I KR 249/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dziowgo.Sędziowie: E. Binkiewicz, K. Grzebuła (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: W. Gawlikowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czecha Józefata W., Arkadiusza Ryszarda S., Sławomira M., Mariana M. i Zbigniewa B., oskarżonych z art. 12 § 1 i 2 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 192), po rozpoznaniu rewizji założonych przez oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 20 maja 1966 r., na podstawie art. 375 k.p.k.1. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktycznePrzed Sądem Wojewódzkim dla m. st. Warszawy stanęli:1) Czech Józefat W. jako oskarżony o to, że:od bliżej nie ustalonego czasu do dnia 5 marca 1965 r. w W., w celu przerabiania oraz puszczenia w obieg fałszywych banknotów dolarowych USA, przechowywał w miejscu zamieszkania służące do fałszowania pieniędzy środki techniczne w postaci płyty folii metalowych z naniesionymi wizerunkami strony przedniej i odwrotnej banknotu 100-dolarowego USA, arkusz i wałek gumowy, płytę szklaną, farby drukarskie i kredki korekcyjne oraz przechowywał sfałszowane banknoty dolarowe USA, tj. o czyn z art. 12 § 2 pkt 1 i 2 m.k.k.;2) Arkadiusz Ryszard S. o to, że:w lutym i w marcu 1965 r. w W. puszczał w obieg fałszywe banknoty dolarowe USA, stanowiące wartość nominalną jednego dolara USA, a przerobione na 100 dolarów USA, w ten sposób, że sprzedał sfałszowany banknot Stanisławowi B., przekazał sfałszowany banknot Edwardowi W. oraz wspólnie z nie ustalonym mężczyzną usiłował sprzedać sfałszowany banknot Jadwidze T., tj. o czyn z art. 12 § 1 m.k.k.;3) Sławomir M. o to, że:w okresie od grudnia 1964 r. do lutego 1965 r. w W. puszczał w obieg fałszywe banknoty dolarowe USA, stanowiące wartość nominalną 1 dolara USA, a przerobione na 100 dolarów USA, w ten sposób, że wręczał je jako zastaw Feliksie G. za pożyczenie kwoty 2.000 zł, Stanisławowi G. za pożyczenie kwoty 5.200 zł i Henrykowi S. za pożyczenie kwoty 5.000 zł, tj. o czyn z art. 12 § 1 m.k.k.;4) Marian M. o to, że:w dniu 3 kwietnia 1965 r. w W., działając wspólnie ze Zbigniewem B., usiłował puścić w obieg fałszywe pieniądze dolarowe USA w postaci 1 banknotu o wartości nominalnej 1 dolara USA, przerobionego na 100 dolarów USA, i jednej monety srebrnej o wartości nominalnej jednego dolara USA, pozłoconej w celu nadania jej pozorów monety złotej 20-dolarowej USA, w ten sposób, że przechowywał sfałszowane pieniądze w czasie, gdy Zbigniew B. szukał nabywców i uzgadniał z nimi warunki sprzedaży, tj. o czyn z art. 23 § 1 k.k. w związku z art. 12 § 1 m.k.k.;5) Zbigniew B. o to, że:w dniu 3 kwietnia 1965 r. w W., działając wspólnie z Marianem M., usiłował puścić w obieg fałszywe pieniądze dolarowe USA w postaci banknotu o wartości nominalnej 1 dolara USA, przerobionego na 100 dolarów USA, i jednej monety srebrnej o wartości nominalnej 1 dolara USA, pozłoconej w celu nadania jej pozorów monety złotej 20-dolarowej USA, w ten sposób, że obydwaj udali się do kawiarni "Rio" w celu zbycia fałszywych dolarów, lecz zamierzonego skutku nie osiągnęli, gdyż zostali zatrzymani przez patrol Milicji Obywatelskiej.Tenże Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 20 maja 1966 r.:1) wszystkich oskarżonych uznał za winnych dopuszczenia się zarzucanych im czynów - z tą zmianą, że:a)oskarżony Arkadiusz Ryszard S. sprzedał przerobiony banknot 100-dolarowy tylko Stanisławowi B. i Edwardowi W., natomiast nie usiłował sprzedać Jadwidze T.,b)oskarżony Marian M. i oskarżony Zbigniew B. przechowywali przy sobie banknot przerobiony z wartości nominalnej 1 dolara na 100 dolarów USA oraz monetę przerobioną z 1 dolara srebrnego przez nadanie jej pozorów złotej monety 20-dolarowej w celu puszczenia w obieg - tj. przestępstwa z art. 12 § 2 pkt 2 dekretu z dnia 13 czerwca 1948 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 192);2) za dopuszczenie się powyższych