IV KR 99/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN R. Młynkiewicz (spraw.).Sędziowie SN: I. Kazimierczak, J. Pustelnik.przy udziale Prokuratora Prok. Gen. W. Flatt-Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 1974 r. sprawy R. C. oskarżonej z art. 149 k.k. z powodu rewizji założonych przez prokuratora i obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 18 stycznia 1974 r., sygn. akt (...):zmienia zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary w ten sposób, że na mocy art. 73 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres lat 3 (trzech);zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa 3.000 zł tytułem opłat za dwie instancje i obciąża ją kosztami postępowania karnego.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w L. wyrokiem z dnia 18 stycznia 1974 r. uznał oskarżoną R. C. za winną tego, że dnia 28 września 1973 r. w D., powiatu k., będąc pod wpływem porodu i działając w zamiarze pozbawienia życia noworodka płci żeńskiej, wrzuciła urodzone dziecko do wiadra z wodą, powodując jego śmierć przez utonięcie, tj. przestępstwa przewidzianego w art. 149 k.k. i z mocy tego przepisu skazał ją na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.Wyrok ten zaskarżyli prokurator i obrońca oskarżonej.Rewizja prokuratora zarzuciła rażącą niewspółmierność orzeczonej kary i wniosła o jej zaostrzenie. W uzasadnieniu rewizji podniesiono, że oskarżona w okresie ciąży nie korzystała z pomocy lekarskiej, wobec domowników - w obawie przed rodzicami - ukrywała, iż jest w ciąży, nie zabezpieczyła garderoby dla dziecka - co łącznie świadczyć może, że działała ona w zamiarze uśmiercenia dziecka.Rewizja obrońcy, wnosząc o warunkowe zawieszenie wykonania kary, podniosła, że oskarżona cieszyła się nienaganną opinią i przypisanego jej czynu dopuściła się w szczególnych okolicznościach.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora nie jest zasadna.Po pierwsze - okoliczność, że kobieta ciężarna powzięła zamiar pozbawienia życia dziecka po jego urodzeniu, lecz w okresie porodu, nie wyłącza sama przez się możliwości zakwalifikowania takiego czynu jako przestępstwa dzieciobójstwa określonego w art. 149 k.k., jeśli zamiar został wykonany pod wpływem przebiegu porodu (por. OSPIKA 217/60 i OSNKW 72/66).Po drugie - okoliczności podniesione w rewizji były przez Sąd Wojewódzki szczegółowo przeanalizowane ((...) uzasadnienia wyroku) i dały one podstawę do przyjęcia, że oskarżona miała zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem w czasie porodu i że działała w zamiarze uśmiercenia noworodka, z tym jednakże, iż na zrealizowanie tego zamiaru miał wpływ jej szczególny stan psychiczny wynikający ze związanych z porodem cierpień fizycznych oraz z jej sytuacji osobistej i środowiskowej.O tym, w jakim stanie zdrowia znajdowała się oskarżona krótko po porodzie świadczą zeznania świadka - lekarza K. S., która stwierdziła, że oskarżoną przewieziono do szpitala w stanie ciężkim (...).Sąd Wojewódzki - jak to wynika z uzasadnienia wyroku (...) - przy wymiarze kary miał na uwadze, obok ww. okoliczności obciążających, nienaganny tryb życia oskarżonej, częściowe przyznanie się do winy i oznaki skruchy.Sąd Wojewódzki nie zastosował do oskarżonej dobrodziejstwa z art. 73 § 1 k.k., dając pierwszeństwo względem prewencji ogólnej.Rozważając zasadność rewizji obrońcy, należy stwierdzić, że (przy przestępstwach uprzywilejowanych, których podmiotem może być tylko osoba o szczególnych właściwościach, przy czym popełnienie przestępstwa może nastąpić tylko w specyficznych warunkach jak np. w wypadku przestępstwa z art. 149 k.k. - matka, która zabija dziecko w okresie porodu i pod wpływem jego przebiegu - orzekając karę - spośród zasad określonych w art. 50 § 1 k.k. - kierować się należy współmiernością kary i celami o charakterze szczególnoprewencyjnymi, zaś względy ogólnoprewencyjne w tego typu sprawach mają znaczenie drugorzędne.Analizując całość zebranych dowodów charakteryzujących oskarżoną oraz okoliczności, w jakich doszło do popełnienia przez nią przestępstwa, a w szczególności zbyt późne zorientowanie się przez oskarżoną, że jest w ciąży, brak pomocy ze strony ojca tego dziecka, obawę przed opinią środowiskową, w tym również najbliższych, wiek oskarżonej, fakt iż posiada ona stałą pracę i cieszy się dobrą opinią (...), a nadto przyznanie się częściowo do winy i wyrażoną skruchę, Sąd Najwyższy uznał rewizję obrońcy za zasadną i mając przekonanie, że oskarżona w przyszłości nie popełni przestępstwa na mocy art. 73 § 1 k.k., wykonanie orzeczonej wobec niej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres lat 3.