I K 1274/52
WyrokIzba Karna1952-12-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy ustawa amnestyjna została wydana po orzeczeniu sądu pierwszej instancji, a przed rozpoznaniem sprawy przez sąd drugiej instancji, należy zastosować nowszą ustawę, jeśli jest ona względniejsza dla sprawcy, mimo że poprzednia ustawa amnestyjna została już zastosowana do złagodzenia kary?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w myśl przepisów Kodeksu Karnego dotyczących stosowania ustaw (art. 2 i 92 k.k.), należy zastosować ustawę obowiązującą w chwili sądzenia sprawy w drugiej instancji, o ile nowa ustawa nie jest mniej korzystna dla sprawcy. Nawet jeśli kara została już złagodzona na mocy poprzedniej ustawy amnestyjnej, nowszą ustawę należy zastosować, jeśli jest ona względniejsza, ponieważ przepis ograniczający ponowne łagodzenie kar dotyczy spraw już prawomocnie osądzonych, a nie spraw będących w toku postępowania.Stan faktyczny
Marian W. został skazany przez Sąd Wojewódzki w Łodzi na karę dożywotniego więzienia z art. 225 k.k. za zabójstwo dwóch osób. Kara ta została następnie złagodzona na mocy ustawy o amnestii z 1947 r. do 15 lat więzienia. Oskarżony wniósł rewizję, domagając się obniżenia kary. W międzyczasie weszła w życie nowa ustawa amnestyjna z 1952 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, ale na mocy ustawy amnestyjnej z 1952 r. złagodził karę więzienia dożywotniego na karę 12 lat więzienia.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes K. Bzowski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Zembaty, Z. Kapitaniak. Prokurator: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariana W. osk. z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 26 września 1952 r., na podstawie art. 375, 388 § 2 k.p.k., art. 2 k.k., art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o amnestii z dn. 22.XI.1952 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 309) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, łagodząc na mocy amnestii karę więzienia dożywotniego na karę więzienia 12 lat.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 26 września 1952 r. Marian W. został skazany z art. 225 k.k. na karę dożywotniego więzienia za to, że wystrzałami z karabinu zabił umyślnie najpierw Stanisława G., a następnie Andrzeja G. Kara powyższa została przez Sąd Wojewódzki złagodzona na mocy ustawy o amnestii z dn. 22.II.1947 r. do 15 lat więzienia.Rewizja oskarżonego wnosi o zmianę tego wyroku przez obniżenie kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Okoliczności podniesione przez rewizję, zresztą już częściowo uwzględnione przez Sąd, nie uzasadniają wniosku, iż kara wymierzona oskarżonemu jest rażąco niewspółmierna, jeśli się uwzględni okoliczności obciążające oskarżonego, podniesione również przez Sąd w uzasadnieniu wyroku, a w szczególności sposób i okoliczności dokonanej zbrodni. Okolicznościami tymi są: rzucenie granatu do mieszkania Stanisława G. przed zastrzeleniem go, kopanie nogami w głowę Andrzeja G. po daniu do niego 3-ch strzałów, terroryzowanie ludzi dalszymi strzałami, wysoce kłamliwe zachowanie się oskarżonego w sądzie. Okoliczności te wskazują na bardzo wysoki stopień nasilenia złej woli oskarżonego, co w zupełności, przy uwzględnieniu stopnia wielkiej szkodliwości społecznej czynu oskarżonego, uzasadnia surowy wymiar kary.Przechodząc do kwestii, którą ustawę amnestyjną należy zastosować do czynu oskarżonego, czy ustawę z dn. 22.II.1947 r. czy też ustawę z dn. 22.XI.1952 r. wydaną po osądzeniu tej sprawy przez Sąd Wojewódzki i obowiązującą w chwili sądzenia tej sprawy w drugiej instancji, Sąd Najwyższy doszedł do następującego wniosku: W myśl art. 2 i 92 k.k. należy zastosować ustawę obowiązującą w chwili sądzenia sprawy w II-ej instancji, o ile ustawa dawna nie jest względniejsza dla sprawcy.Ustawa z dn. 22.XI.1952 r. w konkretnym przypadku jest względniejsza dla sprawcy. Wprawdzie przepis art. 9 ust. 3 tejże ustawy głosi, że nie podlegają darowaniu lub złagodzeniu kary, które uległy złagodzeniu na podstawie przepisów dekretu z dn. 2.VIII.1945 r. o amnestii lub ustawy z dn. 22.II.1947 r. o amnestii, lecz przepis ten dotyczy spraw już prawomocnie osądzonych, a nie spraw będących w toku ich sądzenia. Przepis ten ma na celu zapobieżenie stosowaniu powtórnego łagodzenia lub darowania kar już złagodzonych na mocy poprzednich amnestii. Nie można mówić, że kara uległa złagodzeniu wtedy, gdy postępowanie jeszcze się toczy i nie zapadło orzeczenie prawomocne co do złagodzenia kary.Z tych względów orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III K 377/53 1953-06-29Czy kara łączna, która została złagodzona na podstawie ustawy o amnestii z 1947 r., podlega dalszemu darowaniu lub złagodzeniu na podstawie ustawy o amnestii z 1952 r., jeśli poszczególne przestępstwa zostały osądzone w…
- IV KR 35/71 1971-11-15Czy Sąd Najwyższy powinien zmienić kwalifikację prawną czynów przypisanych oskarżonym, uwzględniając przepisy ustawy o amnestii oraz zasady stosowania przepisów przejściowych między kodeksami karnymi?
- VI KZP 5/72 1972-06-14Czy do czynu popełnionego przed dniem 15 lipca 1969 r., który według kodeksu karnego z 1932 r. był przestępstwem nieabolicyjnym, a pod rządem ustawy nowej z 1969 r. stał się przestępstwem abolicyjnym, ma zastosowanie prz…
- II KRn 484/53 1953-07-21Czy w przypadku zbiegu przestępstw, do których zastosowano amnestię, należy najpierw zastosować amnestię do poszczególnych kar, a następnie orzec nową karę łączną, czy też zastosować amnestię bezpośrednio do kary łącznej…
- VI KO 44/64 1965-04-02Czy o zastosowaniu postanowień art. 1 dekretu o amnestii z 1964 r. decyduje kara, jaką czyn zagrożony był w chwili jego popełnienia, czy też kara, jaką zagrożony jest obecnie?
Powołane przepisy
art. 225 § 1 KKart. 375art. 2 KKart. 4 ust. 1art. 225 KKart. 2art. 9 ust. 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.