przestępstw skazał:a)na podstawie art. 12 § 2 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 192) oskarżonego Czecha Józefata W. na 3 lata więzienia, oskarżonego Mariana M. na 3 lata więzienia i oskarżonego Zbigniewa B. na 2 lata i 6 miesięcy więzienia,b)na podstawie art. 12 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 192) oskarżonego Arkadiusza Ryszarda S. na 2 lata i 6 miesięcy więzienia i oskarżonego Sławomira M. na 3 lata więzienia,c)na podstawie art. 42 § 2 k.k. na karę grzywny: oskarżonego Czecha Józefata W. i oskarżonego Sławomira M. w wysokości po 15.000 zł, oskarżonego Zbigniewa B. w kwocie 10.000 zł, oskarżonego Arkadiusza Ryszarda S. w kwocie 6.000 zł i oskarżonego Mariana M. w kwocie 3.000 zł - z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na karę więzienia zastępczego, licząc każdemu z nich 1 dzień więzienia za równoważnik 75 zł grzywny,d)na podstawie art. 47 § 1 lit. a) k.k. na karę utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych każdego z nich na okres 2 lat;3) na podstawie art. 50 § 1 k.k. orzekł przepadek przedmiotów pochodzących z przestępstwa.Od tego wyroku założyli rewizje oskarżeni.I. Rewizja oskarżonego Czecha Józefata W., zarzucając wyrokowi obrazę art. 12 § 2 m.k.k., art. 8, 320 i 339 § 1 lit. a) k.p.k. oraz błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i bądź o uniewinnienie oskarżonego, bądź też o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.II. Rewizja oskarżonego Arkadiusza Ryszarda S. zaskarża wyrok w części dotyczącej wymiaru kary i zarzucając wyrokowi rażącą niewspółmierność kary w stosunku do przypisanego czynu, wnosi o zmianę wyroku przez złagodzenie zarówno kary pozbawienia wolności, jak i kary grzywny.III. Rewizja oskarżonego Sławomira M., zarzucając wyrokowi obrazę art. 12 § 1 m.k.k. i art. 8 i 339 k.p.k. wnosi o uchylenie wyroku i uniewinnienie oskarżonego z postawionego mu zarzutu.IV. Rewizja oskarżonego Mariana M., zarzucając wyrokowi błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, wnosi o uchylenie wyroku i uniewinnienie oskarżonego.V. Rewizja oskarżonego Zbigniewa B., opierając swe zarzuty na art. 371 pkt 1 i 3 k.p.k., wnosi o uchylenie wyroku i uniewinnienie oskarżonego bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:I. Co do rewizji oskarżonego Czecha Józefata W. Rewizja jest niesłuszna.Rewizja oskarżonego stawia przede wszystkim zarzut Sądowi, że nie dał wiary wyjaśnieniom tego oskarżonego, iż znalezione u niego w toku rewizji mieszkaniowej przedmioty i środki służące do fałszowania banknotów nie stanowiły jego własności. Zostały one przyniesione tuż przed rewizją przez niejakiego "Fredka", którego nazwiska ani adresu oskarżony nie znał.Sąd Wojewódzki słusznie uznał za niewiarygodne tego rodzaju wyjaśnienia oskarżonego, prawidłowo je ocenił i przekonywająco uzasadnił swoje stanowisko. Podawana przez oskarżonego wersja o rzekomym "Fredku", który miał przynieść te przedmioty w torbie i torbę zostawił u oskarżonego na chwilowe przechowanie, jest zupełnie nieprawdopodobna. Przeczą temu okoliczności, w jakich przedmioty te zostały znalezione podczas rewizji mieszkaniowej przeprowadzonej u oskarżonego Czecha Józefata W. Przedmioty te nie znajdowały się w torbie, lecz były poukrywane w różnych miejscach. Tłumaczenie się oskarżonego, że widocznie jakaś osoba trzecia podczas nieobecności oskarżonego w domu przedmioty te wyjęła z torby i rozłożyła w różnych miejscach mieszkania, jest nie do przyjęcia i nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym. Wśród przedmiotów znalezionych w mieszkaniu oskarżonego Czecha Józefata W. znajdowała się folia metalowa z odbitką fotograficzną banknotu dolarowego (nr 1302507623 A), który to banknot również znaleziono w mieszkaniu oskarżonego. Banknot ten był przechowywany u oskarżonego już od dłuższego czasu. Niemożliwą więc jest rzeczą, żeby odbitka ta wraz z innymi przedmiotami mogła być przyniesiona w torbie przez owego "Fredka" tuż przed rewizją. Wersję oskarżonego Czecha Józefata W. obalają również zeznania jego żony, złożone w toku śledztwa, oraz "gryps" pisany przez oskarżonego do żony z pouczeniem, iż ma ona zeznawać, że torba nie jest ich własnością, farba zaś na szybie została rozsmarowana przez bawiące się dziecko.Powyższe okoliczności, świadczące o kłamliwości wersji podawanej przez oskarżonego Czecha Józefata W., wskazują wyraźnie na to, że przechowywał on świadomie znalezione u niego przedmioty służące do podrabiania banknotów, jak również świadomie posiadał już przerobione banknoty 100-dolarowe USA. Z ekspertyzy Skarbca Emisyjnego NBP wynika, że niektóre ze znalezionych u oskarżonego przedmiotów mogły służyć za środki do przerabiania banknotów l-dolarowych USA na banknoty 100-dolarowe USA i banknotów 2-dolarowych na banknoty 50-dolarowe. Należy zaznaczyć, że u oskarżonego znaleziono również fałszywe banknoty 50-dolarowe. Co się zaś tyczy przedmiotów znalezionych u oskarżonego Czecha Józefata W., to jak wynika z cytowanej wyżej ekspertyzy, miały one służyć również za środki do bardziej udoskonalonej metody przerabiania banknotów l-dolarowych na 100-dolarowe. Zastosowana miała być inna metoda fałszowania banknotów, a mianowicie metoda zastąpienia drukiem przeróbek dokonywanych dotychczas odręcznie. Wskazuje na to znaleziona folia metalowa z częściowym wizerunkiem przedniej i odwrotnej strony banknotu 100-dolarowego.Posiadanie przez oskarżonego Czecha Józefata W. środków technicznych służących do fałszowania banknotów dolarowych USA, jak również posiadanie banknotów już sfałszowanych doprowadziło Sąd Wojewódzki do słusznego wniosku, że przechowywał on te środki i banknoty celem puszczenia w obieg fałszywych banknotów. W tych warunkach wbrew zarzutom rewizji przyjętym przez Sąd Wojewódzki kwalifikacja prawna czynu oskarżonego Czecha Józefata W. z art. 12 § 2 pkt 1 i 2 m.k.k. jest prawidłowa.Wymierzona oskarżonemu kara jest odpowiednia do stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości społecznej czynu, jeśli się weźmie pod uwagę wszystkie te okoliczności, które Sąd Wojewódzki uwzględnił przy jej wymierzaniu.II. Co do rewizji oskarżonego Arkadiusza Ryszarda S. Rewizja jest niesłuszna.Wymierzona oskarżonemu kara w żadnym razie nie może być uznana za rażąco surową w rozumieniu art. 384 pkt 2 k.p.k., a podnoszone w rewizji okoliczności nie mogą powodować jej złagodzenia, jeśli się uwzględni poprzednią karalność oskarżonego, naganny tryb życia (oskarżony porzucił rodzinę, nigdzie nie pracuje) i ujemne opinie.III. Co do rewizji oskarżonego Sławomira M.Rewizja jest niesłuszna.Rewizja nie kwestionuje faktu trzykrotnego oddania w zastaw fałszywego banknotu 100-dolarowego różnym osobom, a mianowicie Feliksie G., Stanisławowi G. i Henrykowi S., natomiast zajmuje ona stanowisko, iż oskarżony nie orientował się, że oddany przez niego banknot jest fałszywy oraz że oddawanie w zastaw banknotów nie jest równoznaczne z puszczeniem ich w obieg w rozumieniu art. 12 § 1 m.k.k. Te wywody rewizji są nietrafne.Sąd Wojewódzki słusznie przyjął, że metoda stosowana przez oskarżonego, a mianowicie oddawanie w zastaw zaciągniętej pożyczki fałszywych banknotów, była formą puszczenia ich w obieg. Sąd Wojewódzki stanowisko swe przekonywająco uzasadnił nie tylko w stosunku do oskarżonego Sławomira M., lecz i innych współoskarżonych odpowiadających w niniejszej sprawie, którzy również taką metodą się posługiwali.Co się zaś tyczy rzekomej nieświadomości oskarżonego Sławomira M. co do tego, że banknot jest fałszywy, to przeczy temu nie tylko sposób działania oskarżonego, o czym była już wyżej mowa, lecz także fakty, że osoby, którym oskarżony wręczał fałszywy banknot, zwracały w późniejszym czasie uwagę oskarżonemu na to, iż banknot jest fałszywy. W wypadku zaś świadka Feliksy G. oskarżony był zmuszony do "wykupienia" fałszywego banknotu. Przeciwko tezie nieświadomości oskarżonego co do