II KK 352/24

II KK 352/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Waldemar Płóciennik SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) Protokolant Agnieszka Niewiadomska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Dariusza Kuberskiego, w sprawie M. J., skazanego za czyn z art. 263 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r., kasacji obrońców skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt VIII AKa 34/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 15 października 2021 r., sygn. akt V K 221/12, 1. na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; 2. zarządza zwrot M. J. uiszczonej opłaty od kasacji w kwocie 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych. [J.J.] II KK 352/24 2 Waldemar Płóciennik Włodzimierz Wróbel Małgorzata Wąsek-Wiaderek UZASADNIENIE Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2021 r., V K 221/12, uznał M. J. za winnego czynu z art. 263 § 2 k.k., za który wymierzył mu karę 5 lat pozbawienia wolności, czynu z art. 171 § 1 k.k., za który wymierzył mu karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz czynu z art. 299 § 1 i 6 k.k., za który wymierzył mu karę 6 lat pozbawienia wolności i karę 2000 stawek dziennych grzywny, po 2000 zł każda stawka. Sąd Okręgowy połączył kary jednostkowe pozbawienia wolności, wymierzając oskarżonemu jako karę łączną 9 lat pozbawienia wolności. Wyrok zawierał ponadto rozstrzygnięcia w przedmiocie przepadku przedmiotów i kosztów procesu. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zainicjowanego apelacjami obrońcy na korzyść oskarżonego i prokuratora na niekorzyść oskarżonego, Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2024 r., VIII AKa 34/23, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie o karze łącznej, zmodyfikował opis czynu kwalifikowanego pierwotnie z art. 299 § 1 i 6 k.k. i z kwalifikacji prawnej wyeliminował art. 299 § 6 k.k., karę za ten czyn obniżył do 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzekł nową karę łączną 8 lat pozbawienia wolności, zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, orzekł także o kosztach za postępowanie odwoławcze. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego. Zaskarżył go w części, w zakresie punktu III (utrzymanie w mocy) i IV (koszty za postępowanie odwoławcze) tego wyroku, podnosząc szereg szczegółowych zarzutów rażącego naruszenia prawa procesowego i materialnego, opisanych na stronach od 1 do 13 kasacji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w zakresie, w którym utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego dla Warszawy-Pragi w Warszawie i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. II KK 352/24 3 W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Replikę na tę odpowiedź przedłożył obrońca skazanego, podtrzymując zarzuty i wnioski zawarte w kasacji. W toku postępowania kasacyjnego do akt sprawy wpłynęło pismo obrońcy skazanego sygnalizujące zaistnienie w tej sprawie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w składzie, w którym wszyscy sędziowie zostali powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS). W uzasadnieniu tego pisma obrońca wskazał na okoliczności dotyczące SSA X. Y. i SSA X.1 Y.1, świadczące o tym, że sąd z ich udziałem nie był należycie obsadzony (pismo obrońcy z dnia 22 sierpnia 2024 r. – k. 37 akt SN). W toku rozprawy kasacyjnej (przewód kasacyjny został ograniczony do kwestii zaistnienia w sprawie bezwzględnej podstawy odwoławczej) prokurator i obrońca skazanego zgodnie wnieśli o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego ze względu na zaistnienie w sprawie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się skuteczna o tyle, że doprowadziła – poza zarzutami kasacji, w związku z sygnalizacją zawartą w piśmie z dnia 22 sierpnia 2024 r. – do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu odwoławczego z uwagi na zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w całości, chociaż kasacją zaskarżono ten wyrok w zakresie, w jakim