III KR 362/74

WyrokIzba Karna1975-11-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie przez sąd niższej wartości skradzionego mienia, niż wskazana w akcie oskarżenia, może stanowić podstawę do złagodzenia kary, zwłaszcza w kontekście ustawy o amnestii?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rewizja obrońcy nie była zasadna. Ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji dotyczące ilości i wartości skradzionego dynelu (221,8 metrów o wartości 207.271 zł) nie mogły być skutecznie podważone. Wartość ta wykluczała zastosowanie ustawy o amnestii. Kara wymierzona oskarżonemu nie wykazywała cech rażącej surowości, biorąc pod uwagę liczne okoliczności obciążające, takie jak ciągły charakter przestępstwa, inicjatorska i kierownicza rola oskarżonego, popełnienie czynu wyczerpującego znamiona dwóch przepisów, czy wielka wartość skradzionego mienia społecznego.
Stan faktyczny
Oskarżony Edmund O. został oskarżony o kradzież mienia społecznego (dynelu) o wartości 207.271 zł, popełnioną w zmowie ze współoskarżoną. Sąd Wojewódzki skazał go na karę 8 lat pozbawienia wolności, grzywnę, pozbawienie praw publicznych i konfiskatę mienia. Obrońca w rewizji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych co do wartości skradzionego mienia oraz rażącą niewspółmierność kary, wnioskując o zmianę wyroku lub jego uchylenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając rewizję obrońcy za niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Dankowski, A. Popowicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Miernik.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Edmunda O., oskarżonego z art. 201 i 208 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy - Ośrodek w Toruniu z dnia 13 marca 1974 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneAkt oskarżenia zarzucił oskarżonemu Edmundowi O. i oskarżonej Łucji D. popełnienie przestępstwa określonego w art. 201 i 208 k.k. w związku z art. 10 § 2 i art. 58 k.k., polegającego na tym, że w okresie od lata 1972 r. do sierpnia 1973 r. w T., działając w zmowie i czynem ciągłym, Edmund O. jako pracownik miejscowej Spółdzielni Pracy "K", a Łucja D. jako strażniczka Wojewódzkiej Spółdzielni Inwalidów Ochrony Mienia i Usług Różnych w T., po uprzednim wielokrotnym rozplombowaniu, otwarciu za pomocą użycia kluczy powierzonych Łucji D. na przechowanie i ponownym zaplombowaniu pomieszczeń składowych miejscowej Spółdzielni Pracy "K" i na jej szkodę, zabrali w celu przywłaszczenia 221,8 metrów dynelu wartości 207.271 zł, który Edmund O. sprzedał właścicielom prywatnych zakładów czapniczych, po czym uzyskanymi z tego pieniędzmi podzielili się.Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy - Ośrodek w Toruniu z dnia 13 marca 1974 r. wymienieni oskarżeni zostali uznani za winnych popełnienia powyższego przestępstwa i oskarżony Edmund O. został za nie skazany na podstawie art. 201 k.k. w związku z art. 10 § 3 oraz art. 36 § 3, art. 40 § 1 pkt 3 i art. 46 § 1 pkt 2 k.k. na karę 8 lat pozbawienia wolności, 15.000 zł grzywny, pozbawienia praw publicznych na okres 5 lat i konfiskaty mienia w całości z orzeczeniem odszkodowania na podstawie art. 363 § 1 k.p.k.Rewizja obrońcy oskarżonego Edmunda O., zarzucając powyższemu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych i rażącą niewspółmierność kary, sprowadza się do wywodów, że wartość zagarniętego mienia wynosiła około 20.000 zł mniej, niż określał akt oskarżenia, i w związku z tym należało wymierzyć niższą karę, uwzględniającą także okoliczności łagodzące. Rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez obniżenie wartości zagarniętego mienia do poniżej 200.000 zł lub złagodzenie kary albo o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest niezasadna.Sąd Wojewódzki nie popełnił zarzuconego przez rewizję błędu w ustaleniach faktycznych.Oskarżony Edmund O. przyznał, że zagarnął z magazynu około 200 metrów lub 202 metry dynelu. Tyle metrów