II K 335/53

WyrokIzba Karna1953-11-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustawa amnestyjna z dnia 22 listopada 1952 r. wyłącza spod dobrodziejstwa amnestii przypadki faktycznego, bezprawnego zawładnięcia mienia społecznego o wartości przekraczającej 20.000 zł, niezależnie od sposobu działania sprawcy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ustawa amnestyjna z dnia 22 listopada 1952 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 309), w art. 9 ust. 2 pkt 2, nie wyłączyła spod jej dobrodziejstwa jedynie typowego "zaboru" lub "przywłaszczenia" w znaczeniu kodeksowym. Obejmuje ona również wszelkie przypadki faktycznego, bezprawnego zawładnięcia lub zagarnięcia mienia społecznego o wartości przekraczającej 20.000 zł, niezależnie od stosowanej przez sprawcę metody działania, takiej jak fałszowanie dokumentów, nadużycie władzy czy oszustwo.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Łodzi skazał Józefa N., Mieczysława P., Józefa B. i Ignacego S. za przywłaszczenie mienia społecznego na szkodę PZGS-u, m.in. poprzez sporządzanie fikcyjnych list płac i inkasowanie nienależnych kwot. Oskarżeni N. i P. przywłaszczyli około 25.000 zł, a P. dodatkowo 837,47 zł. Oskarżony B. poświadczył nieprawdę w dokumentach dotyczących wagonów, co ułatwiło przestępstwa N. i P. Sąd orzekł kary więzienia, a następnie Sąd Najwyższy rozpoznał rewizje.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej w stosunku do oskarżonych Józefa N., Mieczysława P. i Ignacego S., zmienił tenże wyrok w części dotyczącej kar wymierzonych wymienionym oskarżonym, oraz utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego Józefa B.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa N., Mieczysława P., Józefa B. i Ignacego S. oskarżonych z art. 286 § 1 i 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora i oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 25 lutego 1953 r., na podstawie art. 383 pkt 2 i 3, art. 384 pkt 2, art. 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wymiaru kary łącznej w stosunku do oskarżonych Józefa N. i Mieczysława P. i Ignacego S., zmienił tenże wyrok w części dotyczącej kar wymierzonych wymienionym oskarżonym, oraz utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego B.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem zostali uznani winnymi: oskarżony Józef N. i oskarżony Mieczysław P. tego, że oskarżony Józef N. jako kierownik zaopatrzenia, oskarżony Mieczysław P. jako starszy referent sekcji artykułów masowych miejscowego PZGS-u, sporządzając i poświadczając niezgodne z rzeczywistością lub fikcyjne listy płacy dla robotników akordowych, zatrudnionych przy pracach ładunkowych i inkasując dla siebie i wymienionych robotników, na podstawie tych list nienależne z tego tytułu kwoty, przywłaszczyli sobie w ten sposób sumę około 25.000 zł. Nadto oskarżony Józef N. i oskarżony Ignacy S. uznani zostali za winnych tego, że Józef N. jako kierownik zaopatrzenia, Ignacy S. zaś jako spedytor kolejowy miejscowego PZGS-u, działając wspólnie, dokonali szeregu przywłaszczeń na szkodę wyżej wymienionej instytucji. Sąd wymierzył oskarżonemu N. jako karę łączną karę 5 lat więzienia, oskarżonemu S. karę łączną 2 lat więzienia. Tymże wyrokiem oskarżony P. został ponadto uznany winnym tego, że jako starszy referent sekcji artykułów masowych miejscowego PZGS-u, przywłaszczył sobie sumę 837 zł 47 gr, otrzymaną ze Zrzeszenia Prywatnych Właścicieli Nieruchomości w K. Jako karę łączną Sąd wymierzył oskarżonemu P. karę 4 lat więzienia. Oskarżony Józef B. uznany został za winnego tego, że jako magazynier miejscowego PZGS-u poświadczył nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, mianowicie sporządzał wykazy zawierające fikcyjne numery wagonów, które nie były ani załadowane, ani wyładowane, które to wykazy posłużyły następnie oskarżonym Józefowi N. i Mieczysławowi P., jako podkładki dla ich przestępnych manipulacji. Sąd wymierzył oskarżonemu B. karę 1 roku więzienia.Od wyroku tego założył rewizję Prokurator oraz oskarżeni Józef N., Mieczysław P. i Ignacy S.Podniesiony przez obrońcę w ustnym wywodzie rewizyjnym argument, że wyłączenia z art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy amnestyjnej z dn. 22.XI.1952 r. dotyczą tylko "zaboru" lub "przywłaszczenia" sensu stricto i dlatego wyłączenia tego w niniejszej sprawie zastosować nie było można, jest oczywiście bezzasadny. Ustawa o amnestii z dn. 22.XI.1952 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 309), która w art. 9 ust. 2 pkt 2 zawiera słowa "zabór" i "przywłaszczenie" nie wyłączyła spod dobrodziejstwa amnestii jedynie przypadku typowego "zaboru" lub "przywłaszczenia" (mienia społecznego w wysokości przekraczającej 20.000 zł) w znaczeniu kodeksowym tych słów (art. 257, 262 k.k.), lecz również wszelkiego rodzaju przypadki faktycznego, bezprawnego zawładnięcia czy zagarnięcia mienia społecznego, o wartości przewyższającej 20.000 zł, niezależnie od tego, jakim karalnym sposobem działania (fałszowanie dokumentów, nadużycie władzy, oszustwo itp.) sprawca się posługiwał.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1art. 383 pkt 2art. 384 pkt 2art. 388 § 1 KPKart. 9 ust. 2art. 257§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.