II K 374/53

WyrokIzba Karna1953-07-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy amnestia przewidziana w ustawie z dnia 22 listopada 1952 r. może być zastosowana do współsprawcy przestępstwa przywłaszczenia mienia społecznego, jeśli łączna wartość przywłaszczonego mienia przekracza 20.000 zł, mimo że indywidualna część przypadająca na tego współsprawcę jest niższa od tej kwoty?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że amnestia przewidziana w art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 listopada 1952 r. nie może być zastosowana do współsprawcy przestępstwa przywłaszczenia mienia społecznego, jeśli łączna wartość przywłaszczonego mienia przez wszystkich współsprawców przekracza 20.000 zł. Nie decyduje o tym indywidualna kwota przywłaszczona przez danego sprawcę, lecz ogólna wartość mienia zagarniętego w wyniku wspólnego działania.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy skazał Henryka K. za przywłaszczenie 9.489 zł, będącego częścią większej sumy 25.581 zł przywłaszczonej wspólnie z Jadwigą K. Następnie Sąd Powiatowy zastosował wobec Henryka K. ustawę o amnestii, łagodząc mu karę. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego w Oleśnicy z dnia 5 grudnia 1952 r.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka K., osk. z art. 286 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Generalnego Prokuratora rewizji od postanowienia Sądu Powiatowego w Oleśnicy z dnia 5.XII.1952 r., na podstawie art. 394-396, 400, 385 pkt 2, art. 388 k.p.k. uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Oleśnicy wyrokiem z dnia 29 lipca 1952 r. uznał winnymi Henryka K., referenta finansowego Prezydium GRN w S. oraz Jadwigę K., referenta podatkowego Prezydium GRN tego, że działając wspólnie, przywłaszczyli sobie łącznie sumę 25.581 zł, pobraną tytułem podatku gruntowego, z czego oskarżony K. przywłaszczył sumę 9.489 zł, a pozostałą sumę przywłaszczyła oskarżona K.Sąd Powiatowy, na podstawie art. 286 § 2 k.k., skazał oskarżonego K. za przypisany mu czyn na karę 2 lat i 6 miesięcy więzienia.W dniu 5.XII.1952 r. Sąd Powiatowy w Oleśnicy zastosował do oskarżonego K. przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dn. 22.XI.1952 r. o amnestii, łagodząc mu orzeczoną karę o połowę.Postanowienie to zostało zaskarżone rewizją nadzwyczajną Prokuratora Generalnego PRL. Rewizja zarzuca, iż postanowienie to obraża przepis art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy z dn. 22.XI.1952 r. o amnestii i wnosi o jego uchylenie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy o amnestii stanowi, że nie stosuje się amnestii do przestępstw popełnionych: z chęci zysku na szkodę gospodarki narodowej polegających na zaborze lub przywłaszczeniu własności społecznej o wartości przekraczającej sumę 20.000 zł. Skoro zatem oskarżony wyrokiem Sądu Powiatowego w Oleśnicy z dnia 24 lipca 1952 r. został uznany winnym udziału w przestępstwie polegającym na zaborze na szkodę gospodarki uspołecznionej sumy przekraczającej 20.000 zł, nie może on korzystać z dobrodziejstwa ustawy o amnestii z dn. 22.XI.1952 r.O zastosowaniu przepisów ustawy o amnestii z dn. 22.XI.1952 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 309), zgodnie z wyraźnym brzmieniem przepisu, nie decyduje bowiem wysokość kwoty, którą oskarżony dokonując przestępstwa wespół z innymi osobami zagarnął dla siebie, ale ogólna wartość mienia zagarniętego przez współuczestników w wyniku dokonanego przestępstwa.Skoro zaś, jak wynika z sentencji i uzasadnienia wyroku Sądu Powiatowego, oskarżony Henryk K. wraz z współoskarżoną Jadwigą K., działając w porozumieniu, przywłaszczył sumę 25.000 zł, skoro dalej z uzasadnienia wyroku Sądu Wojewódzkiego wynika, że przywłaszczenie całej sumy było objęte wspólnym zamiarem obojga oskarżonych, przy czym inicjatorem przestępstwa był właśnie oskarżony Henryk K., bez działania którego przestępstwo to nie mogło być dokonane, jasne jest, że oskarżony Henryk K. jest współsprawcą w przywłaszczeniu sumy 25.581 zł, a nie sumy 9.489 zł.Z tych względów orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 2 KKart. 394art. 388 KPKart. 4 ust. 2art. 9 ust. 2§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.