dynelu stanowiłoby wartość niewiele poniżej 200.000 zł i miałoby znaczenie dla zastosowania amnestii ze względu na przepis art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159). Nie można jednak przyjąć, że oskarżony zagarnął tylko tyle dynelu, ile sam określił. Oskarżony określił bowiem liczbę metrów zagarniętego dynelu w przybliżeniu, a nie z całkowitą dokładnością. Poza tym nie miał pewności, ile metrów dynelu sprzedał paserowi Janowi G. Dowód z wyjaśnień oskarżonego nie jest więc wystarczającą podstawą do czynienia ustaleń tylko na jego podstawie, tym bardziej że nie jest przecież dowodem jedynym w tej sprawie. Ustalono, że ujawnieni i skazani w tej sprawie paserzy nabyli od oskarżonego 208 metrów dynelu. Ustalono także, że oskarżeni kradli dynel nie tylko z pomieszczeń magazynu, lecz również z krojowni, a poza tym że pewną część zagarniętego dynelu zatrzymali dla siebie (np. oskarżona Łucja D. około 5 metrów). Ustalono też, że oskarżony woził dynel nie znanemu paserowi do miejscowości T., a wreszcie że stwierdzony w miejscowiej Spółdzielni Pracy "K" niedobór dynelu w roku 1973 wyniósł 221,8 metrów o wartości 207.271 zł, chociaż - co trzeba przypomnieć - oskarżeni zagarniali go także w 1972 r.W tych okolicznościach ustalenia zaskarżonego wyroku co do liczby metrów i wartości zagarniętego dynelu nie mogą być skutecznie podważone i fakt ten wyłącza zastosowanie do oskarżonego Edmunda O. ustawy o amnestii.Wbrew zarzutowi rewizji wymierzona oskarżonemu kara nie wykazuje cech rażącej surowości i dlatego nie podlega obniżeniu. Przeciwko oskarżonemu Edmundowi O. przemawia wiele okoliczności obciążających. Oskarżony popełnił przestępstwo ciągłe (art. 58 k.k.), trwające od 1972 r. do sierpnia 1973 r. W dwuosobowej zmowie ze współoskarżoną Łucją D. oskarżony Edmund O. spełniał inicjatorską i kierowniczą rolę i nie zamierzał zaprzestać przestępnej działalności, bo gdy Łucja D. zaprzestała kradzieży, miał do niej o to pretensje. Oskarżony zatrzymał dla siebie większą i kwotowo znaczną część przestępnego zysku. Do przestępnej działalności wciągnął swojego syna. Popełnił przestępstwo, które wyczerpuje znamiona dwóch przepisów ustawy - art. 201 k.k. i art. 208 k.k. Okolicznością obciążającą jest również to, że oskarżony zagarnął mienie społeczne wielkiej wartości (207.271 zł). Wprawdzie wartość mienia niekiedy decyduje o kwalifikacji przestępstwa, gdyż wchodzi w zakres jego znamion (np. art. 201 k.k.), ale im większa jest ta wartość ponad wielkość niezbędną do kwalifikacji prawnej czynu (np. art. 120 § 9 k.k.), tym większy wpływ powinna mieć na wymiar kary.Wymierzona kara uwzględnia w dostatecznym stopniu niekaralność oskarżonego, jego przyznanie się do czynu i pozytywną opinię środowiskową, jak również i tę okoliczność, że znaczna część szkody została naprawiona przez paserów. Natomiast co do powołanych w rewizji okoliczności, że oskarżony znajdował się w trudnych warunkach materialnych, miał na utrzymaniu żonę i czworo dzieci oraz chorował na gruźlicę płuc - stwierdzić trzeba, co następuje:Oskarżony zarabiał miesięcznie około 3.000 zł i miał żonę oraz czworo dzieci w wieku 13-19 lat. Niektóre dzieci były więc pełnoletnie i zdolne do pracy. Przypomnieć trzeba, że oskarżony zagarnął mienie nie małej, lecz wielkiej wielkości. Sam oskarżony podał zresztą, że około 15.000 zł wydał na urządzanie przyjęć (uczty). Oskarżony podał też, że na płuca był chory, ale w 1955 r., i obecnie jest wyleczony.Orzeczone kary dodatkowe pozbawienia praw publicznych i konfiskaty mienia są obligatoryjne (art. 40 § 1 pkt 3 i art. 46 § 1 pkt 2 k.k.), obligatoryjna jest również kara grzywny (art. 36 § 3 k.k.), przy czym jej wysokość (15.000 zł) nie jest wygórowana.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 201art. 10 § 2 KKart. 10 § 2art. 58 KKart. 201 KKart. 10 § 3art. 36 § 3art. 40 § 1 pkt 3art. 46 § 1 pkt 2 KKart. 363 § 1 KPKart. 4 ust. 4art. 208 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.