III K 462/54

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Marii T. osk. z art. 1 § 1 u.k.d. i art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 64), po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 24 marca 1954 r., na podstawie art. 375, 384 pkt 2 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej pozbawienia wolności w ten sposób, że wymierzył Marii T. jako karę łączną pozbawienia wolności trzy lata więzienia (…)Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Szczecinie wyrokiem z dnia 24 marca 1954 r. uznał Marię T. za winną tego, że bez zezwolenia dokonała obrotu wartościami dewizowymi w ten sposób, że przyjęła od Witolda M. około 5.000 dolarów, które następnie przekazała innym osobom w celach przemytniczych i za to na podstawie art. 1 § 1 ustawy karnej dewizowej z dn. 28.III.1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 134) skazał ją na trzy lata więzienia i 1.500 zł grzywny, oraz że nabyła w celach spekulacyjnych, a następnie przekazała Witoldowi M. w celu sprzedaży około 50 zegarków pochodzących z przemytu, przez co mogła się przyczynić do zakłócenia obrotu towarowego i za to, na podstawie art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym (Dz. U. Nr 16, poz. 64), skazał ją na dwa lata więzienia i 900 zł grzywny.Na podstawie art. 31 k.k. Sąd Wojewódzki wymierzył oskarżonej Marii T. łączną karę trzech lat i sześciu miesięcy więzienia i 1.500 zł grzywny.Rewizja Prokuratora zarzuca obrazę art. 1 § 2 ustawy karnej dewizowej i wnosi o uchylenie wyroku w zaskarżonej części, uznanie oskarżonej Marii T. za winną popełnienia przestępstwa z art. 1 § 2 ustawy karnej dewizowej z dn. 28.III.1952 r. i wymierzenie jej odpowiedniej kary w granicach art. 1 § 2 tejże ustawy. Rewizja stwierdza, między innymi, że oskarżona dokonała obrotu wartościami dewizowymi w krótkim, bo sześciomiesięcznym okresie czasu na sumę około 5.000 dolarów, i trudno przyjąć by suma ta stanowiła przypadek mniejszej wagi, że transakcje oskarżonej nie ograniczały się do małego kręgu osób i że zamiarem oskarżonej było dokonanie obrotu wartościami dewizowymi w szczególnie dużych rozmiarach, ponieważ za pieniądze uzyskane z obrotu dolarami oskarżona chciała kupić plac i wille i że razem z mężem zarobiła w ciągu jednego roku 6.000 dolarów.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Rewizja Prokuratora, zaprzeczając, by dokonany przez oskarżoną obrót wartościami dewizowymi stanowił przypadek małej wagi, nie wzięła pod uwagę że o przypadku małej wagi mówi art. 1 § 3 u.k.d., podczas gdy Sąd Wojewódzki zakwalifikował czyn oskarżonej z art. 1 § 1 u.k.d.Tak jak obrót wartościami dewizowymi w małej ilości nie jest wyłączną i konieczną cechą dla przypadku małej wagi (art. 1 § 3 u.k.d.), tak w konsekwencji dla przyjęcia kwalifikacji z art. 1 § 1 czy z art. 1 § 2 u.k.d. (abstrahując od przypadku alternatywnie wymienionego w art. 1 § 2 u.k.d., w którym sprawca z obrotu wartościami dewizowymi czyni stałe źródło dochodu) nie może decydować wyłącznie ilość wartości dewizowych. Toteż pojęcie "szczególnie dużych rozmiarów" obrotu wartościami dewizowymi nie pokrywa się z pojęciem "szczególnie dużych ilości" wartości dewizowych, będących przedmiotem obrotu.Przewód sądowy wykazał, że oskarżona stała się narzędziem w ręku swego męża, który sam rozwijając przestępną działalność walutową działalność tę narzucił również oskarżonej, która miała pośredniczyć między nim a odbiorcą zegarków i dostawcą dolarów Witoldem M. Nie można więc pominąć faktu, że rola oskarżonej była rolą podrzędną, a zarobki i zamiar kupna nieruchomości płynęły z działalności podejmowanej przez jej męża i bez udziału oskarżonej. Z tych względów kwalifikacja czynu oskarżonej z art. 1 § 1 u.k.d. nie budzi zastrzeżeń.Znaczna ilość dolarów, jakimi obracała oskarżona oraz fakt, że były one przeznaczone na wywóz za granicę, nie pozwalają uznać kary trzech lat więzienia wymierzonej oskarżonej za przestępstwo dewizowe, a zbliżonej do ustawowego minimum za rażąco surową.Jednakże okoliczności łagodzące przyjęte przez Sąd Wojewódzki, a w szczególności ciężki los dzieci oskarżonej, nakazywały w myśl zasad humanitaryzmu prawa socjalistycznego i wobec ścisłego związku zachodzącego między czynami oskarżonej zastosować do wymierzonej jej kary łącznej zasadę absorbcji.