VI KO 9/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: J. Dziowgo (współsprawozdawca), K. Grzebuła (sprawozdawca).Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Janiny M. i innych, oskarżonych z art. 56 § 1 u.k.s., po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy postanowieniem z dnia 25 stycznia 1963 r. kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy podlegają odpowiedzialności na zasadzie art. 56 lub innego przepisu ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123) krajowcy dewizowi zawierający podczas czasowego pobytu za granicą (w służbie władz polskich) i realizujący następnie umowę, której treścią jest porozumienie co do wspólnego zakupu przedmiotu majątkowego za walutę zagraniczną mającą obieg w miejscu ich pobytu a pochodzącą z zaoszczędzonych diet i poborów z jednoczesnym zobowiązaniem jednego z kontrahentów do spłacenia udziału drugiego w dokonanym zakupie przez zapłatę ekwiwalentu w złotych polskich płatnych w Polsce niezwłocznie po przetransportowaniu tam przedmiotu zakupu?"i po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Generalnej Prokuratury na podstawie art. 390 k.p.k. uchwalił:udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneOskarżeni, o których mowa w pytaniu Sądu Wojewódzkiego, to pracownik Przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego "H." w W., przebywający w M. w związku z delegacją służbową, oraz pracownik Biura Polskiego Radcy Handlowego Ambasady PRL w M., a więc "krajowcy dewizowi" wymienieni w § 2 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. a) zarządzenia Ministra Finansów z dnia 31 maja 1960 r. w sprawie stosowania przepisów ustawy dewizowej do osób czasowo przebywających za granicą lub w kraju oraz zezwolenia dla tych osób na niektóre czynności obrotu wartościami dewizowymi (M.P. Nr 51, poz. 244).W myśl § 5 ust. 1 pkt 3 wspomnianego zarządzenia Ministra Finansów osoby wymienione w § 2 uprawnione są w czasie pobytu za granicą do dysponowania posiadanymi tam zagranicznymi środkami płatniczymi z tytułu oszczędności na dietach. Uprawnianie to nie może jednak rozciągać się na dokonywanie obrotów, których przedmiotem mają być wartości dewizowe, na takie bowiem obroty ustawa wymaga osobnego zezwolenia.Nie wdając się bliżej w ocenę cywilnoprawną charakteru umowy, jaką zawarli między sobą oskarżeni, wypada stwierdzić, że zawiera ona w sobie elementy umowy pożyczki i umowy zlecenia i w tej pierwszej części dotyczy obrotu wartościami dewizowymi. W tej też części umową tą, nie stanowiącą wprost kupna-sprzedaży tych wartości, oskarżeni naruszyli przepis art. 56 § 1 pkt 1 ustawy karnej skarbowej, albowiem dokonali oni tego obrotu bez zezwolenia. Wprawdzie umowa została zawarta za granicą, lecz skutki jej w postaci zwrotu pożyczki w złotych polskich miały nastąpić i nastąpiły na obszarze Państwa Polskiego (art. 3 § 2 k.k. i art. 3 § 1 u.k.s.).W ramach pytania prawnego nie ma miejsca do zajęcia się problematyką działania oskarżonych w usprawiedliwionym błędzie co do prawa (art. 20 § 2 k.k. i . 3 § 1 u.k.s.).