I KR 265/77

WyrokIzba Karna1977-01-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
W jaki sposób należy ustalić wartość skradzionego mienia w walucie polskiej, gdy jego specyfikacja jest niemożliwa, a wartość została określona w walucie obcej (dolary USA), stosując przelicznik z decyzji Dyrektora Przedsiębiorstwa Eksportu Wewnętrznego "Pewex" dla towarów oraz przelicznik z tabeli kursowej NBP dla dewiz?
Ratio decidendi
Wartość skradzionych towarów wycenionych w dolarach USA, których specyfikacja była niemożliwa, należy ustalić w polskiej walucie w oparciu o wartość rynkową, stosując przelicznik określony w decyzji Dyrektora Przedsiębiorstwa Eksportu Wewnętrznego "Pewex". Wartość skradzionych dewiz i papierów wartościowych w walutach obcych powinna być obliczana w oparciu o jednolite zasady, niezależnie od tego, czy przedmiotem zagarnięcia są towary, czy wartości dewizowe, a nie na podstawie przelicznika stosowanego do przestępstw dewizowych.
Stan faktyczny
Przedmiotem kradzieży były towary wycenione w dolarach USA oraz waluty zagraniczne i papiery wartościowe. Wartość braków towarowych mogła być ustalona jedynie w dolarach USA. Sąd Wojewódzki ustalił wartość towarów przy użyciu przelicznika 105 zł za 1 dolara USA (decyzja "Pewex"), a wartość dewiz przy użyciu przelicznika 49,80 zł za 1 dolara USA (obwieszczenie Prezesa NBP). Sąd Najwyższy analizował prawidłowość tych ustaleń.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wskazał na prawidłowość zastosowania przelicznika "Pewex" do ustalenia wartości skradzionych towarów, ale zakwestionował zastosowanie przelicznika NBP do dewiz, wskazując na potrzebę stosowania jednolitych zasad.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczneW sprawie niniejszej przedmiotem kradzieży były (obok walut zagranicznych i innych papierów wartościowych w postaci bonów i czeków) towary wycenione w dolarach USA, których specyfikacja zresztą nie była możliwa, gdyż sklep był rozliczany jedynie wartościowo. W konsekwencji wartość braków towarowych spowodowanych kradzieżą mogła być ustalona jedynie w oparciu o wyniki pokradzieżowego remanentu i to w dolarach USA. W tej sytuacji, przy ustalaniu wartości zagarniętego mienia w polskiej walucie nie można było opierać się na cenach detalicznych skradzionych towarów. Należało zatem dążyć do ustalenia wartości rynkowej tychże towarów. Jedynym możliwym sposobem było zastosowanie przelicznika określonego w decyzji Dyrektora Przedsiębiorstwa Eksportu Wewnętrznego "Pewex" z dnia 7 lipca 1975 r. na 105 zł za 1 dolara USA, a mającego zastosowanie w II półroczu 1975 r. przy ustalaniu w złotych obiegowych wartości niedoborów, szkód i strat zawinionych lub nieuzasadnionych.Wprawdzie przelicznik ten przeznaczony jest w zasadzie tylko dla dokonywania wewnętrznych rozliczeń między Dyrekcją "Pewexu" a jego pracownikami, lecz podstawę jego wyliczenia stanowi średnia wartość rynkowa towarów eksportu wewnętrznego sprzedawanych w sklepach tego przedsiębiorstwa. Został on zatem ustalony w oparciu o tę samą zasadę jaka powszechnie obowiązuje w postępowaniu karnym przy określaniu wartości zagarniętego mienia społecznego i dlatego należy podzielić stanowisko Sądu Wojewódzkiego, który przelicznikiem posłużył się przy ustalaniu wartości towarów skradzionych przez oskarżonych na szkodę "Pewexu".Wątpliwości natomiast może budzić przyjęcie przez Sąd przy obliczaniu wartości skradzionych dewiz i innych papierów wartościowych opiewających na waluty zagraniczne przelicznika 49.80 zł za 1 dolar USA. Sąd Wojewódzki, stosując ten przelicznik, powołał się na obwieszczenie Prezesa NBP z 1 stycznia 1961 r. (M. P. 1961 r. Nr 1 poz. 12) oraz aktualną w dniu kradzieży tabelę kursową. Sąd nie dostrzegł jednak, że określony w wyżej powołanym Obwieszczeniu Prezesa NBP sposób obliczania wartości dewiz i pieniędzy zagranicznych na złote obiegowe dotyczy walut będących przedmiotem przestępstw dewizowych. Natomiast brak jest podstaw do stosowania tych samych zasad przy obliczaniu wartości zagarniętego mienia społecznego. Wartość ta winna bowiem być wyliczona w oparciu o jednolite zasady niezależnie od tego czy przedmiotem zagarnięcia są towary (wycenione w dolarach), czy też wartości dewizowe.

Powiązane orzeczenia

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.