I KZ 479/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa (sprawozdawca). Sędziowie: K. Czajkowski, M. Bogusławski. Prokurator: J. Rother.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka W. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu zażalenia oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 16 lipca 1960 r. w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia o naprawienie szkody przysługujące Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Robót Drogowych w S. od oskarżonego w kwocie 20.064 zł przez zajęcie jego ruchomości, po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Generalnej Prokuratury, postanowił zażalenie powyższe pozostawić bez uwzględnienia.Uzasadnienie faktyczneW toku prowadzonego śledztwa w sprawie Henryka K. i innych, podejrzanych z art. 286 § 1 k.k., Prokurator Wojewódzki w Szczecinie postanowieniem z dnia 20 kwietnia 1960 r. wydanym w trybie art. 3 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) zabezpieczył roszczenie o naprawienie szkody przysługujące Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Robót Drogowych w S. w stosunku do jednego z oskarżonych w tej sprawie, Henryka W., przez zajęcie ruchomości wartości 20.064 zł.W dniu 2 czerwca 1960 r. Prokurator Wojewódzki w Szczecinie wniósł w omawianej sprawie akt oskarżenia do Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie, zarzucając między innymi oskarżonemu Henrykowi W. popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. przez to, że w 1957 r. w S. jako główny księgowy Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Robót Drogowych, zatwierdzając do wypłaty rachunki wozaków, nie dopełnił obowiązku potrącenia z rachunków sumy 20.064 zł 95 gr z tytułu podatku i refakcji, narażając w ten sposób Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Robót Drogowych na straty.Na wymienione wyżej postanowienie Prokuratora Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 1960 r. oskarżony Henryk W., już po wpłynięciu aktu oskarżenia do Sądu, wniósł zażalenie adresowane do Generalnej Prokuratury.Sąd Wojewódzki w Szczecinie rozpoznał to zażalenie i postanowieniem z dnia 16 lipca 1960 r. nie przychylił się do niego, przedstawiając następnie sprawę Sądowi Najwyższemu z powołaniem się na przepis art. 356 § 1 k.p.k.Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 1 października 1960 r., traktując powyższe postanowienie Sądu Wojewódzkiego jako rozstrzygnięcie wniosku oskarżonego o uchylenie zabezpieczenia roszczeń odszkodowawczych, zlecił Sądowi Wojewódzkiemu doręczenie oskarżonemu odpisu tegoż postanowienia z pouczeniem o przysługującym mu prawie wniesienia zażalenia.Sąd Wojewódzki w Szczecinie wykonał zlecenie Sądu Najwyższego, doręczając oskarżonemu Henrykowi W. odpis swego postanowienia z dnia 16 lipca 1960 r. Postanowienie to oskarżony Henryk W. zaskarżył zażaleniem, domagając się uchylenia postanowienia zabezpieczającego wydanego przez Prokuraturę Wojewódzką w Szczecinie w dniu 20 kwietnia 1960 r.Żalący się zarzuca:1)bezzasadność stawianego mu zarzutu z art. 286 § 1 k.k., stanowiącego podstawę do wydania postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia,2)brak szkody z powodu pokrycia przez wozaków różnicy powstałej wskutek wadliwego zastosowania niższej stawki podatku,3)niedopuszczalność egzekucji na przedmiotach zajętych u oskarżonego, gdyż przedmioty te są własnością jego żony,4)błędne zastosowanie przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r., mimo że ustawa ta w chwili popełnienia zarzucanego oskarżonemu czynu jeszcze nie obowiązywała.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny.1.Zarzucona przez oskarżonego niesłuszność zarzutu aktu oskarżenia nie może być rozstrzygnięta przed przeprowadzeniem przewodu sądowego.2.Z dołączonego do pierwszego zażalenia zaświadczenia Wydziału Finansowego Prezydium MRN w Szczecinie z dnia 15 czerwca 1960 r. o niezaleganiu z podatkiem za rok 1957 przez wozaków Ł., G., S., G. i S. nie wynika, by wyrównano szkodę powstałą wskutek niepotrącenia im podatku według właściwej skali, gdyż nie stwierdzono nawet, czy obciążono ich powstałą stąd zaległością. Okoliczności te wyjaśni przewód sądowy.Szkoda z powyższego tytułu wynosi jedynie 2.468 zł 16 gr. Co do dalszej szkody z tytułu niepotrącenia wozakom refakcji wynoszącej 17.596 zł zażalenie nie twierdzi, by tę szkodę wyrównano.3.Przepis art. 3 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. o wzmożeniu ochrony mienia społecznego przed szkodami wynikającymi z przestępstwa (Dz. U. Nr 4, poz. 11) ma charakter proceduralny i jako taki - wobec braku odmiennych postanowień tejże ustawy - może być stosowany od dnia jej wejścia w życie, bez względu na to, w jakim czasie został popełniony czyn przestępny będący podstawą do wydania postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia roszczeń o naprawienie szkody czynem tym wyrządzonej mieniu społecznemu.4.Na zasadzie przepisu art. 6 ustawy z 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) istnieje domniemanie, że rzeczy będące we władaniu małżonka oskarżonego o przestępstwo na szkodę mienia społecznego należą do oskarżonego. Domniemanie to może być obalone jedynie w drodze powództwa przeciwko Skarbowi Państwa albo przeciwko państwowej lub społecznej osobie prawnej.Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji.