I KR 225/79

WyrokIzba Karna1979-12-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może zmienić kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonym, jeśli akt oskarżenia nie zarzucał przestępstwa w zbiegu z innym, a sąd pierwszej instancji pominął w opisie czynu znamiona przestępstwa pozostającego w zbiegu, przy braku rewizji na niekorzyść oskarżonego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie może zmienić wyroku sądu pierwszej instancji przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu, jeśli akt oskarżenia nie zarzucał przestępstwa w zbiegu z innym, a sąd pierwszej instancji pominął w opisie czynu znamiona przestępstwa pozostającego w zbiegu, przy braku rewizji na niekorzyść oskarżonego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 404 k.p.k., Sąd Najwyższy jest związany zakresem zaskarżenia.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Warszawie skazał Zbigniewa S. i innych oskarżonych za przywłaszczenie mienia społecznego (art. 201 k.k.). Oskarżeni, działając wspólnie, zabrali z magazynu Pewex bluzki i sukienki o znacznej wartości. W celu ukrycia kradzieży podpisali fikcyjny protokół stwierdzający rzekomy brak towaru. Sąd Najwyższy zauważył, że sąd pierwszej instancji pominął w opisie czynu znamiona poświadczenia nieprawdy (art. 266 § 4 k.k.), które pozostawały w zbiegu z czynem z art. 201 k.k. Jednakże, ponieważ akt oskarżenia nie zarzucał przestępstwa w zbiegu, a oskarżeni nie zostali o tym uprzedzeni, Sąd Najwyższy nie mógł zmienić kwalifikacji prawnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji, nie dokonując zmiany kwalifikacji prawnej czynu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Rybicki. Sędziowie: S. Fornalik (sprawozdawca), S. Kotowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Zbigniewa S. i innych, oskarżonych z art. 201 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 6 lutego 1979 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Warszawie po rozpoznaniu sprawy Zbigniewa S. i innych oskarżonych o to, że w dniu 27 czerwca 1978 r. w W., działając wspólnie i w porozumieniu, zabrali w celu przywłaszczenia bluzki, sukienki dżinsowe i inne artykuły o łącznej wartości 320.068 zł na szkodę Przedsiębiorstwa Eksportu Wewnętrznego "Pewex" w W., tj. o popełnienie czynu określonego w art. 201 k.k., wyrokiem z dnia 6 lutego 1979 r. uznał Zbigniewa S., Szczepana O., Tadeusza W., Zbigniewa B., Krzysztofa M. za winnych tego, że w dniu 27 czerwca 1978 r. w W., działając wspólnie i w porozumieniu, zabrali w celu przywłaszczenia 240 bluzek damskich z importu i 48 sukienek dżinsowych z importu - łącznej wartości 270.756 zł - na szkodę Przedsiębiorstwa Eksportu Wewnętrznego "Pewex" w W., a ponadto działając samodzielnie Tadeusz W. zabrał jeszcze 3 bluzki łącznej wartości 2070 zł, Szczepan O. zaś sukienkę wartości 1989,50 zł w ten sposób, że rozładowując wagon z tymi towarami na bocznicy kolejowej w celu przewiezienia towarów do magazynu "Pewexu" towar ten wywieźli do mieszkania Tadeusza W., a następnie dokonali podziału między siebie, i za czyn ten skazał każdego z nich z art. 201 k.k i na podstawie art. 201 k.k. w związku z art. 36 § 3 k.k., art. 40 § 1 pkt 3 i art. 46 § 1 pkt 2 k.k. wymierzył kary:1) Zbigniewowi S. - 7 lat pozbawienia wolności, 60.000 zł grzywny (...), pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, konfiskaty mienia w całości;2) Szczepanowi O. - 6 lat pozbawienia wolności, 60.000 zł grzywny (...), pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, konfiskaty mienia w całości;3) Tadeuszowi W. - 7 lat pozbawienia wolności, 60.000 zł grzywny (...), pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, konfiskaty mienia w całości;4) Zbigniewowi B. - 7 lat pozbawienia wolności, 80.000 zł grzywny (...), pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, konfiskaty mienia w całości;5) Krzysztofowi M. - 6 lat pozbawienia wolności, 30.000 zł grzywny (...), pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, konfiskaty mienia w całości;Na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. na rzecz Przedsiębiorstwa Eksportu Wewnętrznego "Pewex" w W. zasądził odszkodowanie pieniężne od Tadeusza W. w wysokości 246.636 zł z 8% od dnia 27 czerwca 1978 r.; uznał, że razem z nim solidarnie odpowiadają: Szczepan O. do wysokości 245.555,40 zł, Zbigniew S., Krzysztof M. i Zbigniew B. do wysokości 244.565,90 zł (...).Od powyższego wyroku wnieśli rewizje obrońcy oskarżonych (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przed przystąpieniem do rozważań związanych z treścią rewizji każdego z obrońców oskarżonych zauważyć należy, że Sąd Wojewódzki, przypisując oskarżonym przestępstwo polegające na zagarnięciu mienia, nie poczynił ustaleń i w konsekwencji tego pominął zupełnie w opisie tego czynu działanie oskarżonych polegające na poświadczeniu przez nich nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne (art. 266 § 4 k.k.).Oskarżeni bowiem, jak to wynika z materiału dowodowego, w celu ukrycia kradzieży utworzyli komisję - zgodnie zresztą z poleceniem świadka Tadeusza W. - i wszyscy podpisali fikcyjny protokół, stwierdzając w nim brak 4 kartonów z odzieżą i uszkodzenie niektórych. Takie postępowanie oskarżonych wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości na to, że wszyscy razem nie tylko ze sobą zgodnie współdziałali w zagarnięciu, ale również na to, że mieli całkowitą świadomość co do ilości i wartości zagarniętego towaru. Powyższa okoliczność - uwzględniając pozostałe wynikające w szczególności z wyjaśnień oskarżonych Zbigniewa S., Tadeusza W. i Krzysztofa M. - wskazuje także jednocześnie, że twierdzenia zawarte w wyjaśnieniach oskarżonych Szczepana O. i Zbigniewa B., jakoby nie brali udziału w zagarnięciu, są - jak to słusznie ocenił Sąd Wojewódzki - nieprawdziwe.Akt oskarżenia jednak nie zarzucał oskarżonym popełnienia przestępstwa pozostającego w zbiegu z innym, a na rozprawie głównej Sąd Wojewódzki - mimo istniejących niespornych dowodów w tym względzie - nie uprzedził ich o możliwości zakwalifikowania zarzucanego im przestępstwa (art. 201 k.k.) jako pozostającego w zbiegu z innym (art. 266 § 4 k.k.), w wyniku czego oskarżeni nie bronili się przed tak sformułowanym zarzutem, i wreszcie tak popełnione przestępstwo nie zostało oskarżonym przypisane.W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy akt oskarżenia nie zarzuca oskarżonym popełnienia przestępstwa zagarnięcia mienia społecznego (art. 201 k.k.) w zbiegu z innym (art. 266 § 4 k.k.), a następnie Sąd Wojewódzki przypisując im zagarnięcie mienia społecznego nie poczynił ustaleń faktycznych i pominął w opisie czynu znamiona przestępstwa pozostającego w zbiegu (art. 10 § 2 k.k.), Sąd Najwyższy nie może - jeżeli brak rewizji na niekorzyść oskarżonego - zmienić wyroku sądu pierwszej instancji przez poprawienie kwalifikacji prawnej w myśl art. 404 k.p.k. (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 201 KKart. 201 k.kart. 36 § 3 KKart. 40 § 1 pkt 3art. 46 § 1 pkt 2 KKart. 363 § 1 KPKart. 266 § 4 KKart. 10 § 2 KKart. 404 KPK§ 3§ 1 pkt 3§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.