II KK 364/26
PostanowienieIzba Karna2026-10-01
Skład orzekający: Pierwszy Prezes SN Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na jego relacje z innymi osobami związanymi ze sprawą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej, uznając, że jego wieloletnie, przyjacielskie kontakty towarzyskie z sędzią, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku, mogą rodzić uzasadnione wątpliwości co do zachowania bezstronności. Instytucja iudex suspectus ma miejsce, gdy brak jest możliwości obiektywnego przekonania przeciętnie rozsądnej osoby, że okoliczności te nie będą rzutowały na bezstronne osądzenie sprawy.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej. Jako przyczynę wskazał swoje wieloletnie, przyjacielskie kontakty towarzyskie z sędzią, która brała udział w wydaniu zaskarżonego wyroku, a także z jej rodziną. Sędzia i jego rodzina zamieszkiwali w tym samym bloku mieszkalnym z rodziną drugiego sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
II KK 364/26
POSTANOWIENIE
Dnia 1 października 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Pierwszy Prezes SN Zbigniew Kapiński
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
w dniu 1 października 2026 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
żądania sędziego Sądu Najwyższego X.1 Y.1 o wyłączenie go
od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 364/26,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego X.1 Y.1 od udziału w
sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 364/26.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 2026 r.
sędzia Sądu Najwyższego X.1 Y.1 został wyznaczony do udziału w rozpoznaniu
sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 364/26. W dniu 10 września 2026 r. wyznaczony
sędzia złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Żądanie sędziego Sądu Najwyższego X.1 Y.1 o wyłączenie go od udziału w
sprawie jest zasadne.
Podstawą wyłączenia sędziego w trybie przewidzianym w art. 41 § 1 k.p.k. jest
istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać uzasadnioną
wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Instytucja iudex suspectus ma
II KK 364/26 2
miejsce, gdy brak jest możliwości obiektywnego przekonania przeciętnie rozsądnej
osoby, że okoliczności te nie będą rzutowały na bezstronne osądzenie sprawy (zob.
m.in. postanowienie SN z 24 września 2008 r., III KK 73/08; uchwała SN z 26 kwietnia
2007 r., I KZP 9/07). W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że
podstawą żądania wyłączenia sędziego na wniosek są trwałe powiązania sędziego
ze stroną albo jej pełnomocnikiem typu przyjaźń, wrogość, zbieżność lub rozbieżność
interesów. Sporadyczne kontakty na linii stricte zawodowej nie powodują
konieczności wyłączenia sędziego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2015
r., III KK 351/14; wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 1980 r., IV KR 55/80;
postanowienie Sądu najwyższego z 7 lipca 1972 r., I KR 12/72).
Zdaniem Sądu Najwyższego powyższe rozważania zachowują aktualność
także w realiach procedowanego wniosku. W wydaniu wyroku Sądu Okręgowego
Warszawa-Praga w Warszawie, zaskarżonego kasacją pełnomocnika oskarżycielki
posiłkowej, brała udział między innymi sędzia X. Y. Tymczasem, jak wskazuje sędzia
X.1 Y.1, z sędzią X. Y., jak również z jej rodziną, wiążą sędziego Sądu Najwyższego
i jego rodzinę kilkudziesięcioletnie wynikające z przyjaźni zażyłe kontakty o
charakterze towarzyskim, zapoczątkowane faktem wspólnej pracy z ojcem sędzi -
sędzią Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y. Sędzia w swoim oświadczeniu
podnosi również, że intensywność relacji towarzyskich i sąsiedzkich wiąże się z
faktem, że obie rodziny zamieszkiwały w tym samym bloku mieszkalnym.
Zdaniem Sądu Najwyższego wskazane przez sędziego okoliczności świadczą
– tak jak słusznie twierdzi - o relacji wykraczającej poza zwykłą znajomość, co
oznacza, że rozpoznanie sprawy kasacyjnej o sygn. II KK 364/26 przez sędziego X.1
Y.1 może w odbiorze społecznym, a także u stron postępowania, rodzić uzasadnione
wątpliwości co do zachowania przez Sędziego wymogu bezstronności przy
rozpoznaniu przedmiotowej sprawy.
Z podanych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
SSN Zbigniew Kapiński
[WB]
[r.g.]
II KK 364/26 3
Powiązane orzeczenia
- IV KK 7/25 2026-01-22Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy kasacyjnej, jeśli wnioskodawca powołuje się na jego orzekanie w innej, niepowiązanej bezpośrednio sprawie oraz na opóźnie…
- III KK 98/25 2025-03-07Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej z uwagi na jego relacje z autorem kasacji?
- II KK 399/25 2025-10-22Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od orzekania w sprawie kasacyjnej, jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, wynikająca z bliskiej relacji z rodziną…
- III KK 558/25 2025-12-17Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na jego bliską współpracę i kontakty prywatne z jednym z obrońców skazanego?
- III KK 608/23 2024-03-07Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności, oceniane z perspektywy zewnętrznego obserwatora?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPK§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy