II KK 393/23

WyrokIzba Karna2023-11-21

Skład orzekający: Jerzy Grubba, Marka Motuka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z powodu udziału w nim sędziego powołanego na stanowisko na wniosek tej samej Krajowej Rady Sądownictwa?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z powodu udziału w nim sędziego powołanego na stanowisko na wniosek tej samej Krajowej Rady Sądownictwa. Dzieje się tak, ponieważ udział takiego sędziego w rozpoznaniu sprawy, w której podniesiono zarzut dotyczący jego własnego statusu, może prowadzić do uzasadnionego przekonania stron o braku bezstronności w rozpoznaniu zarzutów, co narusza zasadę nemo iudex in causa sua.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego D.K. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie II KK 393/23. Podstawą wniosku był fakt, że sędzia Motuk, podobnie jak sędzia sądu okręgowego rozpoznający sprawę w postępowaniu odwoławczym, został powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. W kasacji podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z tego powodu. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie D.K. prowadzonej pod sygn. akt II KK 393/23.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 393/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie D.K. (K.) skazanego z art. 76§1 k.k.s. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 listopada 2023r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Marka Motuka na podstawie art. 41§1 k.p.k. w zw. z art. 42§1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie D.K. prowadzonej pod sygn. akt II KK 393/23. UZASADNIENIE Pismem z dnia 27 października 2023r. obrońca D.K. wniósł o wyłączenie SSN Marka Motuka od udziału w sprawie tego skazanego zawisłej przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt II KK 393/23. Powołując się na treść art. 41§1 k.p.k. w zw. z art. 42§1 i 4 k.p.k. obrońca podniósł, że podstawę wniosku o wyłączenie stanowi fakt, że w przedmiotowym postępowaniu podniesiono zarzut kasacyjny, który ma również bezpośrednie odniesienie do aktualnie wyznaczonego sędziego referenta, co przejawia się w nominowaniu go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (tożsame okoliczności dotyczą sędziego Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, rozpoznającego przedmiotową II KK 393/23 2 sprawę w postępowaniu odwoławczym). Obrońca powołał się w powyższym zakresie na tezy uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r. (sygn. akt I KZP 2/22) oraz połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20). Uprzednio, postanowieniem z dnia 11 października 2023r., z tych samych przyczyn co opisane w przedmiotowym wniosku, została wyłączona od rozpoznania sprawy II KK 393/23 sędzia SN Anna Dziergawka. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W kasacji, która została wniesiona od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2023r., sygn. akt VI Ka 16/22, podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd, w którego składzie zasiadała osoba powołana na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3). W sytuacji, gdy Marek Motuk został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności zarzutów podniesionych w kasacjach, pośrednio, wypowiadałaby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Zasadnie w tym zakresie obrona nawiązała do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6 daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua. II KK 393/23 3 W tej sytuacji, oczywistym winno być, że sprawy, w której postawiono taki zarzut, nie mogą rozpoznawać sędziowie, którzy są dokładnie w takiej samej sytuacji, jak opisana w kasacji. Niezależnie od powyższego należy dostrzegać również i tę okoliczność, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego. Wskazane okoliczności jednoznacznie przemawiający zatem za uwzględnieniem wniosku. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [Z.K.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 76§1 KKart. 41§1 KPKart. 42§1art. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy