I KZ 10/22

PostanowienieIzba Karna2022-02-16

Skład orzekający: Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na odmowę wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia kasacji od postanowienia o umorzeniu śledztwa jest dopuszczalne, mimo że kasacja w takiej sytuacji nie przysługuje?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na odmowę wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia kasacji nie przysługuje, gdy kasacja od danego orzeczenia jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Przepis art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. stanowi lex specialis wobec przepisów ogólnych dotyczących zażaleń na odmowę wyznaczenia pełnomocnika. W takiej sytuacji, nawet jeśli błędne pouczenie sugerowało dopuszczalność zażalenia, nie może ono wywołać skutków procesowych i powinno zostać pozostawione bez rozpoznania.
Stan faktyczny
G. L. złożyła zażalenie na zarządzenie Sądu Rejonowego odmawiające wyznaczenia jej pełnomocnika z urzędu do wniesienia kasacji od postanowienia o umorzeniu śledztwa. Sąd Rejonowy uznał, że kasacja w tej sytuacji nie przysługuje. G. L. odebrała zarządzenie z pouczeniem o możliwości wniesienia zażalenia. Zażalenie zostało przekazane do Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić zażalenie bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KZ 10/22 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 lutego 2022 r. w sprawie zażalenia wniesionego przez G. L., na zarządzenie sędziego Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt VIII Kp (…), odmawiające wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia kasacji od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt VIII Kp (…), utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora w przedmiocie umorzenia śledztwa, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 i art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. postanowił: pozostawić zażalenie bez rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono wyznaczenia G. L. pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia kasacji, powołując się na to, że w uwarunkowaniach procesowych niniejszej sprawy, dotyczącej umorzenia postępowania przygotowanego w fazie in rem kasacja nie przysługuje żadnemu z podmiotów, nawet określonym w art. 521 § 1 k.p.k. Jednocześnie zarządzono doręczenie G. L. odpisu powyższego zarządzenia z pouczeniem, że przysługuje od niego zażalenie do Sądu Okręgowego w P. za pośrednictwem Sądu Rejonowego w P. w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia (k. 126 akt II Kp (…)). Zarządzenie wraz z 2 pouczeniem odebrane zostało przez adresatkę w dniu 21 września 2021 r. (k. 132). W dniu 28 września 2021 r. złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie, w którym między innymi domagała się wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie oraz wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do dokonania tej czynności procesowej w jej imieniu (k. 130). Zażalenie to, wraz z aktami sprawy, przesłane zostało do Sądu Najwyższego z zastrzeżeniem, że omyłkowo przy przyjęciu zażalenia kierowano się przepisami art. 81 § 1a w zw. z art. 88 § 1 k.p.k., a nie art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. (k. 142). Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji środek odwoławczy nie przysługuje. Przepis powyższy stanowi lex specialis wobec przepisu przewidującego zażalenie na tożsamą decyzję w toku postępowania innego, aniżeli tzw. postępowanie okołokasacyjne (art. 81 § 1a, który uprawnia do wniesienia zażalenia na odmowę wyznaczenia obrońcy i pełnomocnika z urzędu – art. 88 k.p.k.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, analogicznie w sytuacji wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia sądu odwoławczego wydanego na skutek odwołania, kiedy taki środek nie przysługuje (art. 426 § 1 i 2 k.p.k.), złożenie zażalenia na jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 528 § 1 k.p.k. również nie wywołuje skutków procesowych, w szczególności nie obliguje do podejmowania jakiejkolwiek decyzji procesowej. Ograniczać się winno do wydania zarządzenia o charakterze administracyjno-porządkowym i załączeniu pisma do akt oraz poinformowania adresata, bądź zwrócenia adresatowi pisma (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia z dnia 20 lutego 2018 r., V KZ 1/18, LEX nr 2453052; z dnia 28 sierpnia 2020 r., II KZ 20/20, LEX nr 3225114). Wobec niedopuszczalności zażalenia, które zostało niezasadnie przyjęte (k. 133) i przekazane Sądowi Najwyższemu (k. 142), konieczne było, po myśli art. 430 § 1 k.p.k., pozostawienie go bez rozpoznania. Zachodziła bowiem jedna z okoliczności wymienionych w art. 429 § 1 k.p.k., a mianowicie to, że środek odwoławczy był niedopuszczalny z mocy ustawy. Sąd Najwyższy miał na uwadze również fakt, że skarżąca pozostawała w odmiennym przeświadczeniu, wszak została pouczona, że 3 takowe zażalenie przysługuje (k. 126). Mimo oczywistej wadliwości pouczenia, nie mogło to jednak skutkować przyznaniem uprawnienia, którego przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1999 r., V KZ 12/99, LEX nr 37415). Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono zatem jak w sentencji postanowienia. Na niniejsze postanowienie środek odwoławczy nie przysługuje (art. 430 § 2 k.p.k.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 430 § 1 KPKart. 429 § 1art. 528 § 1 pkt 2 KPKart. 521 § 1 KPKart. 81 § 1art. 88 § 1 KPKart. 88 KPKart. 426 § 1art. 528 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 430 § 2 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy