I K 1038/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Kulesza.Sędziowie: W. Ostrowski (sprawozdawca), M. Bogusławski.Prokurator: N. Stillerowa.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariana K. oskarżonego z art. 49 § 1 u.k.s., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 30 sierpnia 1960 r. na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k.1. uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego z mocy art. 49 § 1 u.k.s. za czyn opisany w punkcie I aktu oskarżenia;2. oskarżonego Mariana K. w związku z zarzutem opisanym w punkcie I aktu oskarżenia uznał za winnego tego, że 18 listopada 1959 r. w S., przewożąc przez granicę państwa 200 dolarów USA, nie zgłosił ich organom kontroli dewizowej i za ten czyn z mocy art. 54 u.k.s. skazał oskarżonego Mariana K. na 5 000 złotych grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia na 50 dni aresztu, zaliczając na poczet wymierzonej grzywny okres tymczasowego aresztowania od dnia 20 listopada 1959 r. do dnia 10 stycznia 1960 r. i uznał tym samym wymierzoną karę grzywny za wykonaną;3. zarządził zwrot oskarżonemu Marianowi K. zakwestionowanych 200 dolarów USA (...).Sąd Wojewódzki w Szczecinie wyrokiem z dnia 30 sierpnia 1960 r., po rozpoznaniu sprawy Mariana K. oskarżonego o to, że:I. dnia 18 listopada 1959 r. w S. dokonał bez zezwolenia obrotu wartościami dewizowymi, przywożąc z Danii do Polski 200 dolarów USA, tj. o czyn z art. 1 § 1 ustawy z dnia 28 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 174),II. w tym samym czasie i miejscu jak w pkt I, uchylając się od powinności celnej, przywiózł z Danii do Polski 60 sztuk zegarków marki "Delbana" i 91 chustek nylonowych, tj. o czyn z art. 47 prawa karnego skarbowego,uznał tegoż Mariana K. za winnego zarzuconych mu czynów w pkt II i I sentencji oskarżenia i za przypisany mu czyn w pkt I, stanowiący występek skarbowy z art. 49 § 1 ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123), skazał go na mocy tegoż przepisu na 6 miesięcy aresztu, zaliczając mu na poczet tej kary pozbawienia wolności okres jego tymczasowego aresztowania od dnia 20 listopada 1959 r. do dnia 14 maja 1960 r., oraz na 30 tysięcy złotych grzywny, zamieniając ją na areszt zastępczy w razie jej nieściągalności i przyjmując jeden dzień aresztu zastępczego za równoważnik 300 złotych, oraz orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa 200 dolarów amerykańskich stanowiących przedmiot występku skarbowego, zdeponowanych w II Oddziale Miejskim Narodowego Banku Polskiego w S.; ponadto za przypisany Marianowi K. w pkt II sentencji czyn, stanowiący występek skarbowy z art. 47 § 1 p.k.s. z dnia 11 kwietnia 1947 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 140 z późn. zmianami), skazał go na mocy tegoż przepisu na karę grzywny w wysokości 62.560 zł, odpowiadającą dwukrotnej wysokości należnego cła, a jednocześnie na mocy art. 47 § 3 p.k.s. orzekł przepadek 60 zegarków marki "Delbana" i 91 chustek nylonowych stanowiących przedmioty występku skarbowego, przechowanych w Sądzie Wojewódzkim w Szczecinie pod poz. 12/60 księgi dowodów rzeczowych, zamieniając wymierzoną karę grzywny na 125 dni aresztu w razie niemożności ściągnięcia grzywny, przy czym pretensje Skarbu Państwa postanowił zabezpieczyć z sumy złożonej na książeczce PKO nr 0065700 S.-12 na nazwisko Marian K. i z sumy 7 tysięcy złotych zdeponowanych w Narodowym Banku Polskim O/M II w S.Od skazującej części wyroku za czyn opisany w punkcie I aktu oskarżenia oskarżony założył rewizję. W pozostałej części wyrok sądu I instancji uprawomocnił się wobec niezaskarżenia go w tej części przez żadną ze stron.Oskarżony zarzuca w swej rewizji:a) obrazą art. 49 § 1 ustawy karnej dewizowej z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123) przez uznanie, że "przywóz bez właściwego zezwolenia 200 dolarów USA z Danii do Polski" wyczerpuje znamiona występku skarbowego przewidzianego w art. 49 § 1 u.k.s.,b) niezależnie od tego obrazę art. 1 k.k. w związku z art. 49 § 1 u.k.s. przez przyjęcie, że przypisany oskarżonemu Marianowi K. występek skarbowy, nawet w postaci błędnie przyjętej przez Sąd, popełniony za granicą, podlega ukaraniu w myśl cytowanej ustawy karnej skarbowej, skoro w czasie jego popełnienia nie był zagrożony żadną odpowiedzialnością karną według przepisów ustawy karnej dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 134),c) obrazą art. 329 lit. a) k.p.k. polegającą na braku ustalenia czynu przypisanego oskarżanemu w sentencji wyroku skazującego, sprzecznej z zarzutem aktu oskarżenia, co w konsekwencji swej miało wpływ na treść orzeczenia o karze,d) błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę uznania winy oskarżonego Mariana K. z art. 49 § 1 u.k.s., a polegającą głównie:1) na sprzeczności ustaleń sentencji wyroku z jego uzasadnieniem,2) na sprzeczności oceny wyjaśnień oskarżonego Mariana K. jako niewiarygodnych w części dotyczącej transakcji z niejakim C. i na oparciu na tym materiale błędnie zastosowanej kwalifikacji prawnej czynu,3) na zupełnie błędnych wnioskach wysnutych z pojąć "obrotu w kraju i z zagranicą", co w konsekwencji doprowadziło do obrazy art. 1 k.k.Podnosząc te zarzuty, rewizja oskarżonego Mariana K. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części skazującej go za przestępstwo z art. 49 § 1 u.k.s., o uznanie, że przypisany mu czyn w punkcie I sentencji zaskarżonego wyroku stanowi przestępstwo z art. 53 u.k.s., i o wymierzenie mu za to przestępstwo kary grzywny przy zastosowaniu art. 15 § 1 i 2 u.k.s.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego jest słuszna.Przypisanie oskarżonemu przestępstwa z art. 49 § 1 u.k.s., mającego polegać na tym, że zawarł on umową kompensacyjną ze swoim znajomym niejakim C., stale zamieszkałym w Kopenhadze, dotyczącą rozliczeń między nimi z okresu przedwojennego, nie było dopuszczalne, skoro się zważy, że akt oskarżenia nie zarzucał takiego przestępstwa oskarżonemu, pomijając już to, że materiał dowodowy nasuwa wątpliwości co do słuszności przypisania oskarżonemu takiego działania.Akt oskarżenia zarzucał oskarżonemu popełnienie czynu polegającego na dokonaniu bez zezwolenia obrotu wartościami dewizowymi w ten sposób, że przywiózł on z Danii do Polski 200 dolarów USA.Ten zarzut znalazł pełne potwierdzenie w wyjaśnieniach oskarżonego, który przyznał się do tego faktu, oraz w okoliczności, że u oskarżonego znaleziono podczas rewizji 200 dolarów USA, które przywiózł z Danii.Sąd pierwszej instancji mógł więc zebrany materiał dowodowy oceniać jedynie pod względem słuszności lub niesłuszności zarzutu, a więc tego, czy oskarżony dopuścił się przestępstwa dewizowego w postaci wwozu bez zezwolenia do kraju dolarów USA, czy też nie. Przypisywanie innego czynu nie mieszczącego się w ramach zdarzenia historycznego było wykroczeniem poza ramy oskarżenia.Materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że oskarżony przywiózł do kraju 200 dolarów USA. Przy ocenie tego czynu z punktu widzenia obowiązującego prawa należałoby stwierdzić, że obecnie podlegałby on sankcji z art. 53 u.k.s. tylko w razie ustalenia, że oskarżony musiałby mieć zezwolenie na przywóz wartości dewizowych. Oskarżony nie był obowiązany wykazywać się zezwoleniem na przywóz dewiz, lecz tylko obowiązany był zgłosić fakt przywozu dewiz wobec organów kontroli dewizowej, czego jednak oskarżony nie uczynił.W takim działaniu mieszczą się także znamiona wykroczenia skarbowego z art. 54 u.k.s., polegającego na ukrywaniu wartości dewiz i niezgłoszeniu ich wobec granicznych organów kontroli dewizowej.Brak jest podstaw do przypisania oskarżonemu przestępstwa z art. 53 u.k.s. W myśl art. 4 pkt 3 ustawy dewizowej w związku z art. 63 u.k.s. przywóz wartości dewizowych na obszar Państwa Polskiego stanowi obrót wartościami dewizowymi. Stosownie do art. 19 wspomnianej ustawy dewizowej obrót taki bez zezwolenia właściwej władzy jest zabroniony, chyba że przepisy ustawy lub rozporządzenia stanowią inaczej.Takim przepisem jest obowiązujący dotychczas przepis § 26 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 137), który nie został zmieniony rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 7 listopada 1956 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 223), a który przewiduje, że przywóz do kraju wartości dewizowych (miedzy innymi zagranicznych pieniędzy) z pewnymi wyjątkami jest dozwolony.W tym stanie rzeczy czyn oskarżonego nie podlega ukaraniu z art. 53 u.k.s., wyczerpuje jednak znamiona wykroczenia skarbowego z art. 54 u.k.s. i dlatego należało wymierzyć oskarżonemu z tego przepisu karę grzywny w wysokości określonej w sentencji wyroku jako odpowiednią do zawinienia oskarżonego i jego sytuacji majątkowej.Przepisy ustawy karnej skarbowej nie przewidują przepadku w razie popełnienia wykroczenia skarbowego (art. 37-44 u.k.s.).Przepis art. 54 u.k.s. nie jest wyliczony wśród przepisów określających te przestępstwa, przy których w razie skazania orzeka się przepadek przedmiotów przestępstwa (art. 62 u.k.s.).Skoro zatem w myśl obecnie obowiązującego stanu prawnego przepadek walut nie zgłoszonych przez oskarżonego granicznym organom kontroli dewizowej nie mógłby nastąpić, należało zarządzić zwrot zakwestionowanych u oskarżonego 200 dolarów USA.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.