tego, że banknoty były fałszywe, przemawiają też wyniki ekspertyzy, z której wynika, iż banknot puszczony w obieg przez oskarżonego Sławomira M. jest nieudolnie podrobiony i fałszerstwo jego rzuca się w oczy. Świadek Henryk S. od razu zorientował się, że banknot jest fałszywy, o czym zgłosił organom MO.Sąd Wojewódzki rozważał całokształt materiału dowodowego, prawidłowo ustalił stan faktyczny, należycie wykazał winę oskarżonego i zastosował trafną kwalifikację prawną. Wymierzona oskarżonemu kara jest odpowiednia, jeśli się weźmie pod uwagę te wszystkie okoliczności, które Sąd Wojewódzki uwzględnił przy jej wymierzeniu.IV i V. Co do rewizji oskarżonych Mariana M. i Zbigniewa B.Zarzuty rewizji obu tych oskarżonych, skazanych przez Sąd za wspólne działanie, są podobne, dlatego też należy je omówić łącznie.Zarzuty te nie są słuszne.Sąd ustalenia swe co do świadomego przechowywania fałszywych banknotów dolarowych i monety dolarowej w celu puszczenia ich w obieg przez obydwu oskarżonych oparł przede wszystkim na wyjaśnieniach oskarżonego Mariana M. złożonych w śledztwie oraz na ekspertyzie pisma w zeszycie znalezionym w jego mieszkaniu i w notatniku znalezionym u niego podczas rewizji osobistej, w którym to notatniku znajdowały się fałszywe banknoty dolarowe. Z wyjaśnień oskarżonego Mariana M. złożonych w śledztwie wynika, że banknoty fałszywe wraz z notesikiem oraz monetą 10-dolarową srebrną pozłacaną otrzymał od oskarżonego Zbigniewa B., z którym umówił się, że na pieniądze te będzie szukał nabywców, i w tym celu razem udali się do kawiarni "Rio". Oskarżony Marian M. w toku śledztwa podał również, że znalezione u niego przedmioty, jak: farbki, pędzelek, pióro i watę zabrudzoną farbą, przyniósł do jego mieszkania oskarżony Zbigniew B. Wprawdzie oskarżony Marian M. na rozprawie odwołał swe wyjaśnienia obciążające oskarżonego Zbigniewa B., jednakże powody odwołania podane przez oskarżonego Mariana M. nie mogą zasługiwać na wiarę nie tylko dlatego, że są nieprawdopodobne, lecz również dlatego, że wyjaśnienia jego ze śledztwa znajdują potwierdzenie w wynikach ekspertyzy pismoznawczej. Z orzeczenia biegłego Lucjana F. wynika, że niektóre zapisy w zeszycie (znalezionym w mieszkaniu oskarżonego Mariana M.) i w notesiku (w którym znajdowały się fałszywe banknoty, a który znaleziono przy oskarżonym Marianie M. w lokalu "Rio") pochodzą z tej samej ręki i są podobne do pisma oskarżonego Zbigniewa B. Ekspertyza przeprowadzona przez Zakład Kryminalistyki przy KGMO, oparta na szerszym materiale porównawczym, wypowiada się bardziej kategorycznie i twierdzi, że zapisy te nakreślone zostały ręką oskarżonego Zbigniewa B.Z powyższego wynika, że skoro zarówno zeszyt, jak i notesik zawierają pismo oskarżonego Zbigniewa B., to musiały się one u niego znajdować, a zatem oskarżony Marian M. prawdę mówił w śledztwie, że notesik ten wraz z fałszywym banknotem i 1-dolarową monetą pozłacaną, wyglądającą na 20-dolarową monetę złotą, otrzymał w lokalu "Rio" od oskarżonego Zbigniewa B.W tych warunkach ustalenia Sądu, że obaj oskarżeni przechowywali kolejno u siebie wymienione wyżej banknoty i monetę w celu puszczenia ich w obieg są prawidłowe, a zastosowana kwalifikacja prawna jest trafna. Wymierzone oskarżonym kary są odpowiednie, jeśli się uwzględni poprzednią karalność oskarżonych i naganny tryb życia (nigdzie nie pracują).Zarzut rewizji oskarżonego Mariana M., że Sąd Wojewódzki potraktował go przy wymiarze kary tak jak pozostałych oskarżonych, mimo iż rozmiar ewentualnej winy oskarżonego był mniejszy od winy wszystkich pozostałych oskarżonych, jest niesłuszny, albowiem ani działanie oskarżonego Mariana M., ani jego sylwetka (kilkakrotnie karany) nie odbiegają znacznie od innych oskarżonych, natomiast mniejsza rola w zarzuconym oskarżonemu Marianowi M. przestępstwie znalazła swe odbicie w niższym wymiarze kary niż oskarżonemu Zbigniewowi B.Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji.