I KR 6/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia C. Gajewski. Sędziowie: J. Cieślak (sprawozdawca), W. Ochman. Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Kępiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Witolda K., oskarżonego z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k., z powodu rewizji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 11 października 1983 r.:1) uznając, że oskarżony działał z zamiarem ewentualnym pozbawienia życia Mariana G. i że skutek śmiertelny nie nastąpił, gdyż pokrzywdzonemu została udzielona pomoc lekarska, zastosował na podstawie art. 57 § 2 i § 3 pkt 1 k.k. nadzwyczajne złagodzenie kary i wymierzył oskarżonemu za przypisane przestępstwo karę 5 lat pozbawienia wolności;2) uchylił orzeczenie o pozbawieniu oskarżonego praw publicznych;3) w pozostałych częściach wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 11 października 1983 r. Witold K. został skazany na podstawie art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 148 § 1 k.k. na karę 8 lat pozbawienia wolności za to, że w dniu 16 lutego 1983 r. w P., działając w bezpośrednim zamiarze pozbawienia życia Mariana G., uderzył go siekierą w głowę, powodując ranę rąbaną okolicy czołowej, złamania kości pokrywy czaszki w okolicy czołowej z wgłębieniem, które to obrażenia bezpośrednio zagrażały życiu, lecz zamierzonego celu nie osiągnął ze względu na natychmiastową pomoc lekarską.Na podstawie art. 40 § 2 k.k. została orzeczona wobec Witolda K. kara dodatkowa pozbawienia praw publicznych na okres 5 lat (...).Wyrok ten został zaskarżony przez obrońcę oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Sąd Najwyższy nie podzielił trafności wniosku rewizji o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniosek ten nie został w wywodach rewizji uzasadniony i brak podstaw do uznania, że zachodzi potrzeba ponowienia przewodu sądowego albo też uzupełnienia zakresu materiału dowodowego. Zebrany materiał pozwalał w pełni na przeprowadzenie kontroli rewizyjnej zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez Sąd Najwyższy. Poza poprzednio omówioną zmianą co do postaci przypisanego oskarżonemu zamiaru Sąd Najwyższy poczynił - w celu zachowania ścisłości w opisie czynu przypisanego oskarżonemu - ustalenie, że pokrzywdzonemu została udzielona natychmiastowa pomoc lekarska. Jak wynika z zebranych dowodów, pokrzywdzony zgłosił się do pogotowia ratunkowego w następnym dniu i został przewieziony karetką do szpitala. W tym stanie rzeczy nie można mówić o udzieleniu pokrzywdzonemu natychmiastowej pomocy lekarskiej, gdyż po upływie kilku czy kilkunastu godzin nie wchodzi w grę działanie określone jako natychmiastowe.Sąd Najwyższy uznał ponadto, że rewizja otworzyła drogę do dokonania zmian w wyroku w zakresie orzeczenia o karze bez zmiany kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu.W razie występowania sprzeczności między wyrokiem a jego uzasadnieniem decydujące znaczenie ma stanowisko sądu wyrażone w wyroku, gdyż ta część wyroku stanowi odzwierciedlenie rozstrzygnięcia sądu, które zostało ustalone i następnie ogłoszone w sposób przewidziany przez prawo.Sprzeczność między wyrokiem a jego uzasadnieniem może prowadzić do powstania sytuacji, w której zachodzi potrzeba uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Potrzeba taka może nie zdarzyć się w sytuacji - jak to jest w rozpatrywanej sprawie - gdy zebrany materiał sprawy pozwala w sposób jednoznaczny na rozstrzygnięcie, które ze sprzecznych stanowisk sądu pierwszej instancji - wyrażonych w wyroku i jego uzasadnieniu - zasługuje na uwzględnienie.W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że za słuszne należało uznać stanowisko Sądu Wojewódzkiego wyrażone w uzasadnieniu wyroku co do postaci zamiaru oskarżonego. Wymierzona oskarżonemu kara pozbawienia wolności została ukształtowana przy przyjęciu, że oskarżony działał "w bezpośrednim zamiarze". Ta postać zamiaru stanowi niewątpliwie okoliczność, mającą wpływ na zaostrzenie kary, wobec czego zmiana dokonana przez Sąd Najwyższy - zgodnie ze stanowiskiem rozpatrywanym przez sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - nie mogła pozostać bez wpływu na wymiar kary (...).