I KZ 172/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ochman (sprawozdawca). Sędziowie: J. Cieślak, S. Kotowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: I. Kanicka-Jeżowska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Waldemara S., skazanego z art. 210 § 1,. art. 201 i 208 k.k., po rozpoznaniu zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 3 sierpnia 1984 r. w kwestii orzeczenia kary łącznej po zastosowaniu amnestii oraz po odczytaniu i wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneWaldemar S. został skazany prawomocnym wyrokiem b. Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia 12 listopada 1980 r. za przestępstwa określone w:a) art. 11 § 1 w zw. z art. 201 i 208 k.k. na karę 5 lat pozbawienia wolności, 20.000 zł grzywny i kary dodatkowe,b) art. 201 i 210 § 1 k.k. na karę 8 lat pozbawienia wolności i 50.000 zł grzywny oraz kary dodatkowe,c) art. 208 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny, z orzeczeniem kary łącznej 8 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 50.000 zł grzywny oraz kar dodatkowych,Sąd Wojewódzki w W. postanowieniem z dnia 3 sierpnia 1984 r. na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192) darował skazanemu wymierzoną karę 2 lat pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 208 k.k. i wymierzył mu nową karę łączną 8 lat pozbawienia wolności.Postanowienie to zaskarżył skazany Waldemar S. w zakresie orzeczonej kary łącznej, wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy i wymierzenie mu niższej kary łącznej pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Kwestia o charakterze procesowym, o podstawowym znaczeniu w sprawie niniejszej - to dopuszczalność zaskarżenia, zwłaszcza przez oskarżonego, wobec którego zastosowano amnestię i wymierzono nową karę łączną, postanowienia o zastosowaniu amnestii i wymierzeniu nowej kary łącznej.Dopuszczalność i zakres zaskarżenia orzeczeń w kwestii amnestii określają przepisy ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. Przede wszystkim więc art. 11 ust. 2 tej ustawy stanowi, że od orzeczenia o zastosowaniu amnestii środek odwoławczy przysługuje tylko prokuratorowi. W związku z tym jest rzeczą oczywistą, że orzeczenie o zastosowaniu amnestii nie podlega zaskarżeniu przez osobę, wobec której przepisy ustawy o amnestii zostały zastosowane.Jest to jednak tylko część zagadnienia w zakresie stosowania amnestii, gdyż uregulowanie to odnosi się tylko do zaskarżalności orzeczeń "o zastosowaniu amnestii", natomiast nie normuje kwestii zaskarżalności orzeczeń w części dotyczącej wymierzonej nowej kary łącznej po zastosowaniu amnestii (art. 8 ust. 2).W związku z praktyką przyjętą w orzecznictwie sądowym, że jeżeli po zastosowaniu amnestii - na posiedzeniu - powstanie potrzeba orzeczenia nowej kary łącznej, to wymierzenie takiej kary może nastąpić w tym samym postanowieniu, w którym zastosowano amnestię (o czym była już mowa), należy dodać, iż postanowienie takie składa się jakoby z dwóch części: orzeczenia o zastosowaniu amnestii i orzeczenia o wymiarze kary łącznej.Jeżeli więc z mocy powołanej ustawy o amnestii osoba, wobec której zastosowano amnestię, nie jest uprawniona do zaskarżenia postanowienia w zakresie zastosowania wobec niej amnestii, to przepisy tej ustawy nie wyłączają możliwości zaskarżenia przez tę osobę tej części postanowienia, która dotyczy orzeczonej nowej kary łącznej.Należy bowiem podnieść, że orzeczenie nowej kary łącznej następuje "po zastosowaniu amnestii", o czym stanowi zresztą wyraźnie art. 8 ust. 2 tej ustawy. Nie byłoby więc sprzeczne z powołaną ustawą o amnestii orzeczenie nowej kary łącznej w odrębnym orzeczeniu, podjętym po zastosowaniu amnestii, i w tej sytuacji kwestia zaskarżalności takiego orzeczenia byłaby rozważana w kontekście innych przepisów oraz trybu postępowania.Jest rzeczą zrozumiałą, że w celu uproszczenia postępowania w zakresie stosowania amnestii i orzekania nowej kary łącznej, orzeczonej uprzednio w jednym wyroku, w orzecznictwie wytworzyła się praktyka wymierzenia nowej kary łącznej w tym samym postanowieniu, w którym zastosowano amnestię.Z tego powodu nie mogą jednak wynikać dla osoby, wobec której po zastosowaniu amnestii wymierzono nową karę łączną, ujemne konsekwencje w postaci braku możliwości zaskarżenia postanowienia w zakresie orzeczenia kary łącznej.Wykładnia logiczna art. 8 ust. 2 w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 13 powołanej ustawy o amnestii prowadzi do wniosku, że osobie, w stosunku do której zastosowano amnestię, nie przysługuje środek odwoławczy od orzeczenia o zastosowaniu amnestii, natomiast środek taki przysługuje tej osobie od orzeczenia lub jego części w zakresie wymiaru kary łącznej (arg. z treści art. 11 ust. 2 ustawy).Reasumując - należy wyrazić pogląd, że jeżeli po zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192) zajdzie potrzeba orzeczenia nowej kary łącznej, to od orzeczenia w zakresie tej kary przysługuje środek odwoławczy także oskarżonemu, wobec którego po zastosowaniu amnestii wymierzono nową karę łączną. Pogląd przeciwny nie byłby zgodny z zasadą, że orzekanie o karze łącznej po zastosowaniu amnestii następuje na zasadach ogólnych i zgodnie z przepisami obowiązującymi w postępowaniu przed organem (sądem), który je prowadzi (art. 13). Przepisy ustawy o amnestii, jak to już podniesiono, nie wyłączają możliwości zaskarżenia orzeczenia w zakresie kary łącznej także przez osobę, wobec której sąd zastosował amnestię i wymierzył nową karę łączną. Przedstawione zagadnienie bowiem ma istotne znaczenie, zwłaszcza w wypadku zastosowania amnestii w drodze postanowienia wydanego na posiedzeniu i orzekania o karze łącznej w tym trybie postępowania oraz w tym samym postanowieniu (...).