VI KO 91/60

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przekazanego przez skład zwykły Sądu Najwyższego zagadnienia prawnego:"Według jakiego kursu określa się wartość zagranicznych środków płatniczych - dolarów USA - stanowiących przedmiot obrotu w rozumieniu ustawy dewizowej z dnia 28.III.1952 r. (Dz. U. poz. 133) i ustawy karnej skarbowej z dnia 13.IV.1960 r. (Dz. U. poz. 123)" - postanowił rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZagadnienie określenia w walucie polskiej wartości zagranicznych środków płatniczych, stanowiących przedmiot przestępstw dewizowych, nasuwało zarówno przy stosowaniu ustawy karnej dewizowej z dnia 28.III.1952 r. (Dz. U. poz. 134) jak i przy stosowaniu obecnie obowiązującej ustawy karnej skarbowej z dnia 13.IV.1960 r. (Dz. U. poz. 123) wątpliwości co do tego - według jakiej relacji należało przeliczać dewizy i pieniądze zagraniczne na złote polskie. Miało to znaczenie w szczególności, gdy chodziło o tzw. przypadki przestępstw dewizowych małej wagi z u.k.d. z dnia 28.III.1952 r. Zagadnienie powyższe stało się niezmiernie doniosłe z chwilą wejścia w życie ustawy karnej skarbowej z dnia 13.IV.1960 r. (Dz. U. poz. 123), która wprawdzie nie przewiduje przypadków przestępstw dewizowych małej wagi, ale stanowi, że jeżeli wartość zagranicznych środków płatniczych nie przekracza kwoty 2.500 zł - to sprawca przestępstwa dewizowego podlega tylko karze grzywny (art. 45 § 2) albo nawet karze pieniężnej porządkowej (art. 56 § 1 pkt 2). Orzecznictwo sądowe odnośnie przestępstw dewizowych kształtowało się w zasadzie w ten sposób, że obliczenia wartości walut zagranicznych dokonywano według kursów specjalnych dla banknotów i dewiz zagranicznych, ogłaszanych przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w Monitorze Polskim, bowiem kursy specjalne przewidziane są między innymi także dla realizacji mienia ulokowanego w walutach obcych (patrz np. objaśnienie do ustępu III obwieszczenia Prezesa N.B.P., z dnia 1.VI.1960 r. w sprawie kursów dewiz i walut zagranicznych - Monitor Polski Nr 46 poz. 223) - a więc w relacji, jeżeli chodzi o dolara USA, 1 dolar = 24 zł (por. wyrok S. N. z 20.VII.1960 r. - sygn. akt I K 85/60).Powyższy pogląd prawny Sądu Najwyższego pokrywa się ze stanowiskiem władz finansowych zawartych w obwieszczeniach Prezesa Narodowego Banku Polskiego, wydanych na podstawie art. 12 pkt 5 ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. Dz. U. poz. 133 (por. obwieszczenie Prezesa N.B.P. z dnia 9.XII.1960 r. - Monitor Polski Nr 90, poz. 410 i z dnia 1 stycznia 1961 r. - Monitor Polski Nr 1, poz. 12).