I KR 234/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kotowski (sprawozdawca). Sędziowie: S. Fornalik, R. Chendyński (sędzia SW del. do SN). Prokurator Prokuratury Generalnej: P. Lech.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 1975 r. sprawy Teresy W., oskarżonej z art. 149 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Płocku z dnia 19 sierpnia 1975 r. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Płocku z dnia 19 sierpnia 1975 r. oskarżona Teresa W. została uznana za winną tego, że w dniu 20 kwietnia 1975 r. w K., jako matka w okresie porodu i pod jego wpływem, pozbawiła życia swe dziecko płci męskiej w ten sposób, iż włożyła mu w usta tampon ligniny, powodując jego gwałtowne uduszenie, po czym zwłoki wrzuciła do dołu kloacznego. Za czyn ten na podstawie art. 149 k.k. oskarżona została skazana na karę 3 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 2 maja 1975 r. Od tego wyroku rewizję wniósł obrońca oskarżonej i domagał się w niej zmiany zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary przez jej złagodzenie i warunkowe zawieszenie jej wykonania. Wniosek ten oparty został na zarzucie rażącej surowości kary wymierzonej oskarżonej przez Sąd Wojewódzki.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Swoje twierdzenie co do rażącej surowości kary rewizja opiera w szczególności na tym, że - jej zdaniem - w przeważającej większości spraw o przestępstwo określone w art. 149 k.k. są orzekane kary poniżej średniego zagrożenia ustawowego, a wykonanie tych kar jest w przeważającej liczbie wypadków warunkowo zawieszane. Nie wdając się w badania statystyczne co do wymiaru kary za przestępstwa określone w art. 149 k.k., podkreślić należy, że w orzecznictwie ustalił się pogląd, iż przy wymiarze kary za tę szczególną formę zabójstwa, tj. za zabójstwo dziecka dokonane przez matkę w okresie porodu pod wpływem jego przebiegu, poza szczególnym wpływem porodu na psychikę rodzącej kobiety, który decyduje o kwalifikacji prawnej jej czynu, bierze się pod uwagę w ramach art. 50 k.k. okoliczności natury społecznej, które warunkują powstanie sprzecznego z instynktem macierzyńskim zamiaru pozbawienia życia nowo narodzonego dziecka przez kobietę, która dziecko to urodziła.Do okoliczności tych należy w szczególności urodzenie dziecka pozamałżeńskiego lub dziecka pochodzącego z małżeństwa, którego utrzymanie i wychowanie jego matka uznaje w konkretnych warunkach za niemożliwe. W szczególności obyczaje pewnych grup ludności, potępiających zdecydowanie sam fakt zajścia w ciążę kobiety niezamężnej, skazują taką kobietę na bezwzględne potępienie środowiska, a jej dziecko uznają za przedmiot pogardy, jak również odmowa jakiejkolwiek pomocy ze strony nawet osób najbliższych częstokroć stawia młode kobiety, nie mające możliwości zarobkowych, w sytuacji tak trudnej, że powstaje u nich zamiar zabicia niepożądanego dziecka, którego urodzenie jest dla nich przeżyciem przerażającym ze względów społecznych i gospodarczych.Jednakże w tej konkretnej sprawie takie ekstremalne okoliczności nie zachodzą. Oskarżona bowiem jest kobietą mającą odpowiednie do swego przygotowania zawodowego zatrudnienie i zarobki. Jest poza tym osobą wyrobioną pod względem społecznym, gdyż w swoim zakładzie pracy piastowała funkcję członka rady zakładowej związku zawodowego. Miała więc pełną świadomość możliwości wychowania dziecka przy pomocy społeczeństwa. Była poza tym matką już poprzednio urodzonego dziecka pozamałżeńskiego, które otaczała opieką przy pomocy rodziny. Co prawda najbliższa jej rodzina oświadczyła, że nie będzie jej pomagać przy wychowaniu drugiego dziecka pozamałżeńskiego, jednakże ojciec tego drugiego dziecka zapewnił oskarżonej możliwość odbycia porodu w jego domu i obiecał zająć się wychowaniem tego dziecka oraz otoczyć je opieką.W tych warunkach nie można więc uznać, że zachodziły jakieś szczególne okoliczności natury społeczno-gospodarczej, których istnienia w innych sprawach, w których sprawczyniami są kobiety nieletnie lub młodociane, o niskim poziomie wyrobienia społecznego i pozbawione - z powodu braku przygotowania zawodowego - możliwości zarobkowania na wychowanie dziecka, powoduje, że kary wymierzone tego rodzaju sprawczyniom są łagodniejsze od kary wymierzonej oskarżonej Teresie W.Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy nie uznał kary wymierzonej oskarżonej za rażąco surową i dlatego utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).