II KO 121/57

PostanowienieIzba Karna1958-06-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bufetowa, kelner lub ekspedient uspołecznionych zakładów pracy korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w rozdziale XXI Kodeksu karnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że bufetowa, kelner lub ekspedient uspołecznionych zakładów pracy nie korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w rozdziale XXI Kodeksu karnego. Osoby te nie sprawują władzy, nie urzędują ani nie wykonują czynności urzędowych w rozumieniu przepisów karnosądowych, co wyklucza uznanie ich za urzędników w rozumieniu ustawy karnej.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Katowicach przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą ochrony prawnej bufetowej, kelnera lub ekspedienta uspołecznionych zakładów pracy w świetle rozdziału XXI Kodeksu karnego. Sprawa dotyczyła oskarżonego o przestępstwa z art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, stwierdzając, że bufetowa, kelner lub ekspedient uspołecznionych zakładów pracy nie korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w rozdziale XXI Kodeksu karnego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes S. Kurowski. Sędziowie: M. Paluch, J. Majewski (sprawozdawca).Prokurator: J. Bednarzak.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Eugeniusza C. oskarżonego z art. 132 § 1 i 133 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił: przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Katowicach kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy bufetowa, kelner lub ekspedient uspołecznionych zakładów pracy korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w rozdziale XXI Kodeksu karnego?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneBufetowa, kelner lub ekspedient uspołecznionych zakładów ani nie sprawują "władzy", o której mowa w art. 286, ani nie urzędują, o czym mowa w art. 288, 290 § 1 i 291 k.k., ani wreszcie nie wykonują "czynności urzędowych", o których stanowi art. 290 § 2 k.k. Osoby te nie są tedy urzędnikami w rozumieniu ustawy karnej. W rozdziale XLI k.k., normującym odpowiedzialność urzędników, pojęcie "urzędnika" związane jest nierozłącznie właśnie z "władzą", "urzędowaniem" lub załatwianiem "czynności urzędowych". Nie może być inaczej rozumiana treść pojęcia w rozdziale XXI k.k., określającym karnoprawną ochronę "urzędnika" jako przedmiotu przestępstwa. Art. 292 k.k. oraz art. 46 m.k.k., jako też art. 12 dekretu z 26 października 1949 r. o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej rozszerzają jedynie krąg osób ponoszących (gdy są podmiotem przestępstwa) odpowiedzialność przewidzianą dla urzędników. Wymienione ostatnio przepisy - przez wspomniane rozszerzenie - wprost podkreślają, że osoby, o których te przepisy stanowią, nie są urzędnikami. Nawet więc w razie uznania, że bufetowa, kelner, lub ekspedient należą do rzędu osób, na które rozciągnięto odpowiedzialność karną przewidzianą dla urzędników, nie można by im przyznać ochrony karnoprawnej określonej dla przedmiotów przestępstwa przeciwko władzom i urzędom (rozdział XXI k.k.). Jakakolwiek analogia wychodziłaby tutaj na niekorzyść oskarżonego i dozwolona być nie może (por. orzecz. SN z dnia 3 stycznia 1957 r., OSN zeszyt II z 1957 r., poz. 13).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 132 § 1art. 390 § 1 KPKart. 286art. 288art. 290 § 2 KKArt. 292 KKart. 46art. 12§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.