utrzymano nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach. Uchylenie wyroku w całości było konieczne ze względu na treści art. 536 k.p.k. Natomiast rozpoznając sprawę ponownie Sąd Apelacyjny będzie miał na względzie, że z uwagi na kierunek kasacji (na korzyść) nie może pogorszyć sytuacji prawnej oskarżonego M. J. w stosunku do tej, jaką ukształtowano uchylonym wyrokiem. Nienależyta obsada sądu wynikała z orzekania przez Sąd Apelacyjny w Warszawie z udziałem sędziów wskazanych w piśmie obrońcy, tj.: SSA X.1 Y.1, SSA II KK 352/24 4 X. Y., a także SSA X.2 Y.2, powołanych na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy nowelizującej KRS. Dlatego też, w oparciu o art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., pisemne uzasadnienie wyroku zostanie ograniczone do wskazania powodów stwierdzenia okoliczności wskazanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Odnoszenie się do zarzutów kasacyjnych jest w tych okolicznościach bezprzedmiotowe. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Sąd Najwyższy jest związany uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7). Wykładnia prawa zawarta w tej uchwale jest nadal obowiązująca i w myśl art. 87 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym (tj.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1093 ze zm.) Sąd Najwyższy pozostaje nią związany jako zasadą prawną. Sąd Najwyższy konsekwentnie staje na trafnym stanowisku, że nic w tym względzie nie zmienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61 (tak: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2022 r., I KO 79/21 i I KO 80/21; por. także m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2023 r., IV KZ 59/21; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2023 r., II KK 489/21; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2023 r., II KK 74/22). W uchwale trzech Izb Sąd Najwyższy orzekł, że: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.” W uzasadnieniu opisywanej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje automatycznie, iż sąd powszechny z udziałem sędziego powołanego w takiej procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. II KK 352/24 5 Pogląd zawarty w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego został następnie potwierdzony w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Istotne jest również stanowisko Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Reczkowicz p. Polsce. ETPCz wskazał w nim na negatywny wpływ nowelizacji ustawy o KRS na prawo stron do „sądu ustanowionego ustawą”, stwierdzając: „na mocy ustawy nowelizującej z 2017 r., która pozbawiła gremia sędziowskie prawa do powoływania i wyboru sędziów zasiadających w KRS – prawa przyznanego im przez dotychczasowe ustawodawstwo i mającego oparcie w standardach międzynarodowych – władza ustawodawcza i wykonawcza uzyskały decydujący wpływ na skład KRS […]. Ustawa praktycznie usunęła nie tylko dotychczasowy system przedstawicielski, ale także gwarancje niezależności sądownictwa w tym zakresie. W rezultacie umożliwiło to władzy wykonawczej i ustawodawczej bezpośrednią lub pośrednią ingerencję w procedurę powoływania sędziów, z której możliwości te władze skorzystały – o czym świadczą chociażby okoliczności towarzyszące zatwierdzaniu kandydatów na sędziów do KRS […] (pkt 274 wyroku z dnia 22 lipca 2021 r., skarga 43447/19). W późniejszym wyroku Wielkiej Izby z dnia 15 marca 2022 r. w sprawie Grzęda p. Polsce (skarga nr 43572/18) ETPCz przyjął, że „[…] cały ciąg wydarzeń w Polsce […] wyraźnie wskazuje na to, że kolejne reformy sądownictwa miały na celu osłabienie niezawisłości sędziowskiej, począwszy od poważnych nieprawidłowości w wyborze sędziów Trybunału Konstytucyjnego w grudniu 2015 r., poprzez przebudowę KRS i utworzenie nowych izb w Sądzie Najwyższym, po rozszerzenie kontroli Ministra Sprawiedliwości nad sądami i zwiększenie jego roli w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów” (pkt 348). Przywołane stanowisko o statusie KRS zostało podtrzymane także w innych orzeczeniach ETPCz (por. wyrok z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek p. Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19; wyrok z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. p. Polsce, skarga nr 1469/20, wyrok pilotażowy z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa p. Polsce, skarga nr 50849/21). Jak wskazano na wstępie, zaistnienie w postępowaniu odwoławczym uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. jest związane z orzekaniem przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w udziałem SSA X.1 Y.1, SSA X. Y. i SSA X.2 Y.2 Sądy z II KK 352/24 6 udziałem ww. Sędziów były już poddawane testom niezależności i bezstronności, które dawały wynik negatywny. Wielokrotnie już Sąd Najwyższy stwierdzał zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z powodu orzekania przez sąd z udziałem SSA X.1 Y.1 (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2023 r., II KK 74/22; z dnia 20 grudnia 2023 r., II KK 76/23; z dnia 8 lutego 2024 r., II KK 296/23; z dnia 15 lutego 2024 r., II KK 37/23; z dnia 12 marca 2024 r., II KK 506/23; z dnia 4 kwietnia 2024 r., II KK 368/22; z dnia 10 kwietnia 2024 r., II KK 297/23; z dnia 17 kwietnia 2024 r., II KK 168/23; z 18 kwietnia 2024 r., II KK 527/23; z dnia 20 listopada 2024 r., II KK 231/24; z dnia 18 grudnia 2024 r., II KO 84/24; z dnia 26 marca 2024 r., II KK 39/25). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie aprobuje argumentację wyrażoną w uzasadnieniach przywołanych wyroków, ze szczególnym uwzględnieniem wyczerpujących wywodów zawartych w uzasadnieniach wyroków w sprawach II KK 74/22 i II KK 76/23, przyjmując ją za własną. Wyszczególniając kluczowe argumenty mające wpływ na wynik testu niezależności i bezstronności, należy wskazać następująco: - sędzia X.1 Y.1 została powołana do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu apelacyjnego w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie postanowieniem Prezydenta RP z dnia […] 2020 r., nr […], opublikowanym w Monitorze Polskim z […] r., poz. […], przy czym uzyskała nominację na to stanowisko w wyniku wadliwej procedury przed Krajową Radą Sądownictwa, która w uchwale nr […] z dnia […] 2019 r. przedstawiła Prezydentowi RP wniosek o jej powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu apelacyjnego w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie; - jej kandydatura uzyskała jednogłośnie pozytywną opinię Kolegium Sądu Apelacyjnego w Warszawie, jednak Zgromadzenie Przedstawicieli Sędziów Apelacji Warszawskiej odroczyło opiniowanie kandydatów w konkursach na wolne stanowiska sędziowskie; - decyzjami Ministra Sprawiedliwości sprzed daty uzyskania nominacji na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie SSA X.1 Y.1 została delegowana do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym w […]; - dalsza delegacja sędzi X.1 Y.1 do Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 lutego 2019 r. podpisana przez ówczesnego podsekretarza stanu w Ministerstwie II KK 352/24 7 Sprawiedliwości Ł. P. została udzielona pomimo negatywnej opinii Kolegium Sądu Okręgowego w […] wynikającej z „trudnej sytuacji kadrowej Sądu Okręgowego w […]”, a także pomimo braku wyrażenia zgody na dalsze delegowanie tej Sędzi przez Prezes Sądu Okręgowego w […] J. B.; - w piśmie z dnia 16 marca 2018 r. sędzia X.1 Y.1 oświadczyła, że wyraża zgodę na powierzenie jej obowiązków sędziego sądu dyscyplinarnego; - po dobrowolnym przedstawieniu swojej kandydatury przez sędzię X.1 Y.1 Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia […] 2018 r. powierzył jej z dniem 1 lipca 2018 r. obowiązki sędziego Sądu Dyscyplinarnego przy […] na okres sześciu lat; - od maja 2020 r. do lipca 2024 r., sędzia X.1 Y.1 pełniła funkcję Prezesa Sądu Dyscyplinarnego przy […]; - sędzia X.1 Y.1 zdecydowała się objąć stanowisko Prezesa Sądu Dyscyplinarnego przy […], pomimo że powołania na to stanowisko dokonał T. P., ówczesny Prezes kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, która to Izba nie stanowiła sądu w rozumieniu konstytucyjnym i konwencyjnym; - sędzia X.1 Y.1 zdecydowała się objąć stanowisko Prezesa Sądu Dyscyplinarnego przy […] pomimo wielu przejawów nadużywania przez ówczesnego Ministra Sprawiedliwości środków dyscyplinowania sędziów w celu zniechęcenia ich do uwzględniania w orzecznictwie standardów wyznaczonych przez trybunały europejskie; - od 2017 r. sędzia X.1 Y.1 była wielokrotnie powoływana w skład Komisji Egzaminacyjnych jako przedstawicielka Ministra Sprawiedliwości (lista zarządzeń Ministra Sprawiedliwości w tym zakresie została wymieniona w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2023 r., II KK 74/22); - w 2023 r. sędzia X.1 Y.1 na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych została powołana przez Państwową Komisję Wyborczą na stanowisko Komisarza wyborczego dla […]; - postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKzw 285/23, Sąd Apelacyjny w Warszawie, w składzie SSA X.1 Y.1, na podstawie art. 40 § 1 p.u.s.p. wytknął Sądowi Okręgowemu w Warszawie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie standardu prawa do sądu należycie obsadzonego, który to standard - zdaniem tego Sądu - wynikał z orzecznictwa trybunałów europejskich, pomimo że – wbrew II KK 352/24 8 zasadzie nemo iudex in causa sua – postanowienie zawierające wytyk zostało wydane przez Sąd Apelacyjny z udziałem sędziego, którego w tożsamym stopniu dotyczy okoliczność stanowiąca w przedmiotowej sprawie podstawę zawieszenia postępowania wykonawczego, co było podstawą udzielenia wytyku. Również wielokrotnie Sąd Najwyższy stwierdzał zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w przypadku orzekania przez sąd z udziałem sędzi X. Y. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 5 marca 2024 r., II KK 35/23; z dnia 10 kwietnia 2024 r., II KO 13/24; z dnia 16 maja 2024 r., II KK 523/23; z dnia 15 stycznia 2025 r., II KK 270/24; z dnia 18 grudnia 2024 r., II KO 84/24, z dnia 25 lutego 2025 r., II KK 502/24; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2024 r., II KO 20/24). Także w tym przypadku Sąd Najwyższy w pełni akceptuje argumentację zawartą w przywołanych orzeczeniach, w tym zwłaszcza szczegółowe uzasadnienie wyroku wydanego w sprawie II KK 35/23. W tym przypadku kluczowy jest przebieg kariery zawodowej ww. sędziego. Pani X. Y. w 2005 r. złożyła egzamin prokuratorski i w latach 2005-2008 była asesorem prokuratorskim w Prokuraturze Rejonowej w S. W okresie od 2008 r. do 2020 r. była prokuratorem w Prokuraturach Rejonowych: w S., […] w W. oraz […] w W. W tym czasie kilkanaście razy starała się bezskutecznie o stanowisko sędziego w różnych sądach rejonowych w procedurze przed prawidłowo ukształtowaną Krajową Radą Sądownictwa. Następnie zgłosiła się do konkursu przed niekonstytucyjną, wadliwie ukształtowaną Krajową Radą Sądownictwa, od razu na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego […], ogłoszonego obwieszczeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia […] 2018 r. Krajowa Rada Sądownictwa uznała, że przeprowadzenie konkursu na urząd sędziego jest możliwe pomimo braku opinii Zgromadzenia Przedstawicieli Sędziów Apelacji […], które odroczyło opiniowanie kandydatów na wolne stanowiska sędziowskie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych skierowanych przez Sąd Najwyższy, Naczelny Sąd Administracyjny oraz sądy powszechne w przedmiocie wątpliwości związanych z procesem wyłaniania sędziowskich członków Krajowej Rady Sądownictwa od 2018 r. Na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z dnia […] r. przedstawiono Prezydentowi RP wniosek o powołanie pani X. Y. na stanowisko II KK 352/24 9 sędziego Sądu Okręgowego […]. Postanowieniem z dnia […] r., nr […], sędzia X. Y. została powołana przez Prezydenta RP na urząd sędziego tego Sądu. Po upływie niecałych trzech lat od objęcia stanowiska sędziego sądu okręgowego Pani X. Y., w dniu […] 2023 r., zgłosiła swoją kandydaturę na delegację do Sądu Apelacyjnego w […] (w sytuacji, gdy troje sędziów […] Wydziału Karnego zostało bezzasadnie przeniesionych do Wydziału Pracy). Kolegium Sądu Okręgowego […] na posiedzeniu w dniu […] 2023 r. niejednogłośnie negatywnie zaopiniowało delegowanie sędzi do Sądu Apelacyjnego w […] na okres 6 miesięcy. Również wiceprezes Sądu Okręgowego […] wyraził negatywną opinię, o czym poinformował Prezesa Sądu Apelacyjnego w […], powołując się na bardzo trudną sytuację kadrową w pionie karnym oraz rosnące zaległości i wydłużenie czasu rozpoznawania spraw. Z kolei Kolegium Sądu Apelacyjnego w […] w dniu […] 2023 r. kandydaturę sędzi X. Y. na delegację zaopiniowało pozytywnie. W dniu 14 marca 2023 r. sędzia X. Y. otrzymała delegację do Sądu Apelacyjnego w […] na okres od 15 marca 2023 r. do 14 września 2023 r. Pismem z dnia 28 lipca 2023 r. wiceprezes Sądu Okręgowego […] poinformował Prezesa Sądu Apelacyjnego w […] P. S. o swojej negatywnej opinii co do dalszej delegacji sędzi X. Y. z uwagi na bardzo trudną sytuację kadrową w pionie karnym. Jednakże Kolegium Sądu Okręgowego w […] jednogłośnie zaopiniowało pozytywnie wniosek o dalszą delegację. W konsekwencji w dniu 5 września 2023 r. Sędzia otrzymała delegację do Sądu Apelacyjnego w […] na okres od 15 września 2023 r do 14 marca 2024 r. W dniu 1 października 2023 r., mając niewiele ponad trzyletni staż sędziowski, będąc wyłącznie delegowaną do Sądu Apelacyjnego w […], pani A. B. zaczęła pełnić funkcję Przewodniczącej […] Wydziału Karnego tego Sądu. Następnie sędzia A. B. zgłosiła się do konkursu na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w […] ogłoszonego przez Ministra Sprawiedliwości w dniu […] 2022 r. Wypada podkreślić zbieżność czasową – ogłoszenie konkursu na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w […] nastąpiło w miesiąc po przeniesieniu wspomnianych już trzech sędzi z wydziału karnego tego Sądu. Na podstawie uchwały nr […] z dnia […] 2023 r. Krajowa Rada Sądownictwa przedstawiła wniosek o powołanie sędzi X. Y. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu II KK 352/24 10 Apelacyjnego […]. Postanowieniem z dnia […] 2023 r., […], została powołana przez Prezydenta RP na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w […]. Przedstawione okoliczności wskazują, że SSA X. Y. nie tylko zaakceptowała działania ówczesnej władzy ustawodawczej i wykonawczej mającej na celu instrumentalne wykorzystanie władzy sądowniczej oraz podporządkowanie sądownictwa interesom politycznym, ale również swoimi działaniami afirmowała i czynnie wspierała ten proces. To właśnie systemowa nieprawidłowość spowodowała, że osoba wielokrotnie starająca się bezskutecznie o stanowisko sędziego sądu rejonowego uzyskała od razu stanowisko sędziego sądu okręgowego, niewiele później została delegowana do sądu apelacyjnego, a w międzyczasie orzekała już w sądzie apelacyjnym na delegacji. Jednocześnie piastowała w tym sądzie stanowiska jeszcze będąc delegowaną. Zależności czasowe i personalne (dużą część decyzji w toku kariery SSA X. Y. podejmował SSA P. S.) w tym przypadku są widoczne wręcz na pierwszy rzut oka. W dodatkowym piśmie procesowym obrońca wskazał, że do zaistnienia nienależytej obsady sądu prowadziło w tej sprawie orzekanie wszystkich trzech członków składu orzekającego, natomiast w uzasadnieniu pisma podniósł argumenty wyłącznie odnoszące się do SSA X. Y. i SSA X.1 Y.1 Sąd Najwyższy z urzędu stwierdza, że do tożsamej konkluzji prowadzi także fakt brania udziału w składzie Sądu ad quem sędzi X.2 Y.2 Również ze względu na udział tego Sędziego w składach orzekających Sąd Najwyższy wielokrotnie już stwierdzał zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 listopada 2022 r., II KK 469/22; z dnia 21 grudnia 2023 r., II KK 287/23; z dnia 17 stycznia 2024 r., II KK 614/22; z dnia 31 stycznia 2024 r., II KK 124/23; z dnia 8 lutego 2024 r., II KK 296/23; z dnia 21 lutego 2024 r., II KK 627/23; z dnia 22 lutego 2024 r., II KK 289/23; z dnia 5 marca 2024 r., II KK 35/23; z dnia 8 maja 2024 r., II KO 4/24; z dnia 14 maja 2024 r., II KK 589/22; z dnia 28 sierpnia 2024 r., II KK 300/24; z dnia 20 listopada 2024 r., II KK 231/24; z dnia 8 stycznia 2025 r., II KK 137/24; z dnia 15 stycznia 2025 r., II KK 270/24; z dnia 15 lutego 2025 r., II KK 37/25). Wynikające z tych orzeczeń okoliczności warunkujące stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, w pełni podzielane w tej sprawie przez Sąd Najwyższy, to przede wszystkim: II KK 352/24 11 - udzielenie w 2022 r., poparcia jako kandydatowi do KRS sędziemu X. Y.; - powołanie, decyzją Rzecznika Dyscyplinarnego […] sędziego P. S., na stanowisko Zastępcy Rzecznika […] i wyrażenie zgody przez sędzię X.2 Y.2 na objęcie tej funkcji w nowym, specjalnym systemie dyscyplinarnym; - otrzymanie, jako sędzia delegowana, uprawnienia do zastępowania Przewodniczącego Wydziału […] Karnego, mimo że delegacja obejmowała wyłącznie pełnienie obowiązków sędziowskich, a nie administracyjnych i mimo wyznaczenia przez udającego się na urlop Przewodniczącego swojego zastępcy; - powołanie na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w […] na podstawie postanowienia Prezydenta RP z dnia […] 2022 r., nr […], na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą nowelizująca KRS, zawarty w uchwale nr […] z dnia […] 2022 r. (podkreślenia wymaga, że kandydatka w konkursie przed tak ukształtowaną KRS nie miała kontrkandydata); - opinia wizytatora o Sędzi, sporządzona na potrzeby postępowania konkursowego, była wprawdzie pozytywna, ale wskazywała na niestabilność orzecznictwa opiniowanej; - wkrótce po otrzymaniu awansu, objęcie etatowej funkcji Przewodniczącego Wydziału […] Karnego Sądu Apelacyjnego w […], a w 2023 r. funkcji Przewodniczącego […] Wydziału Karnego tego Sądu. Ponadto: - pismem z dnia 6 czerwca 2023 r. wraz z sędzią Sądu Okręgowego w […] delegowanym do Sądu Apelacyjnego w […] P. B. poinformowała Prezesa P. S. o „lawinowym przyroście wniosków o wyłączenie sędziów w trybie art. 41 § 1 k.p.k.”, co ich zdaniem mogło być uznane za próbę utrudniania postępowania. Już 10 dni później, po uzyskaniu pozytywnej opinii Kolegium Sądu Apelacyjnego w […], powierzono jej, sędziemu P. S. oraz sędziemu SO del. do SA P. B. rozpoznawanie w ramach sekcji zażaleniowo-wnioskowej wniosków o wyłączenie sędziego, z wyłączeniem od rozpoznawania przedmiotowych spraw wszystkich pozostałych sędziów orzekających w […] Wydziale Karnym. W dniu 18 lipca 2023 r. Kolegium zmieniło zdanie (prawdopodobnie z uwagi na wątpliwości co do zgodności z prawem takiego rozwiązania) i powierzyło rozpoznawanie wniosków wszystkim sędziom […] Wydziału Karnego; II KK 352/24 12 - w związku z represyjnym przeniesieniem do Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Apelacyjnego w […] trzech doświadczonych sędziów pionu karnego, SSA X.2 Y.2, pełniąc funkcję przewodniczącego Wydziału Karnego, nie podjęła w tym przedmiocie żadnych działań, akceptując tym samym istniejący stan niewykonania orzeczeń zmierzających do cofnięcia wspomnianego przeniesienia sędziów (tj. zwłaszcza po zastosowaniu przez ETPCz w dniu 6 grudnia 2022 r. tzw. środków tymczasowych). Wszystkie wskazane okoliczności postrzegane wspólnie prowadzą do wniosku o braku spełnienia przez ww. sędziów standardów instytucjonalnej niezależności i bezstronności. Dlatego też zasadne jest twierdzenie, że Sąd orzekający w tej sprawie w instancji odwoławczej nie był sądem należycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Przeprowadzając postępowanie ponownie Sąd Apelacyjny w Warszawie uwzględni prawo oskarżonego do rzetelnego procesu i bezstronnego, niezależnego (także instytucjonalnie) sądu. Jednocześnie Sąd Apelacyjny będzie miał na uwadze, że ze względu na kierunek kasacji (na korzyść oskarżonego) jest związany zakazem refomationis in peius, toteż nie może pogorszyć sytuacji prawnej oskarżonego w stosunku do tej, jaką ukształtowano uchylonym wyrokiem. Rozstrzygnięcie o zwrocie opłaty uzasadnia art. 527 § 4 k.p.k. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku. Waldemar Płóciennik Włodzimierz Wróbel Małgorzata Wąsek-Wiaderek [PŁ] [r.g.]