II KK 393/23

WyrokIzba Karna2024-03-12

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli nie wykazano naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sama formalna wadliwość procedury powołania sędziego, wynikająca z udziału w składzie sądu osoby powołanej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli nie wykazano, że wadliwość ta doprowadziła do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. W konsekwencji, kasacja oparta wyłącznie na tym zarzucie, bez wykazania wpływu na niezawisłość i bezstronność, jest oczywiście bezzasadna.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego, zarzucając nienależytą obsadę sądu odwoławczego z powodu udziału sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu, uznając ją za oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 393/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie D. K. skazanego z art. 76 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. w dniu 12 marca 2024 r., po rozpoznaniu, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt VI Ka 16/22 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 5 lipca 2021 r., sygn. akt IV K 457/14, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. [J.J.] UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa- Praga w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt VI Ka 16/22 Sąd zmienił wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 5 lipca 2021 r., sygn. akt IV K 457/14 w ten sposób, że wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego D. K. na II KK 393/23 2 podstawie m. in. art. 76 § 1 k.k.s. kary pozbawienia wolności w rozmiarze 1 roku warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat. W pkt. 2 orzeczony wobec oskarżonego zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na okres 3 lat ograniczony do działalności związanej z obrotem (skupem, sprzedażą, pośrednictwem) złomem. W pozostałej części zaskarżony wyrok Sąd a quem utrzymał w mocy. Od powyższego wyroku kasację wywiódł obrońca, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił uchybienie wskazane w art. 439 § 1 pkt 2 kpk polegające na nienależytym obsadzeniu składu Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, poprzez udział w orzekaniu sędziego Sądu Okręgowego X.Y. , którego powołanie do pełnienia funkcji zostało poprzedzone rekomendacją Krajowej Rady Sądownictwa, organu co do którego działalności istnieje szereg zastrzeżeń, co z kolei powoduje sytuację, w której osoby rekomendowane przez Krajową Radę Sądownictwa mogą nie spełniać kryteriów niezawisłości i bezstronności, co stanowi w konsekwencji bezwzględną przyczynę odwoławczą. Przy tak postawionym zarzucie kasacyjnym obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego Warszawa- Praga w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2023 r. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Prokurator Rejonowy w Białymstoku w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego okazała się bezzasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bez udziału stron. Na wstępie należy stwierdzić, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a powody jej wniesienia określa przepis art. 523 k.p.k. Wzruszenie prawomocnego orzeczenia w jej drodze możliwe jest jedynie w wypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kasacja wniesiona w niniejszej sprawie opiera się jedynie na zarzucie wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Skarżący, jak wskazano, zarzucił zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależytą II KK 393/23 3 obsadę Sądu II instancji, w związku z udziałem w składzie orzekającym SSO X.Y. , powołanego do pełnienia urzędu na podstawie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 grudnia 2022 r., na wniosek złożony przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3 ze zm.). Skarżący powiązał ten zarzut z jednoczesną rażącą obrazą art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Autor kasacji podkreślił, iż ukonstytuowana w kwietniu 2018 r. Krajowa Rada Sądownictwa w opinii wielu środowisk prawniczych – tak w Polsce jak za granicą – nie spełnia warunków niezależności od władzy wykonawczej, a w konsekwencji jej działalność dotknięta jest wadą prawną. Kwestia ta była jedną z rozstrzyganych przez Sąd Najwyższy w składzie trzech połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego w trakcie rozpatrywania zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do określenia na gruncie przepisów o postępowaniu karnym i cywilnym skutków sytuacji, w której w składzie sądu uczestniczy osoba powołana do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego przez Prezydenta na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy o KRS (Uchwała Składu Połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110 – 1/20). Sąd Najwyższy przyjął wówczas, że „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3).” Niemniej, w dalszej części cytowanej przez Autora kasacji wypowiedzi Sąd Najwyższy podkreślił, iż – w odniesieniu do sądów powszechnych i wojskowych – warunkiem uznania takiej wadliwości nie może być sam fakt powołania sędziego do pełnienia urzędu na podstawie wniosku złożonego przez KRS w nowym, II KK 393/23 4 kwestionowanym konstytucyjnie składzie. Trzeba, aby wadliwość ta w realiach konkretnej sprawy prowadziła do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Tym samym nie można uznać, by sama formalna wadliwość procedury powołania sędziego Sądu Okręgowego X.Y. orzekającego w niniejszej sprawie, wywarła negatywny wpływ na sposób rozpoznawania przez Sąd II instancji z nią w składzie środka odwoławczego, o czym mowa w treści cytowanej wyżej uchwały Sądu Najwyższego. Z tego względu należało uznać, że w sprawie D.K. nie doszło do spełnienia bezwzględnej przesłanki procesowej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. na etapie postępowania odwoławczego. Implikacją przedstawionych powyżej rozważań Sądu Najwyższego musiało być orzeczenie na posiedzeniu o oddaleniu, jako oczywiście bezzasadnego, wniesionego w tej sprawie nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Ponadto rozstrzygnięto o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego. [J.J.] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 76 § 1 KKart. 7 § 2 KKart. 38 § 2 pkt 1 KKart. 535 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 kpkart. 523 KPKart. 45 ust. 1art. 6 ust. 1art. 47art. 379 pkt 4 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy