V KRN 779/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty.Sędziowie: J. Majewski (sprawozdawca), S. Dąbrowski.Prokurator Generalnej Prokuratury: J. RotherSentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ernsta G., oskarżonego z art. 52 § 1 u.k.s., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Cieszynie z dnia 25 czerwca 1965 r., na podstawie art. 394 - 396, 400 § 1 i 4, 383 pkt 2 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i przyjmując, że w czynie Ernsta G. mieszczą się jedynie znamiona wykroczenia skarbowego przewidzianego w art. 54 ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123), zasądził wydanie Austriackiemu Związkowi Lekkiej Atletyki zakwestionowanych u Ernsta G. w dniu 22 września 1964 roku, a znajdujących się w depozycie Urzędu Celnego w Z. 15.500 lirów włoskich i 2.540 szylingów austriackich.Rewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego PRL w sprawie Ernsta G., oskarżonego z art. 52 § 1 u.k.s., założona na korzyść oskarżonego zarzuciła wyrokowi - na podstawie art. 371 pkt 1 k.p.k. - obrazę prawa materialnego polegającą na skazaniu oskarżonego na podstawie art. 52 § 1 u.k.s. (Dz. U. Nr 21, poz. 123), mimo że w działaniu jego mieściły się jedynie znamiona wykroczenia dewizowego przewidzianego w art. 54 tej ustawy, i w związku z powyższym wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Urzędowi Celnemu w Z.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja nadzwyczajna jest częściowo zasadna.Wyrokiem Sądu Powiatowego w Cieszynie z dnia 25 czerwca 1965 r. Ernst G. uznany został za winnego zarzuconego mu przestępstwa z art. 52 § 1 u.k.s., popełnionego w ten sposób, że dnia 22 września 1964 r., przekraczając granicę z Polski do Czechosłowacji w drodze do Austrii pociągiem pośpiesznym przez punkt graniczny w Z., wywoził bez zezwolenia i bez zgłoszenia do odprawy celno-dewizowej 15.500 lirów włoskich i 2.540 szylingów austriackich. Na zasadzie art. 234 i 197 u.k.s. Sąd ograniczył orzeczenie o karze do przepadku przedmiotów występku, a mianowicie zajętych u oskarżonego dewiz, znajdujących się w depozycie Urzędu Celnego w Z.Brak uzasadnienia wyroku - który wobec niezaskarżenia go uprawomocnił się w dniu 2 lipca 1965 r. - nie pozwala wprawdzie na skontrolowanie przesłanek, na jakich oparta została ocena prawna czynu oskarżonego, jednakże w świetle całokształtu ujawnionego na przewodzie sądowym materiału dowodowego uznać należy, że zakwalifikowanie działania oskarżonego Ernsta G. z art. 52 § 1 u.k.s. nastąpiło z obrazą prawa materialnego.Jak wynika z bezspornego materiału dowodowego oskarżony Ernst G., obywatel austriacki, przyjechał do Polski we wrześniu 1964 r. jako kierownik 10-osobowej ekipy sportowej Austriackiego Związku Lekkiej Atletyki. Przy wyjeździe z Polski w dniu 22 września 1964 r. pociągiem przez punkt graniczny w Z. oskarżony w czasie odprawy celno-dewizowej przedstawił deklarację celną, w której nie były wpisane żadne walory dewizowe, i na stosowne pytanie funkcjonariusza Urzędu Celnego oświadczył, że nie posiada żadnych pieniędzy. Po przeprowadzeniu rewizji portfela oskarżonego okazało się, że posiada on 15.500 lirów włoskich i 2.540 szylingów austriackich.Oskarżony do sporządzonego w niniejszej sprawie protokołu karnego wyjaśnił, że wymienione dewizy są własnością Austriackiego Związku Lekkiej Atletyki, przy czym sądził on, iż zgłaszać należy tylko pieniądze osobiste. Z pisma wymienionego Związku z dnia 29 września 1964 r. oraz z pisma Polskiego Związku Lekkiej Atletyki wynika istotnie, że zakwestionowane u oskarżonego wartości dewizowe są własnością Austriackiego Związku oraz że zostały one w tej samej wysokości przywiezione przez niego do Polski.W tym stanie rzeczy Sąd błędnie dopatrzył się w działaniu oskarżonego cech występku z art. 52 § 1 u.k.s. Wywóz przez cudzoziemca dewizowego wartości dewizowych przywiezionych uprzednio do Polski nie wymaga zezwolenia, o jakim mowa w przepisie art. 52 u.k.s. (§ 29 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. w sprawie wykonania ustawy dewizowej - Dz. U. Nr 21, poz. 137; zmiana: Dz. U. z 1956 r. Nr 50, poz. 223). Natomiast oskarżony powinien był zgłosić granicznym organom kontroli dewizowej zarówno przywożone, jak i wywożone wartości dewizowe, nie dopełniając zaś tego obowiązku, dopuścił się wykroczenia dewizowego przewidzianego w art. 54 u.k.s.W tych warunkach zaskarżony wyrok ostać się nie może.Ponieważ orzeczenie wydane przez Sąd w sprawie o wykroczenia skarbowe, należące do właściwości organów administracji celnej, nie jest z tego powodu nieważne (vide art. 17 u.k.s. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1964 r. III K 179/61 - OSNKW z roku 1964, z. 10, poz. 153) - nie zachodzi potrzeba przekazania sprawy do rozpoznania Urzędowi Celnemu w Z.Dlatego też oraz biorąc pod uwagę, że rewizja nadzwyczajna została założona na korzyść oskarżonego po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku, którym orzeczono tylko przepadek zakwestionowanych walut - nie jest możliwe wymierzenie oskarżonemu Ernstowi G. z mocy art. 54 u.k.s. pieniężnej kary porządkowej, albowiem wymierzenie tej kary byłoby pogorszeniem sytuacji procesowej oskarżonego.Brak jest również podstaw prawnych do orzeczenia przepadku, zakwestionowanych walut, skoro art. 17 u.k.s., przewidujący między innymi przepadek przedmiotów występku, nie ma - zgodnie z art. 38 u.k.s. - zastosowania do wykroczeń skarbowych.W tym stanie rzeczy skoro z akt sprawy, jak wyżej wykazano, wynika, że zakwestionowane wartości dewizowe stanowiły własność Austriackiego Związku Lekkiej Atletyki, należało zarządzić zwrot tych dewiz temuż Związkowi.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.