III K 833/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kalinowski (sprawozdawca).Sędziowie: Z. Kapitaniak, L. Chmielewski.Prokurator: Cz. Marysz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza L. i Czesława B., oskarżonych z art. 1 § 3 u.k.d. z dnia 28 marca 1952 r. i art. 12 m.k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 1959 r., na podstawie art. 375, 384 pkt 2 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok co do oskarżonego Czesława B. i postępowanie karne w stosunku do tegoż oskarżonego na podstawie art. 43 u.k.s. umorzył, zarządzając zwrot temuż oskarżonemu 25 dolarów USA;(...) uchylił zaskarżony wyrok co do kary łącznej wymierzonej oskarżonemu Kazimierzowi L. i uznając, że przypisany mu czyn przestępny, opisany w pkt I sentencji zaskarżonego wyroku, stanowi obecnie występek z art. 45 u.k.s., skazał na podstawie tegoż przepisu oskarżonego Kazimierza Ł. na karę 2.500 zł grzywny z zamianą w razie jej nieściągalności na 25 dni aresztu;zmienił tenże wyrok w orzeczeniu o karze pozbawienia wolności, wymierzonej za czyn przypisany temuż oskarżonemu w pkt II sentencji wyroku (przestępstwo z art. 12 m.k.k.), w ten sposób, że wykonanie tej kary warunkowo zawiesił na okres lat czterech;w pozostałej zaskarżonej części wyrok utrzymał w mocy. (...).Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 1959 r. skazano między innymi oskarżonego Kazimierza L. na karę 8 miesięcy więzienia oraz 500 zł grzywny za to, że dnia 4 grudnia 1957 r. w P. dokonał bez zezwolenia właściwych władz obrotu wartościami dewizowymi w małej ilości, sprzedając Zbigniewowi S. 25 dolarów USA za cenę 2.500 zł, tj. za przestępstwo z art. 1 § 3 ustawy karnej dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 134), oraz na karę 2 lat więzienia i 1.000 zł grzywny z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 3 za to, że 4 grudnia 1957 r. w P. puścił w obieg sfałszowany banknot 100-dolarowy USA w ten sposób, że wiedząc, iż banknot jest sfałszowany, za pośrednictwem Józefa Ł. i Alojzego D. sprzedał go Feliksowi C. za cenę 12.500 zł, tj. za przestępstwo z art. 12 § 1 m.k.k.Jako karę łączną wymierzono oskarżonemu Kazimierzowi L. karę 2 lat i 4 miesięcy więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztu od dnia 28 marca 1958 r. do dnia 4 października 1958 r. oraz karę grzywny w wysokości 1.500 zł. Tymże wyrokiem Sąd Wojewódzki w Poznaniu uznał oskarżonego Czesława B. za winnego tego, że w grudniu 1957 r. w P. bez zezwolenia właściwych władz przyjął w zastaw od Zbigniewa S. 25 dolarów USA z tytułu udzielonej mu pożyczki w kwocie 2.000 zł, tj. przestępstwa z art. 1 § 1 ustawy karnej dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 134), i przyjmując, iż czyn ten stanowi wypadek małej wagi, na podstawie art. 1 § 3 u.k.d. skazał go na karę 4 miesięcy aresztu, której wykonanie zawiesił warunkowo na okres 3 lat, oraz na karę grzywny w wysokości 2.500 zł.Od tego wyroku założyli rewizję oskarżeni Kazimierz L. i Czesław B.Rewizja oskarżonego Kazimierza L. zarzuca rażącą surowość kary i wnosi o zmianę wyroku i wymierzenie kary łagodniejszej. W uzasadnieniu rewizja zarzuca, że Sąd Wojewódzki nie uwzględnił wszystkich okoliczności łagodzących, takich jak młody wiek, naiwność życiową i "zmniejszoną odporność charakteru w trudnych sytuacjach życiowych", szczere przyznanie się do winy oraz skruchę wyrażoną przez oskarżonego.Rewizja oskarżonego Czesława B. zarzuca obrazę art. 1 § 3 ustawy karnej dewizowej polegającą na skazaniu oskarżonego na podstawie tego przepisu, mimo że w świetle ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku brak jest w czynie oskarżonego znamion przestępstwa, gdyż posiadanie dewiz nie jest przestępstwem, działanie zaś oskarżonego sprowadziło się tylko do przyjęcia 25 dolarów w posiadanie (zastaw). Rewizja zarzuca obrazę art. 10 u.k.d., skoro bowiem czyn oskarżonego nie stanowi przestępstwa, to brak było podstaw do orzeczenia przepadku 25 dolarów USA zakwestionowanych u Czesława B. Również zarzuca rewizja obrazę art. 47 k.k. polegającą na tym, że Sąd niesłusznie skazał Czesława B. na dodatkową grzywnę w kwocie 2.500 zł, skoro oskarżony nie działał z chęci zysku. W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie wyroku w części dotyczącej oskarżonego Czesława B. i uniewinnienie go.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego Kazimierza L. jest słuszna.W rzeczy samej wzięcie pod uwagę okoliczności łagodzących, ocena charakteru oskarżonego, uwzględnienie faktu, że w chwili popełnienia czynu oskarżony miał lat 22 i że znajdował się pod niekorzystnym wpływem ludzi starszych, oskarżonych w danej sprawie, prowadzi do wniosku, że kara wymierzona mu za przestępstwo z art. 12 m.k.k. jest rażąco surowa. Upływ prawie czterech lat, w czasie których oskarżony sprawował się nienagannie, okazana skrucha i szczere przyznanie się do winy pozwalają przypuszczać, że oskarżony mimo niewykonania kary nowego przestępstwa nie popełni i że kara 2 lat więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat będzie karą dostateczną.Czyn oskarżonego Kazimierza L. opisany w punkcie I sentencji zaskarżonego wyroku stanowi obecnie występek z art. 45 u.k.s., zagrożony tylko karą grzywny. Zgodnie z art. 2 § 1 k.k. należało zastosować nową ustawę. Biorąc pod uwagę stan majątkowy oskarżonego, Sąd Najwyższy skazał go na karę grzywny w wysokości 2.500 złotych.Wniosek rewizji oskarżonego Czesława B., domagający się uniewinnienia oskarżonego, nie jest słuszny. Umowa zastawu bowiem na zagranicznych wartościach dewizowych należy do grupy umów, których celem jest przeniesienie posiadania rzeczy na wierzyciela, stanowi zatem czynność, o której mowa w art. 56 § 1 pkt 2 ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123), obecnie obowiązującej.Ponieważ czyn oskarżonego stanowi wykroczenie (art. 37 u.k.s.), a od jego popełnienia upłynęło już trzy lata, należało zgodnie z art. 43 § 2 u.k.s. postępowanie karne umorzyć, co też Sąd Najwyższy uczynił.