a należność na rzecz Zespołu Adwokackiego zasądzono w oparciu o przepis art. 29 